BEKTASHIZMI NĖ SHQIPĖRI
Faqja 1 e 1•
BEKTASHIZMI NĖ SHQIPĖRI
BEKTASHIZMI NĖ SHQIPĖRI
Bektashizmi filloi tė perhapet nė Shqiperi pas zaptimit te saj nga sulltanet otomanė. Me gjithė kėtė, nė Shqiperisi si nė tė gjitha vendet e tjera tė Ballkanit - Bektashizmi nuk u-pėrhap menjėherė, por dalngadalė me durim dhe urtėsi. Njė nga pengesat me tė mėdha ishte ēėshtja e gjuhės. Misionarėt bektashinj ishin Turq dhe Persianė dhe nuk dinin gjuhė tjetėr perveē gjuhėve tė tyre.
Kėta misionarė u-dėrguan nė Shqiperi dhe nė vende tė tjera tė Ballkanit, pėr herėn e parė, nga qendra e madhe bektashiane e Dimotekės. Punuan me takt dhe zgjuarsi dhe keshtu mundėn tė zinin vend nė Shqipėri. Me gjithė kėtė, nė fillim ndeshėn nė pengesa tė shumta dhe pėsuan persekutime. Ndėr 'ta ranė edhe disa dėshmorė, si Pir Sulltan Abdalli i Kosovės dhe Shah Kalenderi i Elbasanit.
Misionarėt bektashu1j u-dėrguan nė snqiperi nė grupe tė vogėla, tė pėrbėra nga tre veta: njė Baba dhe dy Dervlshe. Nuėrmjet misionarėve tė parė qė u-dėrguan nė Shqipėri, ishin Baba Ali Horasani nė Krujė; Dylgjer Hysejni nė Elbasan; Baba Arshiu nė Gjirokastrė dhe shumė tė tjerė. Qė tė gjithė kėta shkuan nė Shqipėri ndėrmjet shekullit XIV dhe XV.
Kėta misionarė punuan pa rreshtur pėr tė hedhur themelet e Bektashizmit nė Shqipėri si edhe nė vende tė tjera tė Ballkanit, por nuk munden dot tė ngrehnin Teqe. Ai qė i a arriti mė nė fund qėllimit ishte Durballi Sulltani, i cili mundi tė ngrehė Teqenė e madhe nė Thesali tė Greqisė. Kjo Teqe ndihmoi shumė pėr pėrhapjen e Bektashizmit nė pjesėn jugore te Maqedhonisė dhe nė Gjirit, ku mė vonė u-ngreh njė Teqe e madhe, e kryesuar nga Resmi Babaj. Pas kėsaj u-ngrehėn Teqeja e Kerēovės, e Tetovės, e Prizrenit dhe e Gjakovės.
Nė shekullin e 17-tė u-ngreh nė Gjirokastrė e para Teqe bektashiane. Kjo Teqe u-themelua nga Asim Babaj. Pak mė vonė u-ngreh nė Krujė Teqeja e famėshme e Shemini Babaj, i cili luajti njė rol me rėndėsi nė pėrhapjen e Bektashizmit. Pas disa kohe, Xhefai Ibrahim Babaj themeloi Teqenė me rėndėsi tė Elbasanit. Nė tė njėjtė kohė u-hap Teqeja e Kosturit, ndėnė kryesinė e Rustem Babajt. Pastaj u-hapėn Teqeja e Melēanit, nė Korēė; Teqeja e Kuēit, nė Devoll; Teqeja e Prishtės, nė Skrapar; Teqeja e Baba Hajdėrit, nė Gjirokastėr; Teqeja e Koshtanit; Teqeja e Gllavės, e tė tjera. Njė tjetėr Teqe me rėndėsi tė madhe ishte ajo e Frasherit, e kryesuar nga Nasib Tahir Babaj.
Me gjithė kėto, edhe Bektashizmi nė Shqipėri nuk i shpėtoi dot zėmėrimit tė Sulltan Mahmudit. Ndėrmjet veprimeve tė tjera tė kėqija, emisarėt e Sulltan Mahmudit dogjėn Teqene e Baba Alikos nė Berat, se bashku mė njė biblioteke tė ēmueshme qė kishte. Djegia e kėsaj Teqeje, sidomos e bibliotekės sė saj, ishte njė humbje e madhe pėr Bektashizmin. Nė kėtė biblioteke ndodheshin shumė vepra tė vjetra tė vlefshme, sidomos dorėshkrime nė arabisht dhe persisht mbi filozofinė dhe misticizmėn bektashiane. Emisarėt e Sulltan Mahmudit dogjėn njėkohėsisht edhe Teqenė e Qoprilisė nė Manastir dhe atė tė Melēanit ne Korēė. Grushti i Sulltan Mahmudit kundėr Bektashizmit ne Shqipėri ishte i rėndė, por edhe dėshira e Shqiptarėvet, pėr t'a mbajtur gjallė Bektashizmin, ishte e fortė. Kjo dėshirė bėri tė mundur qė Bektashizmi tė qėndrojė mė kėmbė dhe tė lulėzojė nė Shqipėri, mė gjithė se mė vonė u-luftua pėrsėri nga sunduesit otomanė. Dhe ishte pėr hir tė kėsaj dėshire qė numri i Teqevet, tė mėdha e tė vogla, arriti nė Shqipėri nė 53, mė 1938.
Por Bektashizmi nė Shqipėri mori njė rėndėsi akoma mė tė madhe kur qendra botėrore e tij kaloi nga Ankaraja nė Tiranė, pas vendimit qė dha Asambleja Kombėtare Turke mė 20 Nendor 1925, nė haze tė tė cilit u-mbyllėn tė gjitha Teqete dhe Zavijetė bektashiane nė Turqi. Nė kėtė menyrė, Shqipėria u-bė Selia e Pėrgjithėshme e Bektashizmit, nė krye tė sė cilės u-vu Nijazi Dedeja, ish kryetari i Teqesė se Haxhi Bektashit nė Turqi. Ai erdhi nga Ankaraja nė Tirane mė 1931. Nijazi Dedeja ishte Shqiptar nga Kolonja e Korēės.
Nuk dihet mė siguri se sa ėshtė numri i Bektashinjvet nė vende tė ndryshme tė botės, por besohet se arrin nė nja 7,000,000 veta, shumica e tė cilėvet jetojnė nė Lindjen e Afėrt e tė Mesme, nė Afrikėn Veriore dhe nė Ballkan. Vetėm nė Shqipėri llogaritej tė ishin nja 200,000 Bektashinj para vitit 1938, domethėnė njėzet pėr qind i numrit tė pėrgjithėshėm tė popullsisė se asikohe.
