Baza tė rėndėsishme nė fe
Faqja 1 e 1•
Baza tė rėndėsishme nė fe
Kėto janė baza apo themele tė pėrgjithshme pėr largimin e dyshimeve dhe pengimin e fitneve dhe shpifjeve qė i bėhen Islamit. Me pėrmendjen e tyre i mundėsohet muslimanit, me lejen e Allahut (subhanehu ve teala), tė mbrojė fenė e tij krahas mundėsimit tė tij ne ballafaqimin dhe kundėrshtimin e armiqėve tė fesė.
Janė baza qė muslimani duhet patjetėr t’i dijė dhe t’i besojė edhe pse ne si muslimanė tė gjithė i besojmė dhe dėshmojmė, pėrkundėr disa mospajtimeve nė disa ēėshtje apo mesele tė fik’hut.
Kjo bazė e fesė ėshtė njėshmėria (tevhidi) e Allahut (subhanehu ve teala) se ai ėshtė Njė dhe i pashoq.
Andaj, le tė dihet se: “Allahu ėshtė vetėm njė Zot”. (en-Nisa: 171)
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Allahu ėshtė Njė, nuk ka Zot tjetėr (qė meriton adhurimin) pėrveē Atij. Ai ėshtė mbikėqyrės i pėrhershėm dhe i pėrjeshtshėm”. (el- Bekare- 255).
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: "I adhuruari juaj ėshtė vetėm Allahu, qė pėrveē Tij nuk ka
Zot tjetėr (qė meriton tė adhurohet), e dituria e Tij ka pėrfshirė ēdo send”. (Taha- 9
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Thuaj; Allahu ėshtė Njė! Allahu ėshtė Ai qė ēdo krijesė i drejtohet (mbėshtetet) pėr ēdo nevojė. As s’ka lindur kė, e as nuk ėshtė nuk ėshtė i lindur. Dhe atij askush nuk i ėshtė i barabartė”. (el –Ihlas: 1-4).
Besojmė se Allahu ka emra tė bukur dhe cilėsi tė larta.
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Allahu ka emrat mė tė mirė, andaj Atė thirrnie me ata”. (el – A’raf: 180).
Allahu thotė: “Ai ėshtė Allahu qė nuk ka Zot tjetėr (qė meriton adhurimin) pėrveē Tij, sindues i pėrgjithshėm, i pastėr (prej tė metave qė i mvishen) shpėtimtar, sigurues, mbikėqėrės (qė mbikėqyrė dhe pėrcljellė ēdo send)”. (el- Hashr: 24)
Allahu thotė: “Dhe thuaj: “Falėnderuar qoftė Allahu, i cili nuk pati fėmijė dhe nuk ka pėr tė shok nė sundim, dhe sa i pėrket aftėsisė nuk ka nevojjė pėr ndihmėtarė, dhe madhėroje Atė me madhėrinė qė i takon”. (el – Isra: 111).
Shumė transmetime kanė ardhur nga Muhamedi (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) qė e pėrforcojnė kėtė bazė dhe e sqarojnė vlerėn e atij qė i beson kėto (themele) dhe njėherit vlerėn dhe pozitėn e atij qė e pėrmend dhe e shqipton.
Fillimisht: “Islami ėshtė tė dėshmosh se nuk ka Zot tjetėr (qė meriton adhurimin) pėrveē Allahut dhe se Muhamedi (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) ėshtė i dėrguari i Tij, tė falėsh namazin, tė japėsh zeqatin, tė agjėrosh Ramazanin dhe tė kryesh Haxhin nėse ke mundėsi.” (trans. Muslimi).
Pra, kjo ėshtė baza tek ne muslimanėt qė e adhurojmė dhe i nėnshtrohemi Allahut me tė dhe nuk devijojmė nga ky themel nė asnjė mėnyrė dhe gjendje Inshallah.
