Rikthehet nga qyteti i ėndrrave
:: Shoqerore :: SHQIPTARET NE BOTE
Faqja 1 e 1•
Rikthehet nga qyteti i ėndrrave
Rikthehet nga qyteti i ėndrrave
Ermira Isufaj
Ėshtė rikthyer pėr pushime nė Shqipėri, por me ide tė qarta nė kokė pėr projektet qė e presin. Njė kėngė e re, njė rol i ri nė teatrot mė tė njohur tė Parisit, ndėrsa Elia Zaharia premton njė imazh ndryshe, pse jo sėrish nėn petkun e grupit Spirit Voice
-Keni pak ditė qė keni lėnė Parisin, pėr disa javė pushimesh nė Shqipėri. A jeni ambientuar ndopak?
Pasi mbarova vitin shkollor dhe kontratėn e fundit me njė teatėr nė Francė, jam kthyer kėtu nė Shqipėri pėr tė kaluar disa javė pushime. Kam pak ditė qė kam ardhur dhe problemi i parė ėshtė tė ambientohem sa mė shpejt me klimėn e kėtushme... shumė nxehtė.
-Di qė edhe mamaja juaj, Yllka Mujo, ju ka shoqėruar nė kėtė kthimin tuajin nė Tiranė. A ju viziton shpesh ajo nė vendin ku ju jetoni?
Mami ndenji nė Paris gjatė muajit tė qershorit dhe pastaj u kthyem bashkė. Vjen e mė viziton sa herė ka pushim me punėn. Kėtė vit kaluam Krishtlindjet dhe Vitin e Ri tek unė, si dhe muajin e parė tė verės. Domethėnė, mė shpesh vjen ajo, sesa kthehem unė. E do Parisi mamin, e pret me dashuri. Edhe koha hapet sa herė qė ajo vjen.
-Elia, keni pak kohė qė keni publikuar njė kėngė tė re nė gjuhėn angleze October 31. Mund tė na thuash diēka mė shumė pėr tė?
October 31 ėshtė bashkėpunimi im i parė me kompozitorin tim Morgan Emmery. Kemi filluar punėn prej 4 vjetėsh dhe personalisht kam arritur nė pėrfundimin se ai ėshtė shumė produktiv dhe muzika e tij ėshtė e pėrshtatshme pėr vokalin tim. October 31 ishte balada e parė qė kompozoi pėr mua dhe padyshim qė pata dėshirė qė ta shfaq nė vendlindjen time. U desh pak kohė, derisa na u propozua realizimi i videoklipit nga djemtė e produksioneve Smart dhe MF group nė Maqedoni e Kosovė, gjithashtu dhe pak kohė pėr tė testuar terrenin. Mendimet dhe vlerėsimet kanė qenė tėrėsisht pozitive, gjė qė mė shtyn tė mos e lė kėngėn pa motra dhe vėllezėr tė tjerė (qesh).
-Ka ndonjė histori tė veēantė nga e cila merr spunton ky hit?
Kėnga padyshim ėshtė frymėzuar nga diēka, por se sa ėshtė personale dhe e jetuar nga autori... nuk e di. Ne qė nė fillim kemi vendosur ta pėrdorim muzikėn nė shėrbim tė diēkaje. Tė ketė njė domethėnie dhe njė mision. Tė prekė tema delikate dhe tė mos jetė thjesht muzikė argėtuese, sepse mendojmė qė ēdo njeri ka pėr detyrė tė kontribuojė nė mėnyrėn e tij pėr tė pėrcjellė mesazhe. Nė rastin e kėsaj kėnge vihet gishti mbi mungesėn e dialogut dhe traumatizmin qė kjo shkakton tek fėmija, fenomen qė, ku mė shumė e ku mė pak, ėshtė i pranishėm dhe shqetėsues. Gjithēka rrjedh nga fėmijėria. Aty krijohen kėndvėshtrimet e para dhe po filluan me frikė, do duhet shumė punė me veten pėr tė rifituar qetėsinė.
-A mund tė quhet ky njė rikthim i juaji nė muzikė, pas debutimeve tė suksesshme me grupin Spirit Voice?