Baba Ali Turabiu, ish-titullari i Teqesė sė Tomorit, nė vepren e tij Historia e Pėrgjithėshme e Bektashinjvet, botuar nė Tirane mė 1929, shkruan se:
"Para shkatėrrimit te Jeniēerėvet dhe shpėrndarjes sė sektit bektashian mė 1826, mbaheshin statistika te pėrvitėshme dhe ato tregonin se numri i Bektashinjvet asikohe ishte 7,370,000: 100,000 nė Shqipėri, 120,000 nė Stamboll dhe pjesa tjetėr ishte e shpėrndarė ne Irak, Gjirit, Maqedhoni dhe vise tė tjera tė Ballkanit."
Njė tjetėr ngjarje me rėndėsi pėr Bektashinjtė e Shqipėrisė ka qėnė Kuvendi i tyre qė u-mbajt nė Teqene e Turanit, afėr Korēės, nė Shtator tė vitit 1929, nėn kryesinė e Baba Kamber Prishtės. Nė atė Kuvėnd, nė tė cilin muarėn pjesė delegatė pothuajse nga tė gjitha viset e Shqipėrisė, u-hartua dhe u-aprovua Rregullorja e Bektashinjvet Shqiptarė. Nė bazė tė kėsaj Rregullore - e cila u-aprovua nga Parlamenti Shqiptar, - Shqipėria u-nda nė gjashtė Gjyshata: Prishtė, Krujė, Elbasan, Korēe, Frasher dhe Gjirokastėr. Pranė Kryeqendrės Bektashiane nė Tiranė u-krijuan edhe ky Kėshilla: Kėshilli i Pėrgjithshėm, i pėrbėrė nga dymbėdhjetė anėtarė laikė dhe klerikė; dhe Kėshilli i Shenjtė, i pėrbėrė nga titullarėt e gjashtė Gjyshatave me kryetar Kryegjyshin. Keshilli i Pėrgjithshėm merrej me ēėshtje administrative dhe Kėshilli i Shenjtė me ēėshtje fetare.
Bektashizmi, me gjithė se ėshtė njė sekt i Fesė Islame, konsiderohej pėrgjithėsisht nė Shqipėri si njė fe mė vete. Kjo rridhte pėr arėsye tė rėndėsisė dhe tė numrit tė madh tė besnikėve qė kishte. Prandaj elementi bektashi merrej kurdoherė parasysh. E pėrkohėshmja Albania e Faik Konitzės botonte pothuaj gjithnjė nė faqen e fundit tė saj kėtė lajmėrim:
"Grupi i bashkėpunėtorėve tė revistes s'one pėrbėhet nga Muslimanė, Orthodhoksė, Katolikė dhe Bektashinj."
Bile kjo gjė u-muar parasysh edhe nga Kongresi Historik i Lushnjes mė 1920 qė formoi Kėshillin e Naltė tė Shtetit Shqiptar, i pėrbėrė nga katėr veta: njė Sunni, njė Orthodhoks, njė Katolik dhe njė Bektashi. Anėtari bektashi ishte Aqif Pashė Elbasani.
SYRI 3
Kėta misionarė u-dėrguan nė Shqiperi dhe nė vende tė tjera tė Ballkanit, pėr herėn e parė, nga qendra e madhe bektashiane e Dimotekės. Punuan me takt dhe zgjuarsi dhe keshtu mundėn tė zinin vend nė Shqipėri. Me gjithė kėtė, nė fillim ndeshėn nė pengesa tė shumta dhe pėsuan persekutime. Ndėr 'ta ranė edhe disa dėshmorė, si Pir Sulltan Abdalli i Kosovės dhe Shah Kalenderi i Elbasanit.
Misionarėt bektashu1j u-dėrguan nė snqiperi nė grupe tė vogėla, tė pėrbėra nga tre veta: njė Baba dhe dy Dervlshe. Nuėrmjet misionarėve tė parė qė u-dėrguan nė Shqipėri, ishin Baba Ali Horasani nė Krujė; Dylgjer Hysejni nė Elbasan; Baba Arshiu nė Gjirokastrė dhe shumė tė tjerė. Qė tė gjithė kėta shkuan nė Shqipėri ndėrmjet shekullit XIV dhe XV.
Kėta misionarė punuan pa rreshtur pėr tė hedhur themelet e Bektashizmit nė Shqipėri si edhe nė vende tė tjera tė Ballkanit, por nuk munden dot tė ngrehnin Teqe. Ai qė i a arriti mė nė fund qėllimit ishte Durballi Sulltani, i cili mundi tė ngrehė Teqenė e madhe nė Thesali tė Greqisė. Kjo Teqe ndihmoi shumė pėr pėrhapjen e Bektashizmit nė pjesėn jugore te Maqedhonisė dhe nė Gjirit, ku mė vonė u-ngreh njė Teqe e madhe, e kryesuar nga Resmi Babaj. Pas kėsaj u-ngrehėn Teqeja e Kerēovės, e Tetovės, e Prizrenit dhe e Gjakovės.
Nė shekullin e 17-tė u-ngreh nė Gjirokastrė e para Teqe bektashiane. Kjo Teqe u-themelua nga Asim Babaj. Pak mė vonė u-ngreh nė Krujė Teqeja e famėshme e Shemini Babaj, i cili luajti njė rol me rėndėsi nė pėrhapjen e Bektashizmit. Pas disa kohe, Xhefai Ibrahim Babaj themeloi Teqenė me rėndėsi tė Elbasanit. Nė tė njėjtė kohė u-hap Teqeja e Kosturit, ndėnė kryesinė e Rustem Babajt. Pastaj u-hapėn Teqeja e Melēanit, nė Korēė; Teqeja e Kuēit, nė Devoll; Teqeja e Prishtės, nė Skrapar; Teqeja e Baba Hajdėrit, nė Gjirokastėr; Teqeja e Koshtanit; Teqeja e Gllavės, e tė tjera. Njė tjetėr Teqe me rėndėsi tė madhe ishte ajo e Frasherit, e kryesuar nga Nasib Tahir Babaj.
Me gjithė kėto, edhe Bektashizmi nė Shqipėri nuk i shpėtoi dot zėmėrimit tė Sulltan Mahmudit. Ndėrmjet veprimeve tė tjera tė kėqija, emisarėt e Sulltan Mahmudit dogjėn Teqene e Baba Alikos nė Berat, se bashku mė njė biblioteke tė ēmueshme qė kishte. Djegia e kėsaj Teqeje, sidomos e bibliotekės sė saj, ishte njė humbje e madhe pėr Bektashizmin. Nė kėtė biblioteke ndodheshin shumė vepra tė vjetra tė vlefshme, sidomos dorėshkrime nė arabisht dhe persisht mbi filozofinė dhe misticizmėn bektashiane. Emisarėt e Sulltan Mahmudit dogjėn njėkohėsisht edhe Teqenė e Qoprilisė nė Manastir dhe atė tė Melēanit ne Korēė. Grushti i Sulltan Mahmudit kundėr Bektashizmit ne Shqipėri ishte i rėndė, por edhe dėshira e Shqiptarėvet, pėr t'a mbajtur gjallė Bektashizmin, ishte e fortė. Kjo dėshirė bėri tė mundur qė Bektashizmi tė qėndrojė mė kėmbė dhe tė lulėzojė nė Shqipėri, mė gjithė se mė vonė u-luftua pėrsėri nga sunduesit otomanė. Dhe ishte pėr hir tė kėsaj dėshire qė numri i Teqevet, tė mėdha e tė vogla, arriti nė Shqipėri nė 53, mė 1938.