Pėr kėtė themel tė rėndėsishėm kanė ardhur shumė argumente nga libri i Allahut (subhanehu ve teala) dhe suneti i Pejgamberit (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) dhe na ka udhėzuar fitreja jonė, (Fitre ėshtė besimi i pastėrt qė Allahu i krijoi njerėzit nė tė).
Kėtė e kanė dėshmuar shpirtėrat dhe zemrat tona ashtu siē e shqiptuan gjuhėt tona dhe kanė punuar me atė qė pėrmban (ky themel) gjymtyrėt tona.
Ky themel i qėndrueshėm njiherit ėshtė edhe dalluesi apo ndarėsi mes muslimanėve dhe mes ithtarėve tė feve dhe drejtimeve tė ndryshme.
E gjithė bota ėshtė nė njė anė ndėrsa muslimanėt janė nė njė anė tjetėr.
Muslimanėt e adhurojnė Allahun, nuk i bėjnė shok Atij dhe mohojnė nga Ai shoqėn, djalin dhe barazuesin (rivalin).
Ndėrsa tė tjerėt, adhurojnė Zota tė ndryeshėm dhe i bėjnė Allahut shok, shoqe (grua) ose djalė.
Prej tyre ka qė adhurojnė gurin, pemėn, diellin apo hėnėn, e prej tyre ka qė adhurojnė yllin, shejtanin apo epshin e tij. Poashtu ka qė pretendojnė qė Isau ėshtė bir i Allahut ndėrsa tė tjerėt supozojnė se Isau ėshtė vet Allahu.
Por, ka tė atillė qė thojnė se Uzejri ėshtė bir i Zotit dhe gėnjeshtra tė kota dhe shpifje tė padrejta dhe mizore qė ia mveshin Islamit.
Falėnderimi i qoftė Allahut qė rruga e Tij e drejtė ėshtė njė e ne do tė ecim nė te inshallah edhe nėse tė tjerėt e kanė gabuar rrugėtimin dhe kanė devijuar nga kjo rrugė.
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Dhe kjo ėshtė rruga (feja) Ime e drejtė (qė e caktova pėr ju), pra pėrmbajuni kėsaj, e mos ndiqni rrugė tė tjera e t’ju ndajnė (devijojnė) nga rruga e Tij”, Kėto janė porositė e Tij pėr ju, ashtu qė tė ruheni”. (el- En’am: 53).
Falėnderimi i takon Allahut pėr kėtė ligjėsim tė kėtij sheriati tė pastėrt pėrmes gjuhės sė Pejgamberit tonė Muhamedit (sal-lallahu alejhi ve sel-lem).
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Pastaj, Ne tė vum ty nė njė rrugė tė drejtė tė fesė, pra ti ndiqe atė e mos ndiq dėshirat e atyre qė nuk dinė”. (el- Xhathije: 1.
Bazė tjetėr:
Besojmė plotėsisht se Muhamedi (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) ėshtė i dėrguar prej Allahut dhe nuk dyshojmė nė kėtė. Besojmė nė profetizmin (pejgamberllėkun) e tij (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) dhe se ai ėshtė i dėrguar prej Allahut dhe nuk ėshtė Zot.
Besojmė nė gjithė atė qė me tė ėshtė cilėsuar Pejgamberi i Allahut ne Kur'an e poashtu nė atė qė ėshtė thėnė nga gjuha e tij (sal-lallahu alejhi ve sel-lem). Besojmė se: “Ai nuk flet nga mendja e tij. Ai (Kur’ani) nuk ėshtė tjetėr pos shpallje qė i shpallet”. (en-Nexhm: 3-4).
Poahstu besojmė sinqerisht dhe me besnikėri se Kur’ani ėshtė prej Allahut, libėr tė cilin Allahu ia zbriti Muhamedit (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) pėrmes melekut Xhibril (alejhis-selam), ashtu siē besojmė me bindje tė plotė se Kur’ani i ndershėm ėshtė i ruajtur dhe mbrojtur prej Allahut (subhanehu ve teala).
