KUFRI-MOSBESIMI
Faqja 1 e 1•
KUFRI-MOSBESIMI
a) Pėrkufizimi i tij
Fjala El-Kufr nė gjuhėn arabe ka kuptimin e mbylljes dhe mbulimit, kurse nė terminologjinė islame, kufri ėshtė e kundėrta e imanit. Kufri ėshtė mosbesimi nė All-llahun, subhanehu ve teala, dhe nė profetėt e Tij, pa marrė parasysh pėrgėnjeshtrimin apo mospėrgėnjeshtrimin e tyre, por mjafton vetėm ekzistimi i dyshimit, kundėrshtimit, zilisė, mendjemadhėsi-sė ose pasimi i dėshirave tė cilat pengojnė nga pasimi i shpalljes, edhe pse pėrgėnjeshtrimi ėshtė kufri mė i madh. I ngjashėm ėshtė edhe ai qė pėrgėnjeshtron ata nga zilia duke qenė i bindur se ata janė tė vėrtetė.
b) Llojet e tij
Kufri ndahet nė dy lloje:
Lloji i parė: Kufri i madh: i cili largon nga mileti islam. Ai ndahet nė pesė lloje:
1) Kufri i pėrgėnjeshtrimit: Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, subhanehu ve teala: "Kush ėshtė mė mizor se sa ai qė shpif gėnjeshtėr ndaj All-llahut ose pėrgėnjeshtroi hakkun (tė vėrtetėn) kur ai i erdhi? A nuk mjafton xhehennemi vendqėndrim pėr pabesimtarėt?" (El-Ankebut: 6. 2) Kufri i refuzimit dhe mendjemadhėsisė me vėrtetim: Argument pėr kėtė ėshtė fjala e Allahut, subhanehu ve teala: "Pėrkujto (Muhammed) kur Ne u thamė melaqeve: Bėni sexhde Ademit. Tė gjithė i bėn sexhde pėrveē Iblisit (shejtanit), ai refuzoi, bėri mendjemadhėsi dhe u bė nga pabesimtarėt" (El-Bekare: 34). 3) Kufri i dyshimit (kufri i supozimit): Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, subhanehu ve teala: "Dhe ai hyri nė kopshtin e vet (me besimtarin pėr dore), por duke qenė dėmtues i vetes (duke mos besuar dhe duke u krenuar) tha: "Unė nuk mendoj se do tė zhduket ky (kopsht im) ndonjėherė". Dhe nuk besoj se do tė ndodhė Kijameti, por nėse bėhet qė tė kthehem te Zoti im, pa dyshim do tė gjej ardhmėri edhe mė tė mirė se kjo. Shoku i vet (besimtari) i tha atij duke e polemizuar: "A e mohove. Atė qė tė krijoi ty nga dheu, pastaj nga njė pikė uji, pastaj tė bėri njeri tė plotė" (El-Kehf: 35-37). 4) Kufri i refuzimit: Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, sub-hanehu ve teala: "Ata tė cilėt mohuan, refuzojnė qortimet tona". (El-Ahkaf: 3). 5) Kufri i nifakut (dyftyrėsisė) : Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, subhanehu ve teala: "Kjo pėr arsye se ata besuan, e pastaj mohuan, kėshtu qė Ne ua vulosėm zemrat e tyre dhe ata nuk kuptojnė" (El-Munafikun: 3). Lloji i dytė: Eshtė kufri i vogėl qė nuk tė largon nga mileti islam. Ai ėshtė kufri veprues (praktik), e qė janė gjynahet qė nė Kur'an dhe Sunnet janė quajtur kufr, por qė nuk kanė arritur shkallėn e kufrit tė madh, sikurse ėshtė p.sh. kufri i ni'meteve (mohimi i begative tė All-llahut, subha-nehu ve teala) i pėrmendur nė fjalėn e All-llahut, subhanehu ve teala: "All-llahu sjell si shembull njė fshat (vendbanim) qė ishte i sigurt dhe i qetė, tė cilit i vinte furnizimi nga tė gjitha anėt me bollėk, kurse ata (banorėt) i pėrbuzėn tė mirat e All-llahut. . . " (En-Nahl: 112). Nė tė njėjtėn shkallė ėshtė edhe lufta kundėr muslimanit e pėrmendur nė fjalėn e Muhammedit, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem: "Sharja e muslimanit ėshtė fusuk (mosrrespekt ndaj Zotit, kurse tė luftosh kundėr tij ėshtė kufr", dhe fjala e tij: "Mos u ktheni pas meje (pas vdekjes sime) pabesimtarė, e t'i mėshoni njėri tjetrit (me shpata)". Gjithashtu, betimi nė dikė pėrveē All-llahut, subhanehu ve teala, ėshtė nė tė njėjtėn shkallė, sepse Muhammedi, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, tha: "Ai qė betohet nė diē tjetėr, pėrveē Allahut, subhanehu ve teala, ka bėrė kufr ose shirk". All-llahu, sub-hanehu ve teala, e quajti vepruesin e gjynahit tė madh besimtarė. Ai tha: "O ju qė besuat, u ėshtė bėrė obligim gjurmimi pėr dėnim pėr mbytje. . . " (El-Bekare: 178). Vrasėsin All-llahu, subbanehu ve teala, nuk e nxori nga ata qė besuan dhe e bėri vėlla tė pėrgjegjėsit pėr hakmarrje nė vrasje, e tha: "Kurse atij qė i falet diēka nga vėllau i vet atėherė ajo le tė pėrcillet kuptueshėm..."