Prokuroria: ndjekje penale per parulla antishqiptare

Prokuroria: ndjekje penale per parulla antishqiptareOrnela Hila
E Merkure, 16 Prill 2008

Prokuroria e rrethit te Vlores vijon hetimet rreth ngjarjeve dyditore ne Himare, duke perfshire edhe thirrjet e parullat antishqiptare. Burime zyrtare nga organi i akuzes bejne te ditur se ceshtja po hetohet ne pese drejtime te ndryshme. Sipas zevendesprokurorit te rrethit, Dorian Tafili, hetimet nga grupi i ngritur per ngjarjet kane nisur edhe per ata persona, te cilet gjate protestave apo edhe takimit me Kasimis kane hedhur parulla e thirrje antishqiptare. Tafili nuk ka dhene emra konkrete apo numer konkrete personash, te cilet do te jene pjese e kesaj ndjekjeje penale, por ai ka saktesuar se tashme po shqyrtohen te gjitha provat qe prokuroria disponon rreth ngjarjeve te Himares, ku nje pjese te vecante e zene pamjet filmike te protestes e takimit. Ai tha se, per shkak te hetimit, emrat nuk behen te ditur, por prokuroria ka nje piste te veten, te cilen tashme po e ndjek intensivisht. Ne protesten e Himares, rreth 70 himarjote te vendosur perpara komisariatit te Himares kane qelluar me gure ne drejtim te godines, ndersa kane thirrur mes te tjerash se kerkonin te largohet policia dhe media shqiptare, e te zevendesohej me ate greke. Gjithcka nga keto ngjarje dhe deklarime eshte tashme ne duart e prokurorise, e cila ka nisur hetimet. Pervec kesaj edhe gjate takimit te himarjoteve me zv/ministrin Kasimis eshte folur vetem ne greqisht, dhe nga shume qytetare nuk munguan thirrjet per autonomi e per votime te tyre ne Greqi. Ata kane shpalosur pakenaqesi per shtetin dhe policine shqiptare edhe ne mediat greke te pranishme ne kete takim. "Gjithcka - tha Tafili - po administrohet me cilesine e proves materiale, por eshte ende heret te flitet me emra dhe shifra konkrete per shkak te hetimit qe eshte ne vijim". Burime nga organi i akuzes bene te ditur se po angazhohen edhe perkthyes per te zbardhur ne gjuhen shqipe deklarimet e bera gjate dy diteve ne qytetin e Himares. Hetimi i prokurorise eshte ne pese drejtime momentalisht. Hetimet jane perqendruar ne dhunimin efektiveve te policise per shkak te detyres, ne organizimin e protestave e tubimeve te paligjshme, ndersa po hetohet edhe per dhunim te institucionit te shtetit dhe gjuajtje me gure ne drejtim te postes policore ne Himare. Paralelisht me keto hetime shkon edhe investigimi i SHKB-se per tre efektivet e policise se Himares, ndaj te ciles eshte ne fuqi padia e dy qytetareve per dhunim dhe rrahje. Fillimisht ishin evidentuar Manol Zoto dhe Erion Rrapo, te akuzuar per "kundershtim dhe fyerje te punonjesve te policise", ndersa personat e tjere qe do te ndiqen ne gjendje te lire nga prokuroria e Vlores jane: Robert Bollano, 46 vjec, Eugen Gjyzari, 34 vjec, Ardian Zoto, 37 vjec, Pano Koka, 44 vjec, Dano Prifti, 38 vjec. Policia tha se te 5 personat jane banues ne Himare dhe per ta ka prova konkrete, qe i implikojne ne disa shkelje, mbi te cilat ata tashme do te hetohen. Burime zyrtare nga policia vendore thane se ata akuzohen per veprat penale te "kundershtimit me dhune te punonjesit te policise", "goditje dhe fyerje per shkak te detyres se efektiveve te Policise se Shtetit". Pese banoret qe jane nen hetim, jane evidentuar per perfshirje ne protesta te paligjshme, ndersa nuk ka asnje te dhene nga grupi hetimor per organizatoret e kesaj ngjarjeje, qe tronditi qytezen bregdetare te Himares. Te 5 personat, te cilet tashme do te ndiqen ne gjendje te lire per ngjarjen, akuzohen edhe per kundershtim te forcave te policise, duke iu referuar ketu protestes perpara postes se policise se Himares dhe gjuajtjen me gure ne drejtim te godines se kesaj policie. Burime nga grupi hetimor, i kryesuar nga prokurori Skender Dauti, kane deklaruar se kane marre ne pyetje dy personat, qe krijuan konfliktin me punonjesit e policise dhe me pas u shoqeruan ne komisariat. Ata jane pyetur nga punonjesit e policise gjyqesore ne lidhje me ngjarjen si dhe me konfliktin qe kane pasur me dy punonjesit e policise, si dhe gjithcka qe ka ndodhur me vone gjate protestave. Po ashtu, jane marre ne pyetje dhe dy punonjesit e policise, qe jane perfshire ne konflikt me dy qytetaret, te cilet pretendojne se jane ofenduar dhe rrahur nga policia.

Revolta nisi nga dy shoqerime

Mbremjen e dates 9 prill, Manol Zoto dhe Erion Rrapo u shoqeruan ne komisariatin e policise se Himares per verifikimin e dokumentacionit. Ndersa ata ndodheshin ne polici, perpara godines filluan te mblidhen nje turme prej afro 70 personash. Ne oret e para te mengjesit te 10 prillit, ndersa dy te rinjte ishin liruar, ndodhi incidenti me policine, e akuzuar per dhunimin e dy te rinjve. Komisariati u qellua me gure, ndersa mesohet se uniformat blu kane zbrazur armet ne ajer per te shperndare njerezit. Ngjarja ndodhi nje dite perpara vizites se planifikuar te zevendesministrit te Jashtem grek, Theodhoros Kasimis. Sipas disa banoreve, njerezit qe u perfshine ne revolte, kishin ardhur me autobuse nga Greqia per te pritur zyrtarin e larte grek, i cili me pas vizitoi edhe zonat minoritare ne Gjirokaster e Sarande.

Kjo ngjarje ka hapur shume debate. Shume njerez shprehen te irrituar ne komentet e tyre ne faqe te ndryshme, dhe me te drejte. Une besoj se shkaktaret e kesaj ngjarjeje duhet te vihen perpara drejtesise.

Bollano shtrembëron demografinë


Bashkia lokale hedh në qarkullim një guidë turistike ku Himara përshkruhet me popullsi mbi 85% etnike greke

Në guidën turistike të Himarës, një botim ky i një insitucioni publik, Bashkisë së Himarës, kryhet një tjetër provokacion i rëndë ndaj Shqipërisë dhe shqiptarëve dhe autor apo nxitës duket se përsëri është kryebashkiaku i lokalitetit bregdetar, Vasil Bollano.

Në guidën në fjalë, e cila qarkullon në formën e një broshure e që madje është hedhur edhe në internet (http://www.himara.eu/index-al.html), shprehen disa konsiderata tejet absurde rreth përkatësisë etnike të banorëve të Himarës.

Pa pyetur asnjë institucion shtetëror, në kushtet e mungesës së një regjistrimi zyrtar të popullsisë dhe origjinës së tyre etnike, zoti Bollano ka vendosur që 85 përqind e popullsisë së Himarës të jetë greke. Në tekstin në fjalë shkruhet se Himara ka një popullsi kompakte prej rreth 11.100 banorësh ndër të cilët pjesa dërrmuese prej 85% janë me gjuhë amtare greqishten.

Ndërkohë vetëm një vështrim real në terren mund të tregojë se jo vetëm që Himara s’ka 11.100 banorë, porse popullsia e atjeshme s’është as kompakte. Nga të shtatë fshatrat që përbëjnë këtë zonë unikale në Shqipëri, katër prej tyre të njohur për patriotizmin shqiptar (Pilur, Kudhës, Qeparo dhe Vuno) as që e njohin greqishten. Tri fshatrat e tjerë, Himarë, Palasë dhe Dhërmi, kanë një popullsi tejet heterogjene (pra aspak kompakte), ku vetëm një pakicë vetëdeklarohet si greke por edhe këtu është e paqartë nëse me termin “grek” ata nënkuptojnë besimin fetar ortodoks që në Shqipëri shpesh përzihet nga padituria me kombësinë greke, apo vërtet përkatësinë etnike. Mirëpo bashkia e Himarës, ka vendosur të mos I marrë parasysh këto fakte, duke i ofruar publikut përmes një guide çoroditëse një panoramë tërësisht të manipuluar. Guida qarkullon në tri gjuhë, shqip, greqisht dhe anglisht, duke u kthyer kështu në burim dizinformacioni edhe për morinë e turistëve të huaj të interesuar për të pushuar në këtë kënd të Shqipërisë.

korrieri

Bollano ka gjet shesh e ben pershesh. Si ka mundesi qe ministria e turizmit dhe organet e tjera te tregohen kaq te pazot ne menaxhimin e ketyre problemeve?
Turp i madh qe nje individ i pavlere si ky Bollano te luaj me nje shtet te tere.

