Thenje filozofike

Buzët e mirësisë së sinqertë nuk mund të jenë prej mjaltit

Bukuria trupore e njeriut është një vlerë e përkohshme që kalon me kaimin e rinisë

Bukuria shpirtërore e shprehjes është virtyti më i lartë dhe i përjetshëm i njeriut

Karaketeri, morali, shija dhe psikologjia e njeriut janë produkti njerëzor i historisë

Duke siguruar mirëqenien e vet për sot e nesër, e shkatërron mirqenien e të tjerëve përgjithmonë

Mos ia lejo vetvetes të tregosh atë që e ndjen tjetri për ty

Delikaten më vështirë është ta bësh lakuriq se sa t'ia hapish zemrën

Gjithmonë kallinjt e grunajave pa bukë, e mbajnë kokën përpjetë!

Nuk ka person që nuk ka vuajtur nga ndërgjegjeja e vet, bile e ka urryer ca herë edhe vetveten !

"Jeta e pashqyrtuar, është më mirë të mos jetohet"

Besimi i Sokratit se duhet të reflektojmë për jetën që jetojmë është frymëzuar pjesërisht nga shprehja e famshme e gdhendur në vendin e shenjtë të orakullit në Delfi, "Njih vetveten". Sekreti i vlerës në profecitë e orakullit është vetë-njohuria, dhe jo unaza e deshifrimit. Sokrati ishte kaq pasionant për vlerën e vetë-hetimit, sa e shqyrtoi imtësisht jo vetëm jetën dhe besimet e tij, por dhe ato të të tjerëve. Përmes pyetjeve të shumta, ai i detyroi njerëzit të hetonin besimet personale. Ai i pa banorët e Athinës së tij të dashur të ecnin përgjumësh përmes jetës, të jetonin vetëm për para, pushtet dhe famë, kështu që u bë i famshëm në përpjekjen e tij për t'i ndihmuar. Sokrati ishte një filozof i lashtë grek, i cili konsiderohet themeluesi i filozofisë përëndimore. Burimi më i rëndësishëm i informacionit për Sokratin është Platoni. Dialogët e Planonit e portretizojnë Sokratin si një mësues që mohon të ketë dishepuj, si një njeri i arsyes, i cili i bindet zërit hyjnor në kokën e tij, si një besimtar që ka përmbushur detyrimet qytetare të vendit të tij. Sokrati i përçmon kënaqësitë e shqisave, edhe pse është i ngazëllyer nga bukuria. Ai është i përkushtuar ndaj edukimit të qytetarëve të Athinës, edhe pse është indiferent ndaj djemve të tij. Konsiderohet si themeluesi i filozofisë përëndimore, dhe është praktikuesi me ndikim më të madh.

"Krijesat nuk duhet të shumohen pa qenë nevoja"

I njohur ndryshe si "Brisku Ockham", ideja këtu është se nëse gjykojmë mes teorive konkurruese filozofike dhe shkencore, meqë gjithçka është e barabartë, atëherë duhet të preferojmë teorinë më të thjeshtë. Shkencëtarët flasin për katër forca në univers: graviteti, forca elektromagnetike, forca e fortë bërthamore dhe forca e dobët bërthamore. Ockham përpiqet të formulojë një teori unifikuese, një forcë e vetme që i mbledh që të katra.

"Jeta e njeriut është e vetmuar, e varfër, e ligë, e vrazhdë dhe e shkurtër"

Duke iu referuar gjendjes origjinale të natyrës, një të kaluare të supozuar para qytetërimit, Hobbes nuk pa arsye të bëhej nostalgjik. Ndërkohë që Rousseau tha: "Njeriu ka lindur i lirë, dhe kudo është me pranga", Hobbes besonte se ne do ta gjejmë veten duke jetuar një jetë të egër, të pamundur, pa arsim dhe mbrojtje nga shteti. Ai mendonte se natyra njerëzore është e keqe, gjuan njeriun në mënyrat më të shëmtuara dhe zinxhirët e shtetit janë të nevojshme.

"Mendoj, pra ekzistoj"

Dekarti e filloi filozofinë e tij duke dyshuar gjithçka në mënyrë që të kuptojë se çfarë mund të dijë me një siguri absolute. Edhe pse ai mund të jetë gabim në gjërat që mendon, po mendon të pamohueshmen. Mbi pohimin se "unë mendoj", Dekarti arrin në përfundimin se "ekzistoj". Duke qenë se besonte në veten e tij, Dekarti pyet "Kush jam unë?" Përgjigja e tij është "një gjë që mendon, përbri gjësë fizike të zgjeruar në tre dimensione", edhe pse nuk ishte i sigurt në kishte trup.

"Të jesh, është të perceptosh"

Si idealist, Berkli besonte se asgjë nuk është reale, përveç mendjes dhe ideve të saj. Idetë nuk ekzistojnë të pavarura nga mendja. Përmes një linjë të ndërlikuar dhe me të meta arsyetimi, ai nxori konkluzionin se "të jesh është të perceptosh". Diçka ekziston vetëm nëse dikush ka një ide për të. Pra nëse një pemë bie në pyll dhe askush s'e dëgjon, as edhe një ketër, nuk do të kishte pemë. Sipas tij, mendja e Përëndisë gjithmonë percepton gjithçka, pra pema gjithmonë do të bëjë zhurmë.

"Jetojmë në botën më të mirë të mundshme"

Novela më e famshme e Volterit "Candid" satirizon me këtë pikëpamje. Nëse hidhni sytë rrotull do të habiteni se si dikush e beson këtë. Por Libniz besonte se para krijimit, Përëndia meditonte për të gjitha mundësitë e universit dhe zgjodhi të krijojë këtë në të cilin jetojmë, pasi besonte se është më i miri. Përëndia mund të krijonte një botë pa djallëzi, por njerëzve do t'u mohoje vullneti i lirë dhe s'do të ishte bota më e mirë në dispozicion.