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Ne me madhėrinė tonė e zbritėm Kur’anin dhe Ne gjithėsesi jemi mbrojtės tė tij”. (el- Hixhėr: 9).
Poashtu Allahu thotė: “Ata qė mohuan Kur’anin kur u erdhi, janė tė marrė, ai ėshtė libėr ngadhnjyes (i pashoq).
Atij nuk mund t’i mvishet e pavėrteta nga asnjė anė, ėshtė i zbritur prej tė Urtit tė Lavdishmit.
Besojmė nė shtyllat e imanit nė pėrgjithėsi dhe pa dallim, ashtu siē besojmė tė fshehtėn (gajbin) qė njėherit pėrmban besimin ne Melekėt, besimin nė caktimin (kaderin) e Zotit, besimin ne ekzistencėn e Xhennnetit dhe Xhehennemit dhe ekzistencėn e shejtanėve.
Pra, kush dyshon nė njėren prej kėtyre kushteve dhe shtyllave me rėndėsi ka bėrė kufėr (ka dalur nga feja).
Andaj, muslimani fillimisht duhet tė shikojė nė imanin e tij se a beson gjithė atė qė u pėrmend mė lart apo jo?
Bazė tjetėr me rėndėsi:
Ne jemi robėr tė Allahut (subhanehu ve teala).
Ne si muslimanė nuk jemi tė lirė tė flasim ēfarė tė duam, tė veprojmė ēfarė tė duam apo tė mendojmė ēfarė tė duam. Ne jemi tė kufizuar pėr arsye se jemi robėr tė Allahut dhe nuk flasim diē tjetėr pos atė qė ėshtė e lejuar pėr ne.
Nuk flasim tė keqen me arsyen e lirisė nė fjalė, por e flasim tė mirėn dhe tė dobishmėn ose heshtim, ashtu siē na mesoi i dėrguari i Allahut (sal-lallahu alejhi ve sel-lem).
Distancohemi nga e kota, ashtu siē i cilėsoi Allahu robėrit e Tij besimtarė: “Ėshtė e sigurtė se kanė shpėtuar besimatrėt. Ata tė cilėt janė tė pėrulur dhe tė kujdesshėm gjatė faljes sė namazit dhe ata tė cilėt i shmangen tė kotės (fjalė, punė).
Janė baza qė muslimani duhet patjetėr t’i dijė dhe t’i besojė edhe pse ne si muslimanė tė gjithė i besojmė dhe dėshmojmė, pėrkundėr disa mospajtimeve nė disa ēėshtje apo mesele tė fik’hut.
Kjo bazė e fesė ėshtė njėshmėria (tevhidi) e Allahut (subhanehu ve teala) se ai ėshtė Njė dhe i pashoq.
Andaj, le tė dihet se: “Allahu ėshtė vetėm njė Zot”. (en-Nisa: 171)
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Allahu ėshtė Njė, nuk ka Zot tjetėr (qė meriton adhurimin) pėrveē Atij. Ai ėshtė mbikėqyrės i pėrhershėm dhe i pėrjeshtshėm”. (el- Bekare- 255).
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: "I adhuruari juaj ėshtė vetėm Allahu, qė pėrveē Tij nuk ka
Zot tjetėr (qė meriton tė adhurohet), e dituria e Tij ka pėrfshirė ēdo send”. (Taha- 9
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Thuaj; Allahu ėshtė Njė! Allahu ėshtė Ai qė ēdo krijesė i drejtohet (mbėshtetet) pėr ēdo nevojė. As s’ka lindur kė, e as nuk ėshtė nuk ėshtė i lindur. Dhe atij askush nuk i ėshtė i barabartė”. (el –Ihlas: 1-4).
Besojmė se Allahu ka emra tė bukur dhe cilėsi tė larta.
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Allahu ka emrat mė tė mirė, andaj Atė thirrnie me ata”. (el – A’raf: 180).