Unė muzikėn nuk e kam lėnė pėr asnjė ēast, pasi qė kur jam larguar nga Shqipėria, kam vazhduar tė punoj, mbase akoma mė seriozisht. I kam dhėnė shumė rėndėsi edhe kurseve ku kam punuar vokalin me pedagogė tė kualifikuar. Pothuajse nė tė gjitha pjesėt ku kam interpretuar, ka pasur momente tė kėnduara, pasi nė Paris teatri dhe muzika funksionojnė bashkė. Shkolla e mėson kėtė shkrirje qė ditėt e para tė programit.
-Kėtu nė Shqipėri po pėrflitet goxha pėr njė ribashkim tė mundshėm tė grupit tė njohur tė vajzave Spirit Voice, pjesėtare e sė cilės keni qenė edhe ju. Sa e vėrtetė ėshtė kjo gjė?
Planet dhe dėshira nuk mungojnė. Ne tė katėrta i kemi mbajtur lidhjet fort, pasi e kemi ėndėrr qė tė krijojmė sėrish bashkė. Por ky rikthim duhet tė vijė nė kushte optimale, nė momentin e duhur qė paraqitja tė jetė sa mė dinjitoze. Gjatė gjithė kėsaj kohe shkėputje, tė katėrta kemi bėrė hapa pėrpara. Tani duhet parė mėnyra sesi kjo punė individuale do tė vihet nė shėrbim tė njė projekti kolektiv.
-Pak mė sipėr pohuat qė muzika dhe teatri nė Paris funksionojnė si njė gjini e vetme. Roli juaj i fundit ishte tek filmi Lule tė kuqe, lule tė zeza. Do e befasosh publikun me ndonjė rol tjetėr?
Ky ėshtė roli im i fundit nė Shqipėri. Por, fatmirėsisht, nuk jam mjaftuar me kaq. Kam vazhduar tė punoj me filmin nė Paris. Roli im i fundit deri tani ėshtė nė filmin Franco-monegasque Solidtaire. Ndėrsa pėr tė ardhmen kam disa plane tė afėrta, por si supersticioze qė jam, nuk mė pėlqen tė flas para se tė fillojė procesi i punės.
-As edhe njė detaj mė shumė nuk do tė na zbulosh rreth kėtyre projekteve qė tė presin?
Mė vjen keq, por nuk dua tė flas nė ajėr, pėrderisa nuk kam nisur diēka nga ato projekte.
-Atėherė flasim pėr diēka konkrete, qė ju e provuat nė sheshet e xhirimeve kėtu nė Shqipėri. Si ishte tė aktroje pėrkrah mamasė tėnde, e cila ėshtė njė emėr i njohur i skenave shqiptare?
Ishte shumė bukur. E kisha pasur ėndėrr dhe e kam akoma. Mami mė ka ndihmuar shumė gjatė punės, me vėshtrimet e saj aprovuese ose jo, por gjithmonė me shumė takt dhe ėmbėlsi, sepse fillimi ėshtė shumė i rėndėsishėm dhe ēdo gjė ėshtė mė delikate. Shumė kollaj mund tė demoralizohesh, tė humbėsh besimin dhe tė bėsh njė vrimė nė ujė. Unė pata fat se kisha nė krah aktorė tė mėdhenj, sepse ēdo fjalė e tyre pėr mua ishte mėsim.
-Nėse do tė ofrohej sėrish kjo mundėsi, do e pranoje?
Pa as mė tė voglin hezitim.
-Elia, ju keni shansin qė tė studioni nė njė nga kryeqytetet mė tė famshme tė botės, siē ėshtė Parisi. Ndoshta disiplina e tė mėsuarit dhe e punuarit atje tė ka dhėnė njė mėsim tė mirė edhe kur tė duhet tė kalosh kufijtė e Francės?
Padyshim qė po. Shkolla mė jep shumė kėnaqėsi, pasi jam shumė kurioze dhe mė pėlqen tė mėsoj gjithmonė gjėra tė reja. Aq mė tepėr qė kam fatin tė bėj shkollė teatri dhe kinemaje. Them fatin, sepse jam nė njė vend ku mundėsia pėr tė parė teatėr nuk mungon asnjė ditė tė vitit. Gjithashtu jam shumė e kėnaqur me profesorėt e mi, tė cilėt vijnė nga tė gjithė vendet e botės dhe sjellin kulturėn e tyre. Kėto pėr mua janė vėrtet njė pasuri. Shume prej tyre vijnė nga formula TV, qė kanė revolucionuar teatrin, si p.sh., Living theatre, Grotowsky etj.