"Bufi i Minervës i hap krahët vetëm kur bie muzgu"

Pikëpamja poetike e Hegelit thotë se filozofët nuk kanë fuqi. Vetëm pas përfundimin të një epoke mund të kuptojnë se çfarë ka ndodhur. Por atëherë do të jetë e vështirë që gjërat të ndryshojnë. Vetëm në epokën e Emanuel Kant (1724-1804) u kuptua natyra e Iluminimit dhe Kanti s'bëri asgjë për të ndryshuar iluminizmin, por e përjetoi me ndërgjegje. Marx (1818-1883)ka thënë se "filozofët e interpretojnë botën në mënyra të ndryshme, e rëndësishme është ta ndryshojnë".

Kush është i vetëdijshëm për rrezikun e madh që sjell besimi kur e hedh hapin e besimit, ky është subjektivizëm

Në një skenë nga filmi "Indiana Jones", Indi arriti në përfundimin se hapi final i rrugës së tij ishte hapi i besimit. Kjo është teoria e Kirkegardit për fazat e jetës. Faza përfundimtare, faza fetare, kërkon një besim pasionant dhe subjektiv dhe jo prova objektive, në fushën paradoksale dhe absurde. Çfarë është absurdja? Besimi ka shpërblimet e veta, por nuk është i arsyeshëm. Shkon përtej arsyes.

Përëndia konsiderohet si i vdekur

Këtë pohim e shprehu me zërin e një personazhi që e quajti "I çmenduri" dhe më vonë në gojën e një karakteri tjetër "Zarathustra". Megjithatë, kuptimi i vërtetë i shprehjes "Përëndia ka vdekur" shpesh ngatërrohet për një pohim ateist. "I vdekur" është metaforike në këtë kontekst, do të thotë se besimi në Përëndinë e krishterimit është i lodhur, i ka kaluar koha dhe në rënie. Përëndia ka humbur si qendra e jetës dhe burimeve të vlerave. Nietzsche mendonte se ishte para të tjerëve kur e tha këtë.

"Ka vetëm një problem serioz filozofik, dhe kjo është vetëvrasja"

Zgjidhja e Kamysë ndaj problemit filozofik ishte të njohësh dhe të përqafosh absurditetin e jetës. Megjithatë, vetëvrasja mbetet një mundësi nëse absurditeti është shumë. Për Kamynë, heroi absurd është Sisifus, një person nga mitologjia greke i cili është i dënuar nga Përëndia të rrokullisë një shkëmb në një kodër për ta rrëzuar sapo të mbërrijë në majë.

"Askush nuk mund të shkelë dy herë në të njëjtin lumë"

Herakli nuk është i vetëm në atë që mendon. Mesazhi i tij është se realiteti ndryshon vazhdimisht dhe është një proces i vazhdueshëm dhe jo një produkt i qëndrueshëm. Realiteti është i shpejtë dhe jo i qëndrueshëm. Në kohët moderne, edhe Henri Bergson (1859-1941) e përshkroi kohën si një proces që përjetohet. Një orë në radhë është e ndryshme nga një orë në lojë.

Thënie të Sokratit

* Duhet të hahet për të jetuar, jo të jetohet për të ngrënë.
* Kush do të lëvizë botën të lëvizë më parë vetveten.
* Un e di që s´di.
* Sak isha një njeri shumë i ndershëm për të jetuar dhe qenë politikan.
* Këshilla ime për ty është të martohesh; nëse do të gjesh një grua të mirë, do të jesh i lumtur; nëse nuk do ta gjesh do të bëhesh një filozof.
* Padija është zanafilla e të gjitha të këqiave.
* Është më mirë të pësosh padrejtësi sesa të ushtrosh.
* Kujtohu gjithnjë, se çdo gjë është kalimtare (e përkohëshme); atëherë nuk do të jesh tepër i gëzuar në lumturi dhe jo shumë i pikëlluar në fatkeqësi (vuajtje).
* Kush beson, se është diçka, ka ndaluar, të bëhet diçka.
* Ku s´ka me fjalosje, fillon dhuna.
* Nuk është marre (kori), të mos dish asgjë, por, të mos duash të mësosh kurrgjë.
* Jo sepse është e vështirë, nuk guxojmë, por sepse nuk guxojmë, është e vështirë.

Kur s' ke koke, ke kembe. (populli)

Nga ferra del trendafili, ashtu si dhe nga trendafili del ferra

Jim Morrison:

Ne nuk jemi ata qe jemi por vetem ajo qe te tjeret shohin tek ne.

Derisa ngjyra e lekures do te jete me rendesishme sesa ngjyra e syve, do te kete lufte.

Me mire nje fund i deshperuar sesa nje deshperim pa fund.

Te lindesh e pastaj te vdesesh. Ky eshte absurditeti i jetes. -

E kaluara eshte kujtese, e ardhmja eshte pritje, e tashmja eshte vetedije. E kaluara dhe e ardhmja ndodhen ne imagjinate, vetem e tashmja, qe eshte vetedije , eshte e vertete dhe e perjetshme.

Thjeshtesia dhe modestia i ben njerezit me te perparuar!

Kërkoje vetë fatin, me jetën mos u grind, urrejtja fitohet ... Dashuria lind
Njerzit Jane Njerez..
Nuk e di kush eshte me e keqe, ardhmja apo ikja--(DREAM PLAy)--August Strindberg

Shume pak gjera do te fillonin ne bote po te njihej perfundimi .

Burshtetasit jane si kirurget,gabimet e tyre jane vdekjeprurse.

Me mire te pysim dy here , sesa te gabojme dy here.