Por Bektashizmi nė Shqipėri mori njė rėndėsi akoma mė tė madhe kur qendra botėrore e tij kaloi nga Ankaraja nė Tiranė, pas vendimit qė dha Asambleja Kombėtare Turke mė 20 Nendor 1925, nė haze tė tė cilit u-mbyllėn tė gjitha Teqete dhe Zavijetė bektashiane nė Turqi. Nė kėtė menyrė, Shqipėria u-bė Selia e Pėrgjithėshme e Bektashizmit, nė krye tė sė cilės u-vu Nijazi Dedeja, ish kryetari i Teqesė se Haxhi Bektashit nė Turqi. Ai erdhi nga Ankaraja nė Tirane mė 1931. Nijazi Dedeja ishte Shqiptar nga Kolonja e Korēės.
Nuk dihet mė siguri se sa ėshtė numri i Bektashinjvet nė vende tė ndryshme tė botės, por besohet se arrin nė nja 7,000,000 veta, shumica e tė cilėvet jetojnė nė Lindjen e Afėrt e tė Mesme, nė Afrikėn Veriore dhe nė Ballkan. Vetėm nė Shqipėri llogaritej tė ishin nja 200,000 Bektashinj para vitit 1938, domethėnė njėzet pėr qind i numrit tė pėrgjithėshėm tė popullsisė se asikohe.
Baba Ali Turabiu, ish-titullari i Teqesė sė Tomorit, nė vepren e tij Historia e Pėrgjithėshme e Bektashinjvet, botuar nė Tirane mė 1929, shkruan se:
"Para shkatėrrimit te Jeniēerėvet dhe shpėrndarjes sė sektit bektashian mė 1826, mbaheshin statistika te pėrvitėshme dhe ato tregonin se numri i Bektashinjvet asikohe ishte 7,370,000: 100,000 nė Shqipėri, 120,000 nė Stamboll dhe pjesa tjetėr ishte e shpėrndarė ne Irak, Gjirit, Maqedhoni dhe vise tė tjera tė Ballkanit."
Njė tjetėr ngjarje me rėndėsi pėr Bektashinjtė e Shqipėrisė ka qėnė Kuvendi i tyre qė u-mbajt nė Teqene e Turanit, afėr Korēės, nė Shtator tė vitit 1929, nėn kryesinė e Baba Kamber Prishtės. Nė atė Kuvėnd, nė tė cilin muarėn pjesė delegatė pothuajse nga tė gjitha viset e Shqipėrisė, u-hartua dhe u-aprovua Rregullorja e Bektashinjvet Shqiptarė. Nė bazė tė kėsaj Rregullore - e cila u-aprovua nga Parlamenti Shqiptar, - Shqipėria u-nda nė gjashtė Gjyshata: Prishtė, Krujė, Elbasan, Korēe, Frasher dhe Gjirokastėr. Pranė Kryeqendrės Bektashiane nė Tiranė u-krijuan edhe ky Kėshilla: Kėshilli i Pėrgjithshėm, i pėrbėrė nga dymbėdhjetė anėtarė laikė dhe klerikė; dhe Kėshilli i Shenjtė, i pėrbėrė nga titullarėt e gjashtė Gjyshatave me kryetar Kryegjyshin. Keshilli i Pėrgjithshėm merrej me ēėshtje administrative dhe Kėshilli i Shenjtė me ēėshtje fetare.
Bektashizmi, me gjithė se ėshtė njė sekt i Fesė Islame, konsiderohej pėrgjithėsisht nė Shqipėri si njė fe mė vete. Kjo rridhte pėr arėsye tė rėndėsisė dhe tė numrit tė madh tė besnikėve qė kishte. Prandaj elementi bektashi merrej kurdoherė parasysh. E pėrkohėshmja Albania e Faik Konitzės botonte pothuaj gjithnjė nė faqen e fundit tė saj kėtė lajmėrim:
"Grupi i bashkėpunėtorėve tė revistes s'one pėrbėhet nga Muslimanė, Orthodhoksė, Katolikė dhe Bektashinj."
Bile kjo gjė u-muar parasysh edhe nga Kongresi Historik i Lushnjes mė 1920 qė formoi Kėshillin e Naltė tė Shtetit Shqiptar, i pėrbėrė nga katėr veta: njė Sunni, njė Orthodhoks, njė Katolik dhe njė Bektashi. Anėtari bektashi ishte Aqif Pashė Elbasani.
SYRI 3
Re: BEKTASHIZMI NĖ SHQIPĖRI
SI LINDI BEKTASHIZMI
Rrahmetli Xhevat Kallajxhi
Gül Baba Türbesi, Budapest

Bektashizmi (sekt mistik i Fesė Islame) u-themelua nga Hunqar Haxhi Bektash Veliu. Haxhi Bektashi
bazat e kėtij sekti i mori nga Misticizma islame, tė adaptuara nga i Madhi Ali, i cili u-frymėzua nga Profeti
Muhammad (aleihi selatu ve salem).
Haxhi Bektashi lindi nė Nisabur tė Horasanit nė Persi me 1248 pas Krishtit. Rridhte nga njė familje e
madhe persiane, e cila nė kohėn e tij qeveriste njė pjesė tė gjerė tė vendit.
Qysh nė moshėn e njomė, Haxhi Bektashi u-shqua pėr cilėsi tė rralla. I vinte keq pėr ēdo gjė, ndihmonte
ēdo njeri, falte ēdo faj. U-pajis me njė kulturė tė gjerė dhe u-thellua sidomos nė filozofi dhe mistikė.
Nė moshėn madhore, kur i ati i tij ndroi jetė, Haxhi Bektashi nuk pranoi tė zinte vendin e mbetur zbrazėt
si governator, vend i cili i pėrkiste si trashėgim. Dhe popullit, qė i u lut t'a pranonte, Haxhi Bektashi i u
pėrgjegj me kėto fjalė:
"Dashuria ndaj Zotit ėshtė pėr mua froni mė i lartė."