Allahu thotė: “Ai ėshtė Allahu qė nuk ka Zot tjetėr (qė meriton adhurimin) pėrveē Tij, sindues i pėrgjithshėm, i pastėr (prej tė metave qė i mvishen) shpėtimtar, sigurues, mbikėqėrės (qė mbikėqyrė dhe pėrcljellė ēdo send)”. (el- Hashr: 24)
Allahu thotė: “Dhe thuaj: “Falėnderuar qoftė Allahu, i cili nuk pati fėmijė dhe nuk ka pėr tė shok nė sundim, dhe sa i pėrket aftėsisė nuk ka nevojjė pėr ndihmėtarė, dhe madhėroje Atė me madhėrinė qė i takon”. (el – Isra: 111).
Shumė transmetime kanė ardhur nga Muhamedi (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) qė e pėrforcojnė kėtė bazė dhe e sqarojnė vlerėn e atij qė i beson kėto (themele) dhe njėherit vlerėn dhe pozitėn e atij qė e pėrmend dhe e shqipton.
Fillimisht: “Islami ėshtė tė dėshmosh se nuk ka Zot tjetėr (qė meriton adhurimin) pėrveē Allahut dhe se Muhamedi (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) ėshtė i dėrguari i Tij, tė falėsh namazin, tė japėsh zeqatin, tė agjėrosh Ramazanin dhe tė kryesh Haxhin nėse ke mundėsi.” (trans. Muslimi).
Pra, kjo ėshtė baza tek ne muslimanėt qė e adhurojmė dhe i nėnshtrohemi Allahut me tė dhe nuk devijojmė nga ky themel nė asnjė mėnyrė dhe gjendje Inshallah.
Pėr kėtė themel tė rėndėsishėm kanė ardhur shumė argumente nga libri i Allahut (subhanehu ve teala) dhe suneti i Pejgamberit (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) dhe na ka udhėzuar fitreja jonė, (Fitre ėshtė besimi i pastėrt qė Allahu i krijoi njerėzit nė tė).
Kėtė e kanė dėshmuar shpirtėrat dhe zemrat tona ashtu siē e shqiptuan gjuhėt tona dhe kanė punuar me atė qė pėrmban (ky themel) gjymtyrėt tona.
Ky themel i qėndrueshėm njiherit ėshtė edhe dalluesi apo ndarėsi mes muslimanėve dhe mes ithtarėve tė feve dhe drejtimeve tė ndryshme.
E gjithė bota ėshtė nė njė anė ndėrsa muslimanėt janė nė njė anė tjetėr.
Muslimanėt e adhurojnė Allahun, nuk i bėjnė shok Atij dhe mohojnė nga Ai shoqėn, djalin dhe barazuesin (rivalin).
Ndėrsa tė tjerėt, adhurojnė Zota tė ndryeshėm dhe i bėjnė Allahut shok, shoqe (grua) ose djalė.
Prej tyre ka qė adhurojnė gurin, pemėn, diellin apo hėnėn, e prej tyre ka qė adhurojnė yllin, shejtanin apo epshin e tij. Poashtu ka qė pretendojnė qė Isau ėshtė bir i Allahut ndėrsa tė tjerėt supozojnė se Isau ėshtė vet Allahu.
Por, ka tė atillė qė thojnė se Uzejri ėshtė bir i Zotit dhe gėnjeshtra tė kota dhe shpifje tė padrejta dhe mizore qė ia mveshin Islamit.
Falėnderimi i qoftė Allahut qė rruga e Tij e drejtė ėshtė njė e ne do tė ecim nė te inshallah edhe nėse tė tjerėt e kanė gabuar rrugėtimin dhe kanė devijuar nga kjo rrugė.
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Dhe kjo ėshtė rruga (feja) Ime e drejtė (qė e caktova pėr ju), pra pėrmbajuni kėsaj, e mos ndiqni rrugė tė tjera e t’ju ndajnė (devijojnė) nga rruga e Tij”, Kėto janė porositė e Tij pėr ju, ashtu qė tė ruheni”. (el- En’am: 53).