Duke i meshuar shume çeshtjes Bollano,me duket se po i hidhet benzine zjarrit. Nuk eshte ne interesin e Shqiperise qe te krijohen situata kaotike. Duhet patur parasysh se organet e prokurorise nuk jane çetat vullnetare te PP, por jane organe te cialt çdo hap qe hedhin duhet ta kene te bazuar ne ligj. Nga ana tjeter eshte gjykata ajo qe vendos mbi fajesine dhe menyren e denimit.

E drejte qe prokuroria nuk vepron mrena nji note, po amo ene ky lloj pasiviteti osht qesharak. Qeka minoritet ky Bollano e masanej. Mbi tgjitha osht shtetas shqiptar, e po si pelqeu Shqipnia t'thyje qafen n'greqi legeni.

Kto budallalleqe ndodhin vetem n'Shqipri. Mire qe nuk e hapim gojen kur u shkelen te drejtat Shqiptarve ne Maqedoni, Mal te zi, Serbi, emigrantve kudo qe jan e sidomos ne greqi, po ne po na dhunon Greku edhe ne shpin tone e qeveria nuk nihet. Akoma me friken se greku po perze emigrantet. Iku ajo koh. Greku lun fallco lojen e emigrantve sepse as ai vet tani ska çu bo shqiptarve, po qeveritaret tane kane frike edhe nga pordhet e grekut. Mjer ky popull kush e drejto.

Himara, tre historianë dhe një shok

Fatos Baxhaku
Zgjidhni madhesine e germes:

Ndër shokët e mi më të afërt ishte Thanasi, që shumë e thërrisnin edhe "Nas greku". Për ne ishte thjesht Nasi. Bashkë kemi shkuar të shohim ndeshjet e "Tironës" dhe bashkë jemi gëzuar kur ajo fitonte derbin me "Dinamon" dhe "Partizanin", bashkë kemi vjedhur hurmat ndër bahçet tiranase, bashkë i kemi kaluar disa klasë në shkollën "20-vjetori", të rrethuar nga Pallatet e Shallvares, bashkë kemi kaluar ditë të mira e të këqija, sikurse ndodh rëndom me shokët e fëmijërisë.

Në shtëpinë e Nasit, të mbuluara nga gjelbërimi i portokajve shkoja gjithnjë me qejf. Thanasi kishte lindur në Tiranë disa ditë më para a më pas meje. Familja e babait të tij, Janit, një burrë i mirë e i urtë dhe kurdoherë mikpritës ishte nga Himara, familja e së ëmës ishte nga Athina. Gjyshi nga nëna kishte qenë rrobaqepës në kohën e Italisë. Ndër ata që ishin më "çapkënët" e lagjes shumëkush e thërriste Nasin "greku". Asokohe, ne të tjerët inatoseshim e tërboheshim, njësoj sikur inatoseshim sa herë që ndonjë shok tjetër e thërrisnin "ku je o çam!". Nasi vinte vetëm buzën në gaz. Ishte kohë e diktaturës, por ne as që e kuptonim se çfarë donte të thoshte "grek", "shkodran", "çam", ishim të tërë të barabartë përballë topit tonë prej lecke dhe kjo na mjaftonte.