Mendimet dhe kėshillat e Haxhi Bektashit u-pėrhapen nė shume vise. Qė tė gjithė ata qė e vizitonin
mbeteshin tė habitur nga zotėsia e mrekullueshme e tij dhe i pėrunjeshin me respekt. Ai u-largua nga tė
gjitha dhantitė e kėsaj bote dhe kujtdo i predikonte pastrimin e vetvetes nga ēdo e keqe.
Qėndroi i izoluar pėr shumė vjet nė njė falėtore, ku i lutej Zotit pėr mbarėsinė e gjithė njerėzisė, si edhe
pėr faljen e gabimeve dhe tė metave tė saja. I lutej Zotit gjithashtu qe t'i ndriēonte njerėzit, t'i
frymėzonte me ndjenjat e dashurisė e tė mirėsisė dhe t'i zhvishte nga ēdo ves, qė kėshtu tė fitonin me tė
vėrtetė emrin njeri.
Me nė fund u-keshillua nga udhėheqėsi shpirtėror i tij, Hoxha Ahmet Jeseviu, tė shkonte nė Anatoli qė,
asikohe, quhej Biladi Rum, pėr tė drejtuar njerėzinė nė rrugėn e mbarėsisė e tė pėrsosmėrisė.
Para se tė merrte rrugėn per nė Anatoli, Haxhi Bektashi vizitoi turbenė e tė Madhit Ali nė Nexhef tė
Irakut; mauzeleumin e Profetit Muhammad nė Medine; varret e Profetėvet Ibrahim, Davud e tė tjerė nė
Palestine, Damask dhe Alep. Shkoi gjithashtu nė Mekkė pėr tė plotėsuar urdhėrin e Haxhillėkut Islam,
pas tė cilit mori titullin Haxhi.
Kur arriti ne Anatoli, fama e tij ishte pėrhapur mjaft. Me mijra veta i duallėn perpara, gjatė udhėtimit,
pėr t'a pėrshėndetur me pėrunjesi dhe pėr tė dėgjuar kėshillat e tija morale. Mė nė fund u-vendos nė
vendin e caktuar, nė Suluxhe Karahujuk, i cili mė vonė mori emrin Haxhi Bektash.
Atje arriti nė vitin 1281, ku u-takua edhe me shumė mistikė tė tjerė. Nė fillim gjeti disa kundėrshtime,
par me zotėsi, urtėsi dhe predikime morale mundi t'i kapėrcejė pengesat dhe, mė nė fund, i u-pėrunjen
tė gjithė me respekt.
Pas njė viti, mė 1282, Haxhi Bektashi themeloi tė parėn Teqe Bektashiane nė botė. Nė tė njėjtėn kohė
organizoi ceremonitė e shėrbesave fetare dhe vuri nė zbatim rregullat bektashiane, tė cilat vazhdojnė
edhe sot nė tė gjitha Teqetė. Brėnda nė pak kohė numri i besnikėve bektashinj u-shtua nė mijra e mijra
veta.
Bektashizmi u-pėrhap nė gjithė Turqinė. Bashkė me Bektashizmin u-pėrhap edhe fama pėr Haxhi
Bektashin si shėnjtor. Prandaj shumė veta dėshironin t'a vizitonin. Edhe mbreti i asaj kobe, Sulltan
Orhani, qė u-informua mbi kėtė njeri tė madh, vendosi tė shkojė t'a vizitojė per tė marrė bekimet e tij.
Sulltan Orhani mbeti aq i prekur nga Haxhi Bektashi sa i tha:
"Burrė i vėrtetė, fjala juaj mė bėri aq pėrshtypje sa nuk mė vjen mirė tė largohem."
Haxhi Bektashi, me buzėqeshje dashamirėsie, i u-pėrgjegj:
?Po te jesh shpirterisht me mua, edhe nė Jemen tė jesh, je pranė meje. Po tė mos jesh shpirtėrisht me
mua, edhe pranė meje tė jesh, je nė Jemen.?
Rrahmetli Xhevat Kallajxhi
Gül Baba Türbesi, Budapest

Bektashizmi (sekt mistik i Fesė Islame) u-themelua nga Hunqar Haxhi Bektash Veliu. Haxhi Bektashi
bazat e kėtij sekti i mori nga Misticizma islame, tė adaptuara nga i Madhi Ali, i cili u-frymėzua nga Profeti
Muhammad (aleihi selatu ve salem).
Haxhi Bektashi lindi nė Nisabur tė Horasanit nė Persi me 1248 pas Krishtit. Rridhte nga njė familje e
madhe persiane, e cila nė kohėn e tij qeveriste njė pjesė tė gjerė tė vendit.
Qysh nė moshėn e njomė, Haxhi Bektashi u-shqua pėr cilėsi tė rralla. I vinte keq pėr ēdo gjė, ndihmonte
ēdo njeri, falte ēdo faj. U-pajis me njė kulturė tė gjerė dhe u-thellua sidomos nė filozofi dhe mistikė.
Nė moshėn madhore, kur i ati i tij ndroi jetė, Haxhi Bektashi nuk pranoi tė zinte vendin e mbetur zbrazėt
si governator, vend i cili i pėrkiste si trashėgim. Dhe popullit, qė i u lut t'a pranonte, Haxhi Bektashi i u
pėrgjegj me kėto fjalė:
"Dashuria ndaj Zotit ėshtė pėr mua froni mė i lartė."
Mendimet dhe kėshillat e Haxhi Bektashit u-pėrhapen nė shume vise. Qė tė gjithė ata qė e vizitonin
mbeteshin tė habitur nga zotėsia e mrekullueshme e tij dhe i pėrunjeshin me respekt. Ai u-largua nga tė
gjitha dhantitė e kėsaj bote dhe kujtdo i predikonte pastrimin e vetvetes nga ēdo e keqe.
Qėndroi i izoluar pėr shumė vjet nė njė falėtore, ku i lutej Zotit pėr mbarėsinė e gjithė njerėzisė, si edhe
pėr faljen e gabimeve dhe tė metave tė saja. I lutej Zotit gjithashtu qe t'i ndriēonte njerėzit, t'i
frymėzonte me ndjenjat e dashurisė e tė mirėsisė dhe t'i zhvishte nga ēdo ves, qė kėshtu tė fitonin me tė
vėrtetė emrin njeri.
Me nė fund u-keshillua nga udhėheqėsi shpirtėror i tij, Hoxha Ahmet Jeseviu, tė shkonte nė Anatoli qė,
asikohe, quhej Biladi Rum, pėr tė drejtuar njerėzinė nė rrugėn e mbarėsisė e tė pėrsosmėrisė.
Para se tė merrte rrugėn per nė Anatoli, Haxhi Bektashi vizitoi turbenė e tė Madhit Ali nė Nexhef tė
Irakut; mauzeleumin e Profetit Muhammad nė Medine; varret e Profetėvet Ibrahim, Davud e tė tjerė nė
Palestine, Damask dhe Alep. Shkoi gjithashtu nė Mekkė pėr tė plotėsuar urdhėrin e Haxhillėkut Islam,
pas tė cilit mori titullin Haxhi.
