Shëtitja e një gazetareje të huaj në Prishtinë

Shëtitja e një gazetareje të huaj në Prishtinë


Shteti më i ri në botë, Kosova, ka deklaruar Pavarësinë në muajin shkurt. Festat e rrugëve ndoshta tani kanë mbaruar, por se emocionet ende janë të dukshme në kryeqytetin e Kosovës, në Prishtinë, një qytet i sigurt dhe i ngjeshur, i përkryer për një eksplorim në fundjavë.
Shekulli

SHËNIM I REDAKTORIT: Ky reportazh është shkruar nga Sophie Middlemiss, për të përjavshmen britanike “The Observer”. Artikulli u botua më datën 22 qershor 2008. Është sjellë në redaksinë e Kontakt me disa shkurtime nga lexues Adnan Pejka.Shteti më i ri në botë, Kosova, ka deklaruar Pavarësinë në muajin shkurt. Festat e rrugëve ndoshta tani kanë mbaruar, por se emocionet ende janë të dukshme në kryeqytetin e Kosovës, në Prishtinë, një qytet i sigurt dhe i ngjeshur, i përkryer për një eksplorim në fundjavë.
****
Nga replika e Statujës së Lirisë, deri te Pallati i Ngathët për Rini dhe Sport (tani një qendër tregtare), historia e ngjeshur e Kosovës është e shkruar përmes peizazhit urban të Prishtinës. Por, flamuri i ri kaltëreverdhë tani valëvitet gjithkund pranë shqiponjës kuqezi të Shqipërisë dhe nënshkrimet në “New Born” që gjallërojnë qendrën e qytetit, janë një simbol i fortë i rilindjes.
Është vështirë të shmanget logoja e KB-së, por këto ditë, ndikimi më i fuqishëm i prezencës ndërkombëtare është ngritja kulturore dhe ekonomike në vendet siç është lagjja “Dardania”. Menjëherë afër zyrave qendrore të OSBE-së janë një varg i kafeneve me karrige prej thuprash dhe me çadra dielli, që thirren Kafet e Vogla, një vend i freskët për të kaluar kohë në pasditet e verës. Ndërsa, baret siç është “Bamboo” grumbullohen në një kënd tjetër, prej ku fillon Qyteza Pejton. Muzeu i Kosovës, me një ngjyrë të verdhë të hapur, ka një koleksion permanent të shkëlqyeshëm të artefakteve arkeologjike; në katin e saj më të lartë, seksioni i luftës sjell në shtëpi freskimin e ngjarjeve që mund të duken të largëta në kryeqytetin e sotëm.
Zbulojeni Shtëpinë e vogël Muze të Ibrahim Rugovës, ish-Presidentit të Kosovës dhe arkitektit të Pavarësisë së Kosovës. Sjelljet e çuditshme të këtij profesori me shall, i cili kishte dhënë gurë të çmueshëm si dhuratë për mysafirët ndërkombëtarë, janë të ruajtura me dashuri. Afër statujës së Skënderbeut, fotografitë e zverdhura të njerëzve të zhdukur ende rrethojnë ndërtesën e Parlamentit; matanë rrugës në pjesën e vjetër të qytetit, stolitë e argjendit dhe kostumet janë në ekspozitë në Muzeun Etnografik “Emin Gjiku”, një shtëpi e bukur dhe e ruajtur otomane.
Në qendër të Prishtinës, makiato-ja është pjesa më e domosdoshme në çdo kohë të ditës, kështu që shijojeni mëngjesin me kifle në furrën “Odyssea” ose sallatën e drekës në “Metro”. Freskimi në mbrëmje bëhet në “Strip Depot”, ku stripat komikë mbushin brendësinë.
****
Në qendër të Prishtinës, vendkalimi kryesor është bulevardi “Nëna Tereza”. Në çarshinë e vjetër, në rrugët e meremetuara, shtrihen përreth xhamitë e periudhës otomane. Afër rrethinës së Velanisë shtrihet Kodra e Martirëve, aty ku Rugova është i varrosur
Mos e lëshoni Gingerin që është në afërsi të Pejtonit, Shpellën e Aladinit, një shtëpi arti ku ka DVD të volitshme. Në tezgat e rrugëve ka koleksione të gjësendeve me markën “Republika e Kosovës”, por për diçka më pak të parashikueshme, kërkoni shkrepëset e vogla me një bateri të vogël, e cilat pasqyron fytyrën e Tony Blair.
Lokali “De Rada”, vendi i preferuar i kryeministrit Hashim Thaçi, e quan veten si vend i “Elitës prishtinase”; pasqyrat e murit duken të kenë këndvështrimin për vrojtimin e njerëzve. “Chic” te Komiteti, ka një seri të shkëlqyeshme të verërave vendore për të shoqëruar drekën e lehtë. Pjatat tradicionale me ajkë në enë qeramike, janë të gatuara me shumë shije në vendin e quajtur Pishat, por për një shije shpërthyese të mëlmesave të freskëta dhe mishit që piqet në skarë, është te “Tiffany”.
****
Prishtina krenohet me veten për numrin e madh të bareve dhe klubeve madhështore. Kosova ka popullatën më të re në Evropë dhe ata duken se mblidhen në kryeqytet për çdo fundjavë. Pijeni një koktej veror në kopshtin e restorantit “Legere”, ose dëgjoni muzikë të gjallë në Zanzibar dhe Jazz Club 212.
Në enklavën serbe në Graçanicë mund të shkohet për 10 minuta vozitje me taksi. Manastiri madhështor i shekullit XII mbahet nga murgeshat. Me një shikim të afërt, do të fillojnë të dalin në shesh detajet e afreskeve bizantine, të cilat mbulojnë çdo centimetër të mureve. Një ecje e shkurtër prej fshatit, janë mbetjet gjysmë të gërmuara e të pambrojtura të qytetit romak të Ulpianës.

Ne Kosove nuk kam patur rastin te shkoj, por sigurisht qe do ta vizitoj aq me teper qe kam shum miq te familjes atje. Nuk dyshoj qe kosova ne teresi do te behet shume shpejt, sepse populli atje eshte shume punetor dhe mbi te gjitha shqiptaret jane krenar. Ata kane shume per ti deshmuer botes, por mbi te gjitha ato kane nje enderr per te rrealizuar, per vitet e humbura nen pushtim, per gjeneratat qe shkuan dhe per ato qe do te vijne.

Prishtina dhe Kosova duhet vizituar nga shqiptaret.