Falėnderimi i takon Allahut pėr kėtė ligjėsim tė kėtij sheriati tė pastėrt pėrmes gjuhės sė Pejgamberit tonė Muhamedit (sal-lallahu alejhi ve sel-lem).
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Pastaj, Ne tė vum ty nė njė rrugė tė drejtė tė fesė, pra ti ndiqe atė e mos ndiq dėshirat e atyre qė nuk dinė”. (el- Xhathije: 1.
Bazė tjetėr:
Besojmė plotėsisht se Muhamedi (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) ėshtė i dėrguar prej Allahut dhe nuk dyshojmė nė kėtė. Besojmė nė profetizmin (pejgamberllėkun) e tij (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) dhe se ai ėshtė i dėrguar prej Allahut dhe nuk ėshtė Zot.
Besojmė nė gjithė atė qė me tė ėshtė cilėsuar Pejgamberi i Allahut ne Kur'an e poashtu nė atė qė ėshtė thėnė nga gjuha e tij (sal-lallahu alejhi ve sel-lem). Besojmė se: “Ai nuk flet nga mendja e tij. Ai (Kur’ani) nuk ėshtė tjetėr pos shpallje qė i shpallet”. (en-Nexhm: 3-4).
Poahstu besojmė sinqerisht dhe me besnikėri se Kur’ani ėshtė prej Allahut, libėr tė cilin Allahu ia zbriti Muhamedit (sal-lallahu alejhi ve sel-lem) pėrmes melekut Xhibril (alejhis-selam), ashtu siē besojmė me bindje tė plotė se Kur’ani i ndershėm ėshtė i ruajtur dhe mbrojtur prej Allahut (subhanehu ve teala).
Allahu (subhanehu ve teala) thotė: “Ne me madhėrinė tonė e zbritėm Kur’anin dhe Ne gjithėsesi jemi mbrojtės tė tij”. (el- Hixhėr: 9).
Poashtu Allahu thotė: “Ata qė mohuan Kur’anin kur u erdhi, janė tė marrė, ai ėshtė libėr ngadhnjyes (i pashoq).
Atij nuk mund t’i mvishet e pavėrteta nga asnjė anė, ėshtė i zbritur prej tė Urtit tė Lavdishmit.
Besojmė nė shtyllat e imanit nė pėrgjithėsi dhe pa dallim, ashtu siē besojmė tė fshehtėn (gajbin) qė njėherit pėrmban besimin ne Melekėt, besimin nė caktimin (kaderin) e Zotit, besimin ne ekzistencėn e Xhennnetit dhe Xhehennemit dhe ekzistencėn e shejtanėve.
Pra, kush dyshon nė njėren prej kėtyre kushteve dhe shtyllave me rėndėsi ka bėrė kufėr (ka dalur nga feja).
Andaj, muslimani fillimisht duhet tė shikojė nė imanin e tij se a beson gjithė atė qė u pėrmend mė lart apo jo?
Bazė tjetėr me rėndėsi:
Ne jemi robėr tė Allahut (subhanehu ve teala).
Ne si muslimanė nuk jemi tė lirė tė flasim ēfarė tė duam, tė veprojmė ēfarė tė duam apo tė mendojmė ēfarė tė duam. Ne jemi tė kufizuar pėr arsye se jemi robėr tė Allahut dhe nuk flasim diē tjetėr pos atė qė ėshtė e lejuar pėr ne.
Nuk flasim tė keqen me arsyen e lirisė nė fjalė, por e flasim tė mirėn dhe tė dobishmėn ose heshtim, ashtu siē na mesoi i dėrguari i Allahut (sal-lallahu alejhi ve sel-lem).
Distancohemi nga e kota, ashtu siē i cilėsoi Allahu robėrit e Tij besimtarė: “Ėshtė e sigurtė se kanė shpėtuar besimatrėt. Ata tė cilėt janė tė pėrulur dhe tė kujdesshėm gjatė faljes sė namazit dhe ata tė cilėt i shmangen tė kotės (fjalė, punė).