Kur arriti ne Anatoli, fama e tij ishte pėrhapur mjaft. Me mijra veta i duallėn perpara, gjatė udhėtimit,
pėr t'a pėrshėndetur me pėrunjesi dhe pėr tė dėgjuar kėshillat e tija morale. Mė nė fund u-vendos nė
vendin e caktuar, nė Suluxhe Karahujuk, i cili mė vonė mori emrin Haxhi Bektash.
Atje arriti nė vitin 1281, ku u-takua edhe me shumė mistikė tė tjerė. Nė fillim gjeti disa kundėrshtime,
par me zotėsi, urtėsi dhe predikime morale mundi t'i kapėrcejė pengesat dhe, mė nė fund, i u-pėrunjen
tė gjithė me respekt.
Pas njė viti, mė 1282, Haxhi Bektashi themeloi tė parėn Teqe Bektashiane nė botė. Nė tė njėjtėn kohė
organizoi ceremonitė e shėrbesave fetare dhe vuri nė zbatim rregullat bektashiane, tė cilat vazhdojnė
edhe sot nė tė gjitha Teqetė. Brėnda nė pak kohė numri i besnikėve bektashinj u-shtua nė mijra e mijra
veta.
Bektashizmi u-pėrhap nė gjithė Turqinė. Bashkė me Bektashizmin u-pėrhap edhe fama pėr Haxhi
Bektashin si shėnjtor. Prandaj shumė veta dėshironin t'a vizitonin. Edhe mbreti i asaj kobe, Sulltan
Orhani, qė u-informua mbi kėtė njeri tė madh, vendosi tė shkojė t'a vizitojė per tė marrė bekimet e tij.
Sulltan Orhani mbeti aq i prekur nga Haxhi Bektashi sa i tha:
"Burrė i vėrtetė, fjala juaj mė bėri aq pėrshtypje sa nuk mė vjen mirė tė largohem."
Haxhi Bektashi, me buzėqeshje dashamirėsie, i u-pėrgjegj:
?Po te jesh shpirterisht me mua, edhe nė Jemen tė jesh, je pranė meje. Po tė mos jesh shpirtėrisht me
mua, edhe pranė meje tė jesh, je nė Jemen.?
Edituar pėr herė tė fundit nga ILIRI nė Sun Jun 22, 2008 1:27 pm, edituar 1 herė gjithsej
Re: BEKTASHIZMI NĖ SHQIPĖRI
PERHAPJA E BEKTASHIZMIT
Shumė vjet mė vonė pas vendosjes sė Haxhi Bektashit nė krye tė Teqesė sė tij, Sulltan Orhani i Turqisė
filloi tė bėjė njė organizim ushtarak tė ri. Kur u-organizua kjo ushtri e re mė 1330, u-bė njė ceremoni
madhėshtore, nė tė cilėn u-ftua posaēėrisht edhe Haxhi Bektashi.
Me dėshirėn e Sulltan Orhanit, Haxhi Bektashi bėri bekimin e kėsaj ushtrie dhe vuri mbi kryet e njė
ushtari, qė ndodhej nė rrjeshtin e parė, njė farė kallpaku prej leshi, i cili mbeti si simbol i shenjtė, gjer nė
fund, per ushtrinė e re.
Si mori fund ceremonia e bekimit, Haxhi Bektashi i u-drejtua Sulltan Orhanit dhe i tha:
?Kjo fuqi e krijuar nga ju do tė quhet Jeniēere. Fytyrat e kėtyre ushtarėve do tė jenė tė bardha e tė
ndritura. Krahėt e tyre do tė jenė tė fortė. Shpatat dhe shigjetat e tyre do tė jenė tė mprehta. Kjo ushtri
do tė shkojė mbarė nė luftė dhe nuk do tė largohet kurrė nga fusha e betejės veēse si fitimtare.?
Fjala Jeniēer ėshtė persishte dhe do tė thotė ushtar i ri. Me anėn e Jeniēerėve, qė ishin ajka e ushtrisė
turke, Perandoria Otomane korri suksese tė mėdha e tė vazhduara. Ishte pikėrisht ushtria jeniēere (e
cila u-quajt me tepėr ushtri bektashiane se kombėtare) ajo qė dha ndihmėn me tė madhe nė zaptimin e
Stambollit dhe tė vendeve tė tjera. Ishte gjithashtu ushtria jeniēere ajo qė arriti e para dy herė pėrpara
portave tė Vjenės, me 1529 dhe 1532, me Sulltan Sulej- manin nė krye.
Prapa kėsaj ushtrie shkonin edhe misjonarėt bektashinj, tė cilet u-pėrhapėn nė vise tė ndryshme, ku
kėshillonin ushtarėt tė silleshin nė menyrė tė urtė e tė njerėzishme me popullin. Kėshtu Bektashizmi
mundi tė pėrhapej jo vetėm nė Anatoli dhe nė Azinė e Vogėl, por edhe nė Ballkan dhe nė Afrikė.
Haxhi Bektashi jetoi 93 vjeē dhe ndroi jetė mė 1341 pas Krishtit. U-varros me njė ceremoni madhėshtore
nė Teqenė e madhe qė mban emrin e tij. Porosia e tij e fundit pėr besnikėt bektashinj ishte kjo:
"Nė ikim, por misjoni i ynė mbetet gjithnjė i gjallė dhe i pavdekshem."
Edhe kur ndroi jetė ky burrė i madh, misjonarėt bektashinj nuk e humbėn aspak, par e vazhduan rrugėn
e tyre me zell e guxim. Dhe, pas Haxhi Bektashit, drejtimi i Teqesė kaloi nė duart e Fisi Ēelebi. I pari i
kėtij fisi qė zuri vendin e Haxhi Bektashit ishte Hizir Lalaji. Por nga pasardhėsit e Haxhi Bektashit, ai qė
u-shqua si organizator dhe reformator i Bektashizmit ishte Ballėm Sulltani, edhe ky nga Fisi Ēelebi.
Tė tjerė misionarė tė mėdhenj, qė vlejnė tė pėrmenden kėtu, kanė qėnė: Seid Ali Sulltani, qė e ka pasur
qendrėn nė Dimotekė tė Bullgarisė; Abdall Musa Sulltani, qė e ka pasur qendrėn nė Anatolinė Lindore;
Kajgusuz Sulltani, qė e ka pasur qendrėn nė Kajro tė Egjyptit; Virani Sulltani, qė e ka pasur qendrėn nė
Irak, atje ku ndodhet turbeja e tė Madhit Ali; Abdul Mumin Dedeja, myrshidi i Fuzuli Sulltanit, qė e ka
pasur qendrėn nė Qerbela, nė vend in ku ra dėshmor Imam Hysenji; Durballi Sulltani, qė e ka pasur
qendrėn nė Thesali tė Greqisė; Gjyl Babaj, qė e ka pasur qendrėn nė Budapest; dhe Shah Kulli Sulltani,
qė e ka pasur qendrėn nė Stamboll.