Tani Nasi është një mexoburrë që është larguar prej kohësh nga shtëpia e tij me portokaj në anë të rrugës "Myslym Shyri". Punon në periferinë e Athinës si mekanik. Ky ishte profesioni i tij. Sa herë kemi mundësi ta takojmë e të kujtojmë historitë e vjetra, për Pashkë apo për Krishtlindje, na thotë me buzagazin e tij të përhershëm: Sa mirë që kam qëlluar në një fshat arbëresh. Këtu njerëzit janë aq afër nesh. Të paktën shkëmbej ndonjë fjalë shqip…

Histori si kjo duhet të ketë shumë anekënd Shqipërisë e Greqisë. Ndërsa dy ditë më parë, politika ka hapur sërish debatet për Himarën, kush e di se përse na dilte vazhdimisht përpara portreti i qeshur i Nasit, i njeriut që vinte buzën me gaz duke qeshur me injorancën e të ligjve që kur ishte fare fëmijë. Sikurse ndodh shumë herë, sa kohë që në Shqipëri ka ndonjë problem të rëndësishëm, sikurse janë ndryshimet kushtetuese, apo reformat e tjera, dikush hap kapakun e një kazani që valon që prej kohësh, dhe avulli që del që prej andej shkon deri te fjalët burg, antishqiptar, e gjëra të ngjashme. Është absolutisht e drejtë ajo që avokati Ngjela "shpërtheu" dy ditë më parë në Parlament: kushdo që shkel ligjet e këtij vendi duhet të përgjigjet… Por a mjafton vetëm kjo? Ta zemë se Bollanon do ta kemi pas hekurave, të akuzuar për shpifje antishqiptare - dhe ka shumë gjasë që kjo atij vetë t‘i interesojë si shou - po pastaj? Cili do të jetë Bollano i radhës? A zgjidhet vetëm kështu problemi?

Kjo është një histori që nis që nga thellësia e shekujve, andaj për të na ndihur se mos gjejmë ndonjë gur për të kapërcyer këtë përrua të rrëmbyeshëm më mirë po rreshtojmë tre citime nga njerëz të njohur të letrave që e kanë njohur mirë atë vend të lakmuar nga të mirë e nga të ligj.


Petro Marko, 1977


"… Të nesërmen provokova një mbledhje të gjerë në fshat. U mbush oborri i shkollës me burra dhe me gra. Mënjanë ishin nxënësit dhe gjithë të rinjtë, se e kishin marrë vesh që unë do të flisja rreth temës: ‘Jemi shqiptarë, apo grekë?‘.

Bisedën e nisa pak a shumë kështu:

Duhet ta dimë mirë se ç‘jemi, ç‘kombësi kemi, se dëgjohen poshtë e lart fjalë se këta janë grekë, këta nuk dinë se ç‘janë! Pra, fillojmë: Ti, shoku Pavllo Beja, nga e ke origjinën?…
Familja jonë, si gjithë Gjileku, jemi krutanë. Erdhëm këtu pas vdekjes së Skënderbeut.
Po ti, Vangjel Liza, si e di origjinën e familjes sate?
Ne vijmë nga Tërbaçi. Këtu erdhën tre vëllezër nga Tërbaçi. Dhe nga të tre vëllezërit u shtuan lagjet Lizaj, Çaçëdhimitrët dhe Trekot.
Po ju, o Kostë, nga vini?
Ne vijmë nga Velça! Jemi Tavajt, - dhe qeshi. - Ju e keni dëgjuar atë breg-shkëmb atje lart, që quhet Trapeza ose Kont-Tava. Rrjedhim nga Kontët, si ju nga Buajt.
Aty te Trapeza paguanin venecianët, prandaj quhet edhe sot e kësaj dite Kont-Tava ose Trapeza…

Kështu me radhë të gjitha familjet thanë se nga rridhnin. Na doli se vetëm një ishte i huaj: Josif Auerbahu, me origjinë çifute, nga Austria…".


Eqrem Bej Vlora, 1912


"… Disa ditë më vonë sollën në Kuç gjashtë djem të rinj nga Qeparoi (fshat ortodoks pranë Himarës), të zënë rob në një greminë të Qafë-Mbretit. Ata ishin një njësi zbulimi e dërguar aty nga komanda greke, për të hetuar lëvizjet dhe numrin e forcave tona. Ata ishin shqiptarë (nuk flisnin asnjë fjalë greqisht), ndaj edhe unë duhej të bëja kujdes për sot, por edhe për mot. I dërgova atëherë të rrinin te disa njerëz në Vlorë dhe Gjirokastër, të cilët ata vetë më thanë se i kanë miq dhe të njohur. Ndërkaq, i shkrova edhe një letër komandantit të trupave greke në Himarë, kolonel Spiro Spiromilos (Milaj), i cili, fare pa u trazuar, i kishte dhënë vetes titullin udhëheqës i Himarës (Archegos tis Himaros). Unë e njihja shumë mirë atë vetë dhe farefisin e tij që jetonte ende në Himarë; mund të them madje, se kisha miqësi me ta. Ne na ndanin vetëm pikëpamjet politike e këtu ishim kundërshtarë. Andej nacionalistët grekë, të cilët nga fanatizmi fetar dhe prapambetja politike, përpiqeshin, me të gjitha mënyrat, ta bashkonin Himarën me Greqinë, këndej një nacionalist shqiptar, por njëherësh edhe ithtar besnik i parimit shtetëror osman. Megjithatë, unë kisha respekt për këtë familje; ajo shquhet për karakter, besnikëri ndaj miqve, trimëri dhe qëndrueshmëri. Që letra ime, në ato rrethana, nuk mund të kishte asnjë ndikim, këtë e dija mirë. Sidoqoftë, unë shkrova se shqiptarët e krishterë apo myslimanë janë vëllezër, përmenda prejardhjen shqiptare të shtëpisë së tij dhe iu luta të mos shkaktonte gjakderdhje midis popullsisë së të njëjtit vend se ndryshe ne do të sulmojmë…".


Kristo Frashëri, 2005


"… Megjithatë, në gjirin e fshatrave të saj ka një dallim në një pikë të rëndësishme. Tre nga vendbanimet e krahinës - Palasa, Himara dhe Dhërmiu - flasin brenda dhe jashtë shtëpisë shqip dhe greqisht. Katër fshatrat e tjerë brenda dhe jashtë shtëpisë flasin vetëm shqip. Duhet pasur parasysh se tre fshatrat e përmendur i kanë banesat e tyre afër detit. Për këtë arsye ato merreshin me kryesisht me lundrim, kurse kopshtarinë dhe blegtorinë e kishin si ekonomi ndihmëse. Pothuajse çdo familje kishte mjetin e saj të lundrimit, dikush anije, dikush varkë, sipas fuqisë ekonomike. Banorët e katër fshatrave të tjerë (Vuno, Qeparo, Kudhës dhe Pilur) me banesat e tyre në kodrina, larg buzës së detit, nuk merreshin ose merreshin pak me detari, pra nuk kishin mjete lundrimi. Ata merreshin me kopshtari, blegtori dhe emigronin. Si rrjedhim, sa herë që krahina e Himarës bëhej pre e fushatave ushtarake osmane, familjet e fshatrave kodrinore ngarkonin mbi kuaj teshat e shtëpisë dhe bashkë me bagëtitë e tyre strehoheshin përkohësisht në krahinën e Kurveleshit. Përkundrazi, banorët e tre fshatrave të buzëdetit, meqenëse nuk i merrnin dot anijet në krah, pasi ngarkonin mbi to familjet dhe orenditë e domosdoshme, lundronin në viset që nuk ndodheshin nën sundimin turk - në ishujt jonianë (Korfuz) ose në brigjet italiane të Puljas dhe riatdhesoheshin, nganjëherë edhe pas disa vitesh, kur largohej rreziku turk…".


Nuk e dimë nëse Nasi, himarjoti i lindur në Tiranë dhe banues në Atikë, tifoz i "Tironës", punëtor i mirë dhe gjithnjë i përmalluar për vendlindjen e tij, i ka lexuar shënimet e historianëve, ndonëse është gjithnjë i etur për librat shqip. Nuk e dimë madje as nëse i ka parë lajmet ku diskutohej për atdheun e tij të vjetër, të bekuarën dhe të lakmuarën Himarë, njësoj si në kohën e qepës. Një gjë ama e dimë me siguri. E qeshura e Nasit do të jetë po ajo, njësoj si në kohën kur tiranas, lebër, çamë, shkodranë, loznim njësoj me të njëjtin top prej lecke. Tani kohët kanë ndryshuar. Mbase tani politikës nuk i duhet të lozë me lodra të rreckosura si dikur, por ama e ka për detyrë që ta shtojë dhe të mos e mpakë të qeshurën këndej dhe andej kufirit. E ndërsa i shkruajmë këto radhë, na shkon ndër mend një pyetje: Kush e di se me kë dhe me çfarë topi kanë luajtur politikanë të tipit të Bollanos? Hajde merre vesh. Mbase më vonë për këtë punë do të shkruajnë historianët.

Dule: dule mbron Bollanon

Fatjona Mejdini
E Premte, 18 Prill 2008

Kreu i Partise Bashkimi per te Drejtat e Njeriut, Vangjel Dule, theksoi diten e djeshme se disa media kerkojne te demonizojne figuren e kreut te Bashkise se Himares, Vasil Bollano dhe te penalizojne komunitetin e Himares. Duke u prononcuar per ngjarjet e ndodhura ne Himare, rreth nje jave me pare, kreu i PBDNJ-se theksoi se situatat e konfliktit sajohen nga media, te cilat kane qellime te mbrapshta.

"Nuk eshte hera e pare qe ndodh kjo, por ne menyre sistematike me qellime te mbrapshta synohet demonizimi i kryetarit te Bashkise se Himares si dhe penalizimi i komunitetit te kesaj bashkie", thekoi Dule ne fjalen e tij. Kreu i PBDNJ-se theksoi dje se shpesh here media te caktuar ngaterrojne rolet qe ju ka rezervuar sistemi demokratik, perpiqen te sajojne, te krijojne ngjarje, te krijojne precedent politik, nderkohe qe roli i tyre eshte ta pasqyrojne ate. Nga ana tjeter, Vangjel Dule theksoi se per te sajuar keto situata, mediave u kane ardhur ne ndihme edhe pamjet e arkivit, te cilat i kane transmetuar pa shenuar se ato jane te marra nga vitet e meparshme. Ne lidhje me ceshtjen e kryetarit te Bashkise se Himares, Bollano, dhe ngjarjet e ndodhura ne kete qytet, duhet te jete prokuroria ajo qe te jape pergjigje.

"Do te jete prokuroria, ajo qe do te zbardhe ngjarjet, sepse po ndodh rendom qe deputete te behen prokuror dhe gazetaret gjykates. Duhet qe secili te mbaj rolet e tij", deklaroi Dule ne fjalen e tij.

Nje ceshtje e ngritur nga kreu i PBDNJ-se, Vangjel Dule, ne konferencen e djeshme per shtyp ishte edhe regjistrimi i banoreve te vendit, sipas perkatesise se tyre etnike dhe fetare. Sipas Dules, kjo eshte nje nga kerkesat e Keshillit te Evropes dhe ne Shqiperi duhet te behet menjehere regjistrimi i popullsise, sipas kesaj menyre.

"Duhet te realizohet nje regjistrim komfort standardeve te KE-se, jepet e drejta e pohimit te identitetit te tij etnik, gjuhes se tij amtare dhe besimit te tij fetar", deklaroi Dule. Sipas tij, qellimi i ketij regjistrimi eshte evidentimi i minoriteteve per garantimin dhe respektimin e te drejtave te tyre. Ne konferencen e djeshme per shtyp, kreu i PBDNJ-se, Vangjel Dule, deklaroi se partia qe ai drejtonte do te ishte gjithmone ne mbrojtje te te drejtave te njeriut dhe aq me teper ne mbrojtje te te drejtave te popullsise minoritare.

"PBDNJ do te mbetet luajale ne menyren e te pretenduarit per te drejtat e cdo vendi dhe aq me teper per pakicat, konform Kushtetutes dhe standardeve te organizatave nderkombetare", theksoi Dule ne lidhje me kete ceshtje.

Dules nuk i pelqen qe kur ne qender jane skandalet e miqve te tij, gazetat dhe deputetet te bejne gjyqtarin, por ama vete nuk ka lene minister pa i bere gjygjin.

Bollano, propagandë antikombëtare në website-in e bashkisë, shpall Himarën tokë të Greqisë

Nga Armand Maho

Një guidë turistike, me përmbajtje antishqiptare dhe që i shërben vetëm shovinizmit të shfaqur nga kryetari i Bashkisë së Himarës, Vasil Bollano, është publikuar në faqen zyrtare të bashkisë së këtij qyteti. Emra të historisë shqiptare, madje dhe të simboleve kombëtare, janë kthyer pa brejtjen më të vogël të ndërgjegjes në emra grekë, duke dhënë një shembull të shëmtuar sesi një kryetar bashkie po krijon një model të keq të qeverisjes së një institucioni, në favor të kush e di se kujt. Bollano nuk ka ngurruar që emrin e Gjergj Kastriotit ta kthejë në Jorgo Kastrioti dhe emrin e Gjon Kastriotit, djalit të Skënderbeut, në Jani Kastrioti. Në shpjegimet historike që jepen në këtë guidë, krejtësisht në kundërshtim me politikën kombëtare që duhet të ndjekë një institucion i shtetit shqiptar, të duket sikur nuk ke të bësh me një tokë brenda kufijve të Shqipërisë, por me ndonjë fshat të Greqisë dhe ku shqiptarëve do iu duhet vizë për të kaluar pushimet në Dhërmi, Himarë, apo Palasë.
“Dy kilometra nga Qeparoi takojmë Borshin, që në lashtësi quhej Meandria, kurse në periudhën bizantine quhej Sopoto. Kështjella e Sopotosë ndodhet pak më në veri të vendbanimit të sotëm në majën e një kodre. Ky fshat me burime të shumta të ujit dhe të rrjedhshëm, ka mjaft taverna dhe është i vetmi fshat në krahinë që është me popullsi myslimane. Fshatrat e tjerë banohen nga greko-ortodoksë (shumica dërrmuese)”. Kjo frazë është nxjerrë nga përshkrimi që i bëhet fshat pas fshati bregdetit shqiptar. Pra, me pak fjalë, Bollano kërkon të thotë se borshiotët rrojnë në harmoni dhe paqe jo se janë në tokën e tyre, por falë zemërgjerësisë që shfaq “shumica dërrmuese” greko-ortodokse e “krahinës”.


Gjergj Kastrioti, bëhet Jorgji Kastrioti


Por jo vetëm kaq. Bollano në site-in zyrtar të Bashkisë së Himarës, pronë kjo e shtetit shqiptar, guxon dhe ndryshon emrat dhe të heronjve tanë kombëtarë, ose qëllimisht i shqipëron si emra grekë. Dhe jo vetëm kaq, por nuk denjon as t’i quajë kombasit e tij me emrin shqiptarë, por “shqipfolës”. “Më 1403, mbreti i Napolit, Karli, zbarkon në brigjet e Himarës dhe shtyn shqipfolësit në drejtim të veriut. Disa vite më vonë, himariotët, të udhëhequr nga Jorgji Stresi (Gjergj Stresi), mik personal i Jorgji Kastriotit (Gjergj Kastriotit), përpiqen të ndalojnë zaptimin e Epirit nga otomanët. Mbas zaptimit të Krujës nga turqit, e vetmja krahinë e lirë në të gjithë Epirin mbetet Himara, e vetëqeverisur nën mbrojtjen veneciane. Më 1473, himariotët me udhëheqës Vllasin sulmojnë turqit dhe me ndihmën e venedikasve zaptuan kështjellën Sopotos (Borshit të sotëm) dhe çliruan zonën nga Vlora në Sajadhë. Por, të tradhtuar nga venedikasit, bënë armëpushim të veçantë (pa venedikasit), me turqit. Më 1481, himariotët bënë kryengritje kundër turqve nën udhëheqjen e Korkodhilllos Klladhas dhe djalit të Skënderbeut, Jani Kastrioti (Gjon Kastrioti). Me ndihmën e mbretit të Napolit dhe të udhëhequr nga Jani Kastrioti fituan pavarësinë, duke iu paguar turqve një taksë nënshtrimi”, - shkruhet historia sipas Bollanos.


“Himara kundërshton kufijtë shqiptarë”


Më tej Bollano tregon sesi tridhjetë e tre fshatra “me ndërgjegje kombëtare greke” u bashkuan dhe u zhveshën nga çdo lloj takse dhe krijuan, sipas tij, Konfederatën Autonome të Qevranëve. Më tej, Bollano shpjegon sesi Ali Pashë Tepelena kërkoi të nënshtronte Himarën dhe rresht pas rreshti del në vitin 1914, ku si pikë reference merr kryengritjen e një majori, me emër Spiro Spiromilo, që erdhi nga nga Kreta dhe e çliroi Himarën në 1912, bashkë më fshatrat e tjerë. Është po ky personazh që, sipas Bollanos, në vitin 1914 na paska dalë kundër vendimit të Fuqive të Mëdha dhe padrejtësisë që iu është bërë himariotëve, duke i përfshirë brenda kufijve të shtetit shqiptar. Dhe, sipas tij, deri më 1921, Himara ka vijuar të jetë herë krahinë autonome nën komandën e Greqisë, herë nën komandën italiane dhe sërish nën komandën greke. “Në 1920 ushtria greke hyn në Himarë dhe himariotët e pritën me entuziazëm dhe brohoritje.”


Fenomeni “Bollano”


E pra, pak a shumë kjo është mënyra e rrëfimit të historisë, sipas stilit “Bollano”, për të mos folur më tej për historinë e kishave, sesi një prift me emrin Kozma na paska zbarkuar në zonat e Himarës dhe paska këshilluar që mos ndërtohen kisha, po shkolla që të flasin në gjuhën greke etj., etj. E gjitha kjo nuk është një mendim i pavarur i zotit Bollano, por janë të publikuara në faqen zyrtare të institucionit shqiptar që fatkeqësisht ai drejton. Himara, që prej hipjes në postin e kryetarit të bashkisë të Vasil Bollanos, është kthyer në një arenë përplasjesh etnike që nuk kanë ekzistuar kurrë në këtë vend. Shteti shqiptar mund të mbyllë një sy kundrejt thirrjeve shoviniste dhe etnike nga qarqe të caktuara brenda dhe jashtë vendit për hir të marrëdhënieve miqësore me shtetin grek, por s’mund të lejojë kurrsesi një Bollano, që është përfaqësues i shtetit shqiptar, që ta përdorë institucionin e këtij shteti për të hedhur ide dhe të manipulojë në faqen zyrtare të këtij institucioni historinë e këtij vendi. Bollano ka shkelur një sërë nenesh të Kushtetutës së Shqipërisë, duke filluar që nga neni 1, pika 2 e saj, ku thuhet se “Shqipëria është shtet unitar dhe i pandashëm”. Karshillëku që Bollano i bën këtij kombi është fyes dhe i padurueshëm. Askush s’ka të drejtë të tallet dhe të deformojë në mënyrë të turpshme historinë e këtij kombi dhe për këtë kryetari i Bashkisë së Himarës duhet të përgjigjet përpara ligjit dhe të marrë atë që i takon. Çdo shtet që ka njëfarë dinjiteti të paktën këtë gjë do bënte.


Ndërrohen emrat e banorëve, kryetari i përshtat si emra grekë


Bollano nuk ka ndërruar vetëm emrat e simboleve kombëtare shqiptare, por edhe emrat e banorëve të të gjithë fshatrave të zonës së jugut përveç Borshit, në guidën e tij turistike. Megjithëse Bashkia e Himarës administron dhe gjendjen civile, dhe e di mirë si i kanë emrat banorët e saj, Bollano, sipas rastit, i ka shtuar një prapashtesë “is” në fund, duke i përshtatur si emra grekë. Dhe në këtë rast, Bollano s’ka ngurruar të ndryshojë as mbiemrin e tij, siç është rasti i një personi me emrin Andrea Bollano, që kryetari i bashkisë e ka shndërruar në Andreas Bollanos. Vasili, është bërë Vasilis, Sotiri Sotiris e kështu me radhë.
Por Bollano nuk ka vepruar kështu vetëm me pronarët e hoteleve në Himarë, por ka marrë përsipër të ndryshojë dhe emrat e pronarëve të hoteleve, në Palasë, Dhërmi, Jalë, Qeparo etj., duke cenuar kështu dhe identitetin personal të tyre. Për shembull, një mbiemër i njohur në mbarë vendin është dhe ai Kokëdhima nga Qeparoi, por që Bollano merr përsipër ta shndërrojë në Kokëdhimas, Kështu ka ndodhur dhe me mbiemrat Leka, Koka, Nëranxi, Kuteli, Marko etj. Të gjithë janë përshtatur sipas shqiptimit grek, në Kokas, Nëranxis, Kutelis, Markos etj.
Të irrituar nga ky veprim banorët e Himarës dhe të zonave përreth kanë deklaruar se nuk janë ata që ka shkruar Bollano në guidën e tij turistike dhe me asnjë të drejtë ai s’ka pse vë numrat e kontaktit të tyre përbri një emri që ata nuk e njohin. Nga ana tjetër, ata kanë deklaruar se nuk do të paguajnë asnjë taksë, pasi nuk mund të paguajnë me emra të tjerë. Kjo që po bën Bollano, sipas tyre, është një shkelje, që cenon dhe fyen personalitetin e këtyre njerëzve.