-Nėse nuk do tė ishe bėrė kėngėtare ose aktore, ēfarė profesioni tjetėr do tė kishe preferuar?
Qesh. Kėtė pyetje ia bėj ndonjėherė vetes. Me siguri piktore. Piktura ėshtė pengu im. Them gjithmonė qė nė njė moment do ti rikthehem... Por njė gjė ėshtė e sigurt. Do ta kisha tė vėshtirė tė projektohesha jashtė artit. Edhe kritika e teatrit mė duket shumė interesante. Jam duke ua bėrė hyzmetin edhe analizės teatrale.
-Si ėshtė e organizuar njė ditė e jotja nė Paris?
Asnjėherė e njėjta. Pėrveē gjėrave qė duhen bėrė pėrditė, shkolla, mėsimet etj., aktivitetet e lira variojnė nga dita nė ditė. Pėrgjithėsisht kohėn mė tė madhe e marrin shfaqjet e teatrit, provat, puna nė studio me kėngėt qė pėrgatis, ekspozitat, muzetė, kinematė dhe darkave natyrisht shėtitjet dhe baret e vjetėr qė turistėt nuk i gjejnė dot. Parisi tė jep surpriza vazhdimisht. Ai ėshtė qyteti i ėndrrave.
-Ke vendosur tė jetosh pėrfundimisht nė Francė, apo ke menduar rikthimin?
E mendoj veten qytetare tė botės dhe jo tė njė vendi tė pėrcaktuar. Kufijtė i kanė vendosur njerėzit. Unė mendoj qė do tė jetoj aty ku vendi do tė mė japė. Pėr momentin ėshtė Franca, nesėr mund tė jetė diku tjetėr. Shqipėria shpresoj shumė tė jetė destinacioni final, sepse ka disa gjėra qė asnjė vend tjetėr nuk ti jep dot.
-Gjėja e parė qė do tė bėsh menjėherė sapo tė kthehesh nė Paris?
Sapo tė rikthehem nė Paris, mė pret njė muaj studio, ku do tė fillojmė pėrgatitjen e materialeve tė reja. Mė tė shpejtat janė ato qė kanė tė bėjnė me muzikėn. Projekti i pėrbashkėt me kompozitorin Morgan Emmery kėrkon investim shumė tė madh, pasi punojmė me muzikantė dhe instrumentistė shumė tė talentuar dhe pėr produkte cilėsore duhet kohė dhe profesionalizėm.
Korrieri
Ermira Isufaj
Ėshtė rikthyer pėr pushime nė Shqipėri, por me ide tė qarta nė kokė pėr projektet qė e presin. Njė kėngė e re, njė rol i ri nė teatrot mė tė njohur tė Parisit, ndėrsa Elia Zaharia premton njė imazh ndryshe, pse jo sėrish nėn petkun e grupit Spirit Voice
-Keni pak ditė qė keni lėnė Parisin, pėr disa javė pushimesh nė Shqipėri. A jeni ambientuar ndopak?
Pasi mbarova vitin shkollor dhe kontratėn e fundit me njė teatėr nė Francė, jam kthyer kėtu nė Shqipėri pėr tė kaluar disa javė pushime. Kam pak ditė qė kam ardhur dhe problemi i parė ėshtė tė ambientohem sa mė shpejt me klimėn e kėtushme... shumė nxehtė.
-Di qė edhe mamaja juaj, Yllka Mujo, ju ka shoqėruar nė kėtė kthimin tuajin nė Tiranė. A ju viziton shpesh ajo nė vendin ku ju jetoni?
Mami ndenji nė Paris gjatė muajit tė qershorit dhe pastaj u kthyem bashkė. Vjen e mė viziton sa herė ka pushim me punėn. Kėtė vit kaluam Krishtlindjet dhe Vitin e Ri tek unė, si dhe muajin e parė tė verės. Domethėnė, mė shpesh vjen ajo, sesa kthehem unė. E do Parisi mamin, e pret me dashuri. Edhe koha hapet sa herė qė ajo vjen.
-Elia, keni pak kohė qė keni publikuar njė kėngė tė re nė gjuhėn angleze October 31. Mund tė na thuash diēka mė shumė pėr tė?