Asikohe Bektashizmi ishte organizuar nė njė menyrė tė pėrsosur dhe ndahej ne gjashtė qendra kryesore,
tė cilat ishin:
1. Qendra e Haxhi Bektashit, qė pėrmblidhte pjesėn e Anatolisė Qendrore e Perėndimore;
2. Qendra e Abdall Musajt, qė pėrmblidhte pjeset e tjera tė Anatolisė;
3. Qendra e Seid Ali Sulltanit nė Dimotekė, qė pėrmblidhte gjithė Ballkanin;
4. Qendra e Abdul Mumin Dedesė nė Qerbela, qė pėrmblidhte njė pjesė tė madhe tė Arabisė e tė Persisė;
5. Qendra e Virani Sulltanit nė Irak, qė pėrmblidhte vendet e Lindjes sė Mesme;
6. Qendra e Shah Kulli Sulltanit nė Stamboll, qė pėrmblidhte viset gjatė bregut tė Detit tė Zi.
Nga kėto, ajo qė shquhe.i me shumė ishte qendra e Seid Ali Sulltanit ne Dimotekė. Kjo qendėr shquhej si
nga pikėpamja e veprimtarisė fetare, ashtu dhe nga pikėpamja e veprimtarisė kulturore.
Qendra e Dimotekės ka qėnė djepi i kulturės bektashiane, nga e cila dilnin ēdo vit katėrqind dervishė qė
shpėrndaheshin nė ēdo anė. Tė gjithė gjyshėrit e mėdhenj tė Bektashizmit, si Ak Abdullah Dedeja,
Vahdeti Dedeja e tė tjerė duallėn nga kolegji i dėgjuar i Bektashizmit nė Dimotekė. Andej duallėn
gjithashtu edhe shumė filozofė, shkrimtarė e vjershėtorė tė mėdhenj, si Nesimiu, Viraniu, Mithaliu,
Mustafa Fatih Babaj, Fuzuliu, Ashik Jonuzi, Turabiu, Eshref Rumiu e tė tjerė.
Veprat e kėtyre njerėzve tė mėdhenj u-pėrhapėn jo vetėm nė qendra kryesore, par edhe nė Teqetė mė
tė vogla dhe lexoheshin jo vetėm nga klerikėt, por edhe nga populli. Gjuha e kėtyre veprave (tė shkruara
nė baza mistike) ishte e thjeshtė dhe e ėmbėl. Pėr kėtė aresye u-ēmuan dhe u-kuptuan me lehtēsi nga
lexonjēsit. Nė kėtė menyrė, simpathia ndaj Teqevet u-shtua gjithnjė mė shumė dhe populli shkonte me
dėshirė tė madhe nė 'to pėr tė gjetur kėnaqėsi shpirtėrore.
Teqetė lulėzuan pėr vete dhe pėr tė tjerėt. Kjo periudhė lulėzimi vazhdoi me shekuj. Mirėpo njė gjė e tillė
nuk shihej me sy tė mire nga shumė veta, sidomos nga fanatikėt, tė cilėvet u tingėllonin shumė rėndė
fjalėt mistike, qė nuk mund t'i kuptonin dot. Por nuk mund tė bėnin asgjė, jo vetėm sepse shumica e
popullit kishte simpathi pėr Bektashizmin, por edhe sepse shumė sulltanė bėnin pjesė nė kėtė sekt. Njėri
nga kėta ishte Sulltan Selimi i II-tė, i cili kishte marrė dorė nga Gjyl Babaj, Kryetari i Teqesė sė madhe
bektashiane ne Budapest, gjyrmat e sė cilės duken edhe sot.
Kur ndroi jetė Gjyl Babaj, vetė mbreti, nė krye tė mijra ushtarėve, mori pjesė nė varrimin e tij. Nė atė
rast lėshoi edhe njė ferman prej bakėri, me tė cilin porositėte autoritetet e vendit qė tė kujdeseshin pėr
Teqenė dhe t'i jepnin pėrkrahjet e duhura. Kjo gjėndje lulėzimi e Bektashizmit vazhdoi gjer nė kohėn e
mbretėrimit tė Sulltan Sulejmanit. Pas asaj periudhe filloi dekadenca pėr ?tė, pėr shkak se armiqt e
Bektashizmit shtoheshin gjithnjė mė tepėr.
burimi i shkrimit; bektashi.net
Shumė vjet mė vonė pas vendosjes sė Haxhi Bektashit nė krye tė Teqesė sė tij, Sulltan Orhani i Turqisė
filloi tė bėjė njė organizim ushtarak tė ri. Kur u-organizua kjo ushtri e re mė 1330, u-bė njė ceremoni
madhėshtore, nė tė cilėn u-ftua posaēėrisht edhe Haxhi Bektashi.
Me dėshirėn e Sulltan Orhanit, Haxhi Bektashi bėri bekimin e kėsaj ushtrie dhe vuri mbi kryet e njė
ushtari, qė ndodhej nė rrjeshtin e parė, njė farė kallpaku prej leshi, i cili mbeti si simbol i shenjtė, gjer nė
fund, per ushtrinė e re.
Si mori fund ceremonia e bekimit, Haxhi Bektashi i u-drejtua Sulltan Orhanit dhe i tha:
?Kjo fuqi e krijuar nga ju do tė quhet Jeniēere. Fytyrat e kėtyre ushtarėve do tė jenė tė bardha e tė
ndritura. Krahėt e tyre do tė jenė tė fortė. Shpatat dhe shigjetat e tyre do tė jenė tė mprehta. Kjo ushtri
do tė shkojė mbarė nė luftė dhe nuk do tė largohet kurrė nga fusha e betejės veēse si fitimtare.?
Fjala Jeniēer ėshtė persishte dhe do tė thotė ushtar i ri. Me anėn e Jeniēerėve, qė ishin ajka e ushtrisė
turke, Perandoria Otomane korri suksese tė mėdha e tė vazhduara. Ishte pikėrisht ushtria jeniēere (e
cila u-quajt me tepėr ushtri bektashiane se kombėtare) ajo qė dha ndihmėn me tė madhe nė zaptimin e
Stambollit dhe tė vendeve tė tjera. Ishte gjithashtu ushtria jeniēere ajo qė arriti e para dy herė pėrpara
portave tė Vjenės, me 1529 dhe 1532, me Sulltan Sulej- manin nė krye.