(El-Bekare: 178). Kėtu, padyshim, ėshtė pėr qėllim vėllazėria e fesė. All-llahu, subhane-hu ve teala, thotė: "Nėse dy grupe nė mesin e besimtarėve luftojnė ndėrmjet vete, pajtoni ju ato. . . " deri tek fjala e Tij: "Vėrtetė, besimtarėt janė vėllezėr, andaj pajtoni vėllezėrit tuaj mes veti. . ." (El-Huxhurat: 9-10). Paraqitje e pėrmbledhur e dallimeve, mes kufrit tė madh dhe kufrit tė vogėl: 1) Kufri i madh largon nga mileti islam dhe i shkatėrron veprat e mira, kurse kufri i vogėl nuk largon nga mileti islam dhe nuk i shkatėrron veprat e mira, por i pakėson ato dhe ate sipas madhėsisė sė tij dhe vepruesi i tij i nėnshtrohet qortimit. 2) Kufri i madh e shpie njeriun nė zjarr pėrgjithmonė, kurse vepruesi i kufrit tė vogėl nėse hyn nė Xhehennem, nuk qėndron aty pėrgjithmonė. Gjithashtu, All-llahu, subhanehu ve teala, mund t'ia falė atij, kėshtu qė nuk hyn fare nė Zjarr. 3) Kufri i madh lejon gjakun dhe pasurinė, kurse kufri i vogėl nuk i lejon ato. 4) Kufri i madh detyron armiqėsinė e sinqertė mes vepruesit tė tij dhe besimtarėve. Nuk i lejohet besimtarėve ta duan dhe shoqėrojnė atė edhe nėse ėshtė njeriu mė i afėrm i tij. Kurse kufri i vogėl nuk e pengon dashurinė, por vepruesin e tij duhet dashur dhe shoqėruar sipas masės sė imanit tė tij dhe urrehet e armiqėsohet sipas masės sė mosrespektit tė tij (ndaj All-llahut, subhanehu ve teala).
Fjala El-Kufr nė gjuhėn arabe ka kuptimin e mbylljes dhe mbulimit, kurse nė terminologjinė islame, kufri ėshtė e kundėrta e imanit. Kufri ėshtė mosbesimi nė All-llahun, subhanehu ve teala, dhe nė profetėt e Tij, pa marrė parasysh pėrgėnjeshtrimin apo mospėrgėnjeshtrimin e tyre, por mjafton vetėm ekzistimi i dyshimit, kundėrshtimit, zilisė, mendjemadhėsi-sė ose pasimi i dėshirave tė cilat pengojnė nga pasimi i shpalljes, edhe pse pėrgėnjeshtrimi ėshtė kufri mė i madh. I ngjashėm ėshtė edhe ai qė pėrgėnjeshtron ata nga zilia duke qenė i bindur se ata janė tė vėrtetė.
b) Llojet e tij
Kufri ndahet nė dy lloje:
Lloji i parė: Kufri i madh: i cili largon nga mileti islam. Ai ndahet nė pesė lloje:
1) Kufri i pėrgėnjeshtrimit: Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, subhanehu ve teala: "Kush ėshtė mė mizor se sa ai qė shpif gėnjeshtėr ndaj All-llahut ose pėrgėnjeshtroi hakkun (tė vėrtetėn) kur ai i erdhi? A nuk mjafton xhehennemi vendqėndrim pėr pabesimtarėt?" (El-Ankebut: 6. 2) Kufri i refuzimit dhe mendjemadhėsisė me vėrtetim: Argument pėr kėtė ėshtė fjala e Allahut, subhanehu ve teala: "Pėrkujto (Muhammed) kur Ne u thamė melaqeve: Bėni sexhde Ademit. Tė gjithė i bėn sexhde pėrveē Iblisit (shejtanit), ai refuzoi, bėri mendjemadhėsi dhe u bė nga pabesimtarėt" (El-Bekare: 34). 3) Kufri i dyshimit (kufri i supozimit): Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, subhanehu ve teala: "Dhe ai hyri nė kopshtin e vet (me besimtarin pėr dore), por duke qenė dėmtues i vetes (duke mos besuar dhe duke u krenuar) tha: "Unė nuk mendoj se do tė zhduket ky (kopsht im) ndonjėherė". Dhe nuk besoj se do tė ndodhė Kijameti, por nėse bėhet qė tė kthehem te Zoti im, pa dyshim do tė gjej ardhmėri edhe mė tė mirė se kjo. Shoku i vet (besimtari) i tha atij duke e polemizuar: "A e mohove. Atė qė tė krijoi ty nga dheu, pastaj nga njė pikė uji, pastaj tė bėri njeri tė plotė" (El-Kehf: 35-37). 