October 31 ėshtė bashkėpunimi im i parė me kompozitorin tim Morgan Emmery. Kemi filluar punėn prej 4 vjetėsh dhe personalisht kam arritur nė pėrfundimin se ai ėshtė shumė produktiv dhe muzika e tij ėshtė e pėrshtatshme pėr vokalin tim. October 31 ishte balada e parė qė kompozoi pėr mua dhe padyshim qė pata dėshirė qė ta shfaq nė vendlindjen time. U desh pak kohė, derisa na u propozua realizimi i videoklipit nga djemtė e produksioneve Smart dhe MF group nė Maqedoni e Kosovė, gjithashtu dhe pak kohė pėr tė testuar terrenin. Mendimet dhe vlerėsimet kanė qenė tėrėsisht pozitive, gjė qė mė shtyn tė mos e lė kėngėn pa motra dhe vėllezėr tė tjerė (qesh).
-Ka ndonjė histori tė veēantė nga e cila merr spunton ky hit?
Kėnga padyshim ėshtė frymėzuar nga diēka, por se sa ėshtė personale dhe e jetuar nga autori... nuk e di. Ne qė nė fillim kemi vendosur ta pėrdorim muzikėn nė shėrbim tė diēkaje. Tė ketė njė domethėnie dhe njė mision. Tė prekė tema delikate dhe tė mos jetė thjesht muzikė argėtuese, sepse mendojmė qė ēdo njeri ka pėr detyrė tė kontribuojė nė mėnyrėn e tij pėr tė pėrcjellė mesazhe. Nė rastin e kėsaj kėnge vihet gishti mbi mungesėn e dialogut dhe traumatizmin qė kjo shkakton tek fėmija, fenomen qė, ku mė shumė e ku mė pak, ėshtė i pranishėm dhe shqetėsues. Gjithēka rrjedh nga fėmijėria. Aty krijohen kėndvėshtrimet e para dhe po filluan me frikė, do duhet shumė punė me veten pėr tė rifituar qetėsinė.
-A mund tė quhet ky njė rikthim i juaji nė muzikė, pas debutimeve tė suksesshme me grupin Spirit Voice?
Unė muzikėn nuk e kam lėnė pėr asnjė ēast, pasi qė kur jam larguar nga Shqipėria, kam vazhduar tė punoj, mbase akoma mė seriozisht. I kam dhėnė shumė rėndėsi edhe kurseve ku kam punuar vokalin me pedagogė tė kualifikuar. Pothuajse nė tė gjitha pjesėt ku kam interpretuar, ka pasur momente tė kėnduara, pasi nė Paris teatri dhe muzika funksionojnė bashkė. Shkolla e mėson kėtė shkrirje qė ditėt e para tė programit.
-Kėtu nė Shqipėri po pėrflitet goxha pėr njė ribashkim tė mundshėm tė grupit tė njohur tė vajzave Spirit Voice, pjesėtare e sė cilės keni qenė edhe ju. Sa e vėrtetė ėshtė kjo gjė?
Planet dhe dėshira nuk mungojnė. Ne tė katėrta i kemi mbajtur lidhjet fort, pasi e kemi ėndėrr qė tė krijojmė sėrish bashkė. Por ky rikthim duhet tė vijė nė kushte optimale, nė momentin e duhur qė paraqitja tė jetė sa mė dinjitoze. Gjatė gjithė kėsaj kohe shkėputje, tė katėrta kemi bėrė hapa pėrpara. Tani duhet parė mėnyra sesi kjo punė individuale do tė vihet nė shėrbim tė njė projekti kolektiv.
-Pak mė sipėr pohuat qė muzika dhe teatri nė Paris funksionojnė si njė gjini e vetme. Roli juaj i fundit ishte tek filmi Lule tė kuqe, lule tė zeza. Do e befasosh publikun me ndonjė rol tjetėr?
Ky ėshtė roli im i fundit nė Shqipėri. Por, fatmirėsisht, nuk jam mjaftuar me kaq. Kam vazhduar tė punoj me filmin nė Paris. Roli im i fundit deri tani ėshtė nė filmin Franco-monegasque Solidtaire. Ndėrsa pėr tė ardhmen kam disa plane tė afėrta, por si supersticioze qė jam, nuk mė pėlqen tė flas para se tė fillojė procesi i punės.