Prapa kėsaj ushtrie shkonin edhe misjonarėt bektashinj, tė cilet u-pėrhapėn nė vise tė ndryshme, ku
kėshillonin ushtarėt tė silleshin nė menyrė tė urtė e tė njerėzishme me popullin. Kėshtu Bektashizmi
mundi tė pėrhapej jo vetėm nė Anatoli dhe nė Azinė e Vogėl, por edhe nė Ballkan dhe nė Afrikė.
Haxhi Bektashi jetoi 93 vjeē dhe ndroi jetė mė 1341 pas Krishtit. U-varros me njė ceremoni madhėshtore
nė Teqenė e madhe qė mban emrin e tij. Porosia e tij e fundit pėr besnikėt bektashinj ishte kjo:
"Nė ikim, por misjoni i ynė mbetet gjithnjė i gjallė dhe i pavdekshem."
Edhe kur ndroi jetė ky burrė i madh, misjonarėt bektashinj nuk e humbėn aspak, par e vazhduan rrugėn
e tyre me zell e guxim. Dhe, pas Haxhi Bektashit, drejtimi i Teqesė kaloi nė duart e Fisi Ēelebi. I pari i
kėtij fisi qė zuri vendin e Haxhi Bektashit ishte Hizir Lalaji. Por nga pasardhėsit e Haxhi Bektashit, ai qė
u-shqua si organizator dhe reformator i Bektashizmit ishte Ballėm Sulltani, edhe ky nga Fisi Ēelebi.
Tė tjerė misionarė tė mėdhenj, qė vlejnė tė pėrmenden kėtu, kanė qėnė: Seid Ali Sulltani, qė e ka pasur
qendrėn nė Dimotekė tė Bullgarisė; Abdall Musa Sulltani, qė e ka pasur qendrėn nė Anatolinė Lindore;
Kajgusuz Sulltani, qė e ka pasur qendrėn nė Kajro tė Egjyptit; Virani Sulltani, qė e ka pasur qendrėn nė
Irak, atje ku ndodhet turbeja e tė Madhit Ali; Abdul Mumin Dedeja, myrshidi i Fuzuli Sulltanit, qė e ka
pasur qendrėn nė Qerbela, nė vend in ku ra dėshmor Imam Hysenji; Durballi Sulltani, qė e ka pasur
qendrėn nė Thesali tė Greqisė; Gjyl Babaj, qė e ka pasur qendrėn nė Budapest; dhe Shah Kulli Sulltani,
qė e ka pasur qendrėn nė Stamboll.
Asikohe Bektashizmi ishte organizuar nė njė menyrė tė pėrsosur dhe ndahej ne gjashtė qendra kryesore,
tė cilat ishin:
1. Qendra e Haxhi Bektashit, qė pėrmblidhte pjesėn e Anatolisė Qendrore e Perėndimore;
2. Qendra e Abdall Musajt, qė pėrmblidhte pjeset e tjera tė Anatolisė;
3. Qendra e Seid Ali Sulltanit nė Dimotekė, qė pėrmblidhte gjithė Ballkanin;
4. Qendra e Abdul Mumin Dedesė nė Qerbela, qė pėrmblidhte njė pjesė tė madhe tė Arabisė e tė Persisė;
5. Qendra e Virani Sulltanit nė Irak, qė pėrmblidhte vendet e Lindjes sė Mesme;
6. Qendra e Shah Kulli Sulltanit nė Stamboll, qė pėrmblidhte viset gjatė bregut tė Detit tė Zi.
Nga kėto, ajo qė shquhe.i me shumė ishte qendra e Seid Ali Sulltanit ne Dimotekė. Kjo qendėr shquhej si
nga pikėpamja e veprimtarisė fetare, ashtu dhe nga pikėpamja e veprimtarisė kulturore.
Qendra e Dimotekės ka qėnė djepi i kulturės bektashiane, nga e cila dilnin ēdo vit katėrqind dervishė qė
shpėrndaheshin nė ēdo anė. Tė gjithė gjyshėrit e mėdhenj tė Bektashizmit, si Ak Abdullah Dedeja,
Vahdeti Dedeja e tė tjerė duallėn nga kolegji i dėgjuar i Bektashizmit nė Dimotekė. Andej duallėn
gjithashtu edhe shumė filozofė, shkrimtarė e vjershėtorė tė mėdhenj, si Nesimiu, Viraniu, Mithaliu,
Mustafa Fatih Babaj, Fuzuliu, Ashik Jonuzi, Turabiu, Eshref Rumiu e tė tjerė.
Veprat e kėtyre njerėzve tė mėdhenj u-pėrhapėn jo vetėm nė qendra kryesore, par edhe nė Teqetė mė
tė vogla dhe lexoheshin jo vetėm nga klerikėt, por edhe nga populli. Gjuha e kėtyre veprave (tė shkruara
nė baza mistike) ishte e thjeshtė dhe e ėmbėl. Pėr kėtė aresye u-ēmuan dhe u-kuptuan me lehtēsi nga
lexonjēsit. Nė kėtė menyrė, simpathia ndaj Teqevet u-shtua gjithnjė mė shumė dhe populli shkonte me
dėshirė tė madhe nė 'to pėr tė gjetur kėnaqėsi shpirtėrore.
Teqetė lulėzuan pėr vete dhe pėr tė tjerėt. Kjo periudhė lulėzimi vazhdoi me shekuj. Mirėpo njė gjė e tillė
nuk shihej me sy tė mire nga shumė veta, sidomos nga fanatikėt, tė cilėvet u tingėllonin shumė rėndė
fjalėt mistike, qė nuk mund t'i kuptonin dot. Por nuk mund tė bėnin asgjė, jo vetėm sepse shumica e
popullit kishte simpathi pėr Bektashizmin, por edhe sepse shumė sulltanė bėnin pjesė nė kėtė sekt. Njėri
nga kėta ishte Sulltan Selimi i II-tė, i cili kishte marrė dorė nga Gjyl Babaj, Kryetari i Teqesė sė madhe
bektashiane ne Budapest, gjyrmat e sė cilės duken edhe sot.
Kur ndroi jetė Gjyl Babaj, vetė mbreti, nė krye tė mijra ushtarėve, mori pjesė nė varrimin e tij. Nė atė
rast lėshoi edhe njė ferman prej bakėri, me tė cilin porositėte autoritetet e vendit qė tė kujdeseshin pėr
Teqenė dhe t'i jepnin pėrkrahjet e duhura. Kjo gjėndje lulėzimi e Bektashizmit vazhdoi gjer nė kohėn e
mbretėrimit tė Sulltan Sulejmanit. Pas asaj periudhe filloi dekadenca pėr ?tė, pėr shkak se armiqt e
Bektashizmit shtoheshin gjithnjė mė tepėr.
burimi i shkrimit; bektashi.net
Re: BEKTASHIZMI NĖ SHQIPĖRI
Disainga bektashinjt patriot ne Shqiperi ishin;
Naim Frasher
Abdyl Frasheri
Midhat Frasheri
Sami Frasheri
Ismail Qemali
Cerciz Topulli
Bajo Topulli
Naim Frasher
Abdyl Frasheri
Midhat Frasheri
Sami Frasheri
Ismail Qemali
Cerciz Topulli
Bajo Topulli
Re: BEKTASHIZMI NĖ SHQIPĖRI
Bektashinjte besojne Zotin e Madh e te vertete,Muhamed-Aline,Hatixhen,
Fatimene,Hasanin e Hysejnin.Besojne te dymbedhjete Imamet qe jane:
IMAM ALIU
IMAM HASANI
IMAM HYSEJNI
IMAM ZEJNEL ABEDINI
IMAM MUHAMED BAKIRI
IMAM XHAFER SADIKU
IMAM MUSA QAZIMI
IMAM ALI RIZAJ
IMAM MUHAMED TEKIU
IMAM ALI NEKIU
IMAM HASENI ASKERIU
IMAM MUHAMED MEHDIU
Te gjithe Bektashinjte kane per At Aline dhe per Nene Fatimene.Besojne te
gjithe te "Lumturit",te tanishem e te shkuar.Besojne sidomos ne miresine te cilen e adhurojne.Pervec senjtoreve,qe u permenden me siper,te cilet i
dashurojne me shpirt,Bektashinjte besojne gjithashtu Moisine,Shen-Merine,krishtin dhe sherbestaret e tij.
I pari i Bektashinjve eshte Imam Xhafer sadiku dhe perkujdestari i tyre eshte Haxhi Bektash Veliu,qe rrjed nga e njejta familje.
Te siperpermendurit kane thene :Bej mire e mos bej te keqen.
Ne keto fjale permblidhet e gjithe feja e Bektashinjve.Ne kete fe mbreteron e vereteta,drejtesia,urtesia dhe te gjitha vetijat e mira.Feja e
Bektashinjve eshte nje ruge e gjere,perpara se ciles shtrihen miredashja
miresia,vellazerimi,miqesia,nderi,sjellja njerezore dhe te gjitha te mirat.Kjo
rruge,ne njeren ane eshte e mbushur me lule te urtesise dhe ne anen tjeter me lulet e se vertetes.
Pa vellazerimin,urtesine dhe dashurine ndaj se vertetes nuk mund te jesh nje Bektashi i vertete.
Per Bektashine,Gjithesia eshte perendija vete dhe njeriu perfytyron Perendine.
Njeriu,gjersa kryen vepra te mira,permbush deshiren e Perendise dhe te
Engjujve te vertete.
Per kete shkak Bektashinjte deshirojne te kryejne te miren e bekuar dhe e urrejne dhe e hedhin poshte te keqen e mallkuar.
Te njeriu eshte vete Perendia.Kur Perendia desh te vinte ne dukje vehten krijoi Njerine.
Rruga qe ndjekin Bektashinjte eshte e hapur dhe e drejte: eshte rruga e urtesise dhe e miresise per ata qe jane te zgjuar.
Per Bektashinjte,cdo gje e keqe eshte e ndaluar:veset,veprimet e pa drejta
mosbesnikerite,dinakerite jane te mallkuara.
Bektashizmi eshte zeri i Perendise dhe i te gjithe shenjtoreve.
Katekizma e Bektashinjve eshte Gjithesia dhe sidomos njeriu sepse i Madhi Ali ka thene:"Njeriu eshte nje liber qe flet,feja eshte nje fjale e vetme.por te paditurit e kane shtuar.Feja qendron ne zemer dhe nuk eshte e shkruar ne karte.".
NAIM FRASHERI
Fatimene,Hasanin e Hysejnin.Besojne te dymbedhjete Imamet qe jane:
IMAM ALIU
IMAM HASANI
IMAM HYSEJNI
IMAM ZEJNEL ABEDINI
IMAM MUHAMED BAKIRI
IMAM XHAFER SADIKU
IMAM MUSA QAZIMI
IMAM ALI RIZAJ
IMAM MUHAMED TEKIU
IMAM ALI NEKIU
IMAM HASENI ASKERIU
IMAM MUHAMED MEHDIU
Te gjithe Bektashinjte kane per At Aline dhe per Nene Fatimene.Besojne te
gjithe te "Lumturit",te tanishem e te shkuar.Besojne sidomos ne miresine te cilen e adhurojne.Pervec senjtoreve,qe u permenden me siper,te cilet i
dashurojne me shpirt,Bektashinjte besojne gjithashtu Moisine,Shen-Merine,krishtin dhe sherbestaret e tij.
I pari i Bektashinjve eshte Imam Xhafer sadiku dhe perkujdestari i tyre eshte Haxhi Bektash Veliu,qe rrjed nga e njejta familje.
Te siperpermendurit kane thene :Bej mire e mos bej te keqen.
Ne keto fjale permblidhet e gjithe feja e Bektashinjve.Ne kete fe mbreteron e vereteta,drejtesia,urtesia dhe te gjitha vetijat e mira.Feja e
Bektashinjve eshte nje ruge e gjere,perpara se ciles shtrihen miredashja
miresia,vellazerimi,miqesia,nderi,sjellja njerezore dhe te gjitha te mirat.Kjo
rruge,ne njeren ane eshte e mbushur me lule te urtesise dhe ne anen tjeter me lulet e se vertetes.
Pa vellazerimin,urtesine dhe dashurine ndaj se vertetes nuk mund te jesh nje Bektashi i vertete.
Per Bektashine,Gjithesia eshte perendija vete dhe njeriu perfytyron Perendine.
Njeriu,gjersa kryen vepra te mira,permbush deshiren e Perendise dhe te
Engjujve te vertete.
Per kete shkak Bektashinjte deshirojne te kryejne te miren e bekuar dhe e urrejne dhe e hedhin poshte te keqen e mallkuar.
Te njeriu eshte vete Perendia.Kur Perendia desh te vinte ne dukje vehten krijoi Njerine.
Rruga qe ndjekin Bektashinjte eshte e hapur dhe e drejte: eshte rruga e urtesise dhe e miresise per ata qe jane te zgjuar.
Per Bektashinjte,cdo gje e keqe eshte e ndaluar:veset,veprimet e pa drejta
mosbesnikerite,dinakerite jane te mallkuara.
Bektashizmi eshte zeri i Perendise dhe i te gjithe shenjtoreve.
Katekizma e Bektashinjve eshte Gjithesia dhe sidomos njeriu sepse i Madhi Ali ka thene:"Njeriu eshte nje liber qe flet,feja eshte nje fjale e vetme.por te paditurit e kane shtuar.Feja qendron ne zemer dhe nuk eshte e shkruar ne karte.".
NAIM FRASHERI