4) Kufri i refuzimit: Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, sub-hanehu ve teala: "Ata tė cilėt mohuan, refuzojnė qortimet tona". (El-Ahkaf: 3). 5) Kufri i nifakut (dyftyrėsisė) : Argument pėr kėtė ėshtė fjala e All-llahut, subhanehu ve teala: "Kjo pėr arsye se ata besuan, e pastaj mohuan, kėshtu qė Ne ua vulosėm zemrat e tyre dhe ata nuk kuptojnė" (El-Munafikun: 3). Lloji i dytė: Eshtė kufri i vogėl qė nuk tė largon nga mileti islam. Ai ėshtė kufri veprues (praktik), e qė janė gjynahet qė nė Kur'an dhe Sunnet janė quajtur kufr, por qė nuk kanė arritur shkallėn e kufrit tė madh, sikurse ėshtė p.sh. kufri i ni'meteve (mohimi i begative tė All-llahut, subha-nehu ve teala) i pėrmendur nė fjalėn e All-llahut, subhanehu ve teala: "All-llahu sjell si shembull njė fshat (vendbanim) qė ishte i sigurt dhe i qetė, tė cilit i vinte furnizimi nga tė gjitha anėt me bollėk, kurse ata (banorėt) i pėrbuzėn tė mirat e All-llahut. . . " (En-Nahl: 112). Nė tė njėjtėn shkallė ėshtė edhe lufta kundėr muslimanit e pėrmendur nė fjalėn e Muhammedit, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem: "Sharja e muslimanit ėshtė fusuk (mosrrespekt ndaj Zotit, kurse tė luftosh kundėr tij ėshtė kufr", dhe fjala e tij: "Mos u ktheni pas meje (pas vdekjes sime) pabesimtarė, e t'i mėshoni njėri tjetrit (me shpata)". Gjithashtu, betimi nė dikė pėrveē All-llahut, subhanehu ve teala, ėshtė nė tė njėjtėn shkallė, sepse Muhammedi, sal-lall-llahu alejhi ve sel-lem, tha: "Ai qė betohet nė diē tjetėr, pėrveē Allahut, subhanehu ve teala, ka bėrė kufr ose shirk". All-llahu, sub-hanehu ve teala, e quajti vepruesin e gjynahit tė madh besimtarė. Ai tha: "O ju qė besuat, u ėshtė bėrė obligim gjurmimi pėr dėnim pėr mbytje. . . " (El-Bekare: 178). Vrasėsin All-llahu, subbanehu ve teala, nuk e nxori nga ata qė besuan dhe e bėri vėlla tė pėrgjegjėsit pėr hakmarrje nė vrasje, e tha: "Kurse atij qė i falet diēka nga vėllau i vet atėherė ajo le tė pėrcillet kuptueshėm..."(El-Bekare: 178). Kėtu, padyshim, ėshtė pėr qėllim vėllazėria e fesė. All-llahu, subhane-hu ve teala, thotė: "Nėse dy grupe nė mesin e besimtarėve luftojnė ndėrmjet vete, pajtoni ju ato. . . " deri tek fjala e Tij: "Vėrtetė, besimtarėt janė vėllezėr, andaj pajtoni vėllezėrit tuaj mes veti. . ." (El-Huxhurat: 9-10). Paraqitje e pėrmbledhur e dallimeve, mes kufrit tė madh dhe kufrit tė vogėl: 1) Kufri i madh largon nga mileti islam dhe i shkatėrron veprat e mira, kurse kufri i vogėl nuk largon nga mileti islam dhe nuk i shkatėrron veprat e mira, por i pakėson ato dhe ate sipas madhėsisė sė tij dhe vepruesi i tij i nėnshtrohet qortimit. 2) Kufri i madh e shpie njeriun nė zjarr pėrgjithmonė, kurse vepruesi i kufrit tė vogėl nėse hyn nė Xhehennem, nuk qėndron aty pėrgjithmonė. Gjithashtu, All-llahu, subhanehu ve teala, mund t'ia falė atij, kėshtu qė nuk hyn fare nė Zjarr. 3) Kufri i madh lejon gjakun dhe pasurinė, kurse kufri i vogėl nuk i lejon ato. 4) Kufri i madh detyron armiqėsinė e sinqertė mes vepruesit tė tij dhe besimtarėve. Nuk i lejohet besimtarėve ta duan dhe shoqėrojnė atė edhe nėse ėshtė njeriu mė i afėrm i tij. Kurse kufri i vogėl nuk e pengon dashurinė, por vepruesin e tij duhet dashur dhe shoqėruar sipas masės sė imanit tė tij dhe urrehet e armiqėsohet sipas masės sė mosrespektit tė tij (ndaj All-llahut, subhanehu ve teala).