-As edhe njė detaj mė shumė nuk do tė na zbulosh rreth kėtyre projekteve qė tė presin?
Mė vjen keq, por nuk dua tė flas nė ajėr, pėrderisa nuk kam nisur diēka nga ato projekte.
-Atėherė flasim pėr diēka konkrete, qė ju e provuat nė sheshet e xhirimeve kėtu nė Shqipėri. Si ishte tė aktroje pėrkrah mamasė tėnde, e cila ėshtė njė emėr i njohur i skenave shqiptare?
Ishte shumė bukur. E kisha pasur ėndėrr dhe e kam akoma. Mami mė ka ndihmuar shumė gjatė punės, me vėshtrimet e saj aprovuese ose jo, por gjithmonė me shumė takt dhe ėmbėlsi, sepse fillimi ėshtė shumė i rėndėsishėm dhe ēdo gjė ėshtė mė delikate. Shumė kollaj mund tė demoralizohesh, tė humbėsh besimin dhe tė bėsh njė vrimė nė ujė. Unė pata fat se kisha nė krah aktorė tė mėdhenj, sepse ēdo fjalė e tyre pėr mua ishte mėsim.
-Nėse do tė ofrohej sėrish kjo mundėsi, do e pranoje?
Pa as mė tė voglin hezitim.
-Elia, ju keni shansin qė tė studioni nė njė nga kryeqytetet mė tė famshme tė botės, siē ėshtė Parisi. Ndoshta disiplina e tė mėsuarit dhe e punuarit atje tė ka dhėnė njė mėsim tė mirė edhe kur tė duhet tė kalosh kufijtė e Francės?
Padyshim qė po. Shkolla mė jep shumė kėnaqėsi, pasi jam shumė kurioze dhe mė pėlqen tė mėsoj gjithmonė gjėra tė reja. Aq mė tepėr qė kam fatin tė bėj shkollė teatri dhe kinemaje. Them fatin, sepse jam nė njė vend ku mundėsia pėr tė parė teatėr nuk mungon asnjė ditė tė vitit. Gjithashtu jam shumė e kėnaqur me profesorėt e mi, tė cilėt vijnė nga tė gjithė vendet e botės dhe sjellin kulturėn e tyre. Kėto pėr mua janė vėrtet njė pasuri. Shume prej tyre vijnė nga formula TV, qė kanė revolucionuar teatrin, si p.sh., Living theatre, Grotowsky etj.
-Nėse nuk do tė ishe bėrė kėngėtare ose aktore, ēfarė profesioni tjetėr do tė kishe preferuar?
Qesh. Kėtė pyetje ia bėj ndonjėherė vetes. Me siguri piktore. Piktura ėshtė pengu im. Them gjithmonė qė nė njė moment do ti rikthehem... Por njė gjė ėshtė e sigurt. Do ta kisha tė vėshtirė tė projektohesha jashtė artit. Edhe kritika e teatrit mė duket shumė interesante. Jam duke ua bėrė hyzmetin edhe analizės teatrale.
-Si ėshtė e organizuar njė ditė e jotja nė Paris?
Asnjėherė e njėjta. Pėrveē gjėrave qė duhen bėrė pėrditė, shkolla, mėsimet etj., aktivitetet e lira variojnė nga dita nė ditė. Pėrgjithėsisht kohėn mė tė madhe e marrin shfaqjet e teatrit, provat, puna nė studio me kėngėt qė pėrgatis, ekspozitat, muzetė, kinematė dhe darkave natyrisht shėtitjet dhe baret e vjetėr qė turistėt nuk i gjejnė dot. Parisi tė jep surpriza vazhdimisht. Ai ėshtė qyteti i ėndrrave.
-Ke vendosur tė jetosh pėrfundimisht nė Francė, apo ke menduar rikthimin?
E mendoj veten qytetare tė botės dhe jo tė njė vendi tė pėrcaktuar. Kufijtė i kanė vendosur njerėzit. Unė mendoj qė do tė jetoj aty ku vendi do tė mė japė. Pėr momentin ėshtė Franca, nesėr mund tė jetė diku tjetėr. Shqipėria shpresoj shumė tė jetė destinacioni final, sepse ka disa gjėra qė asnjė vend tjetėr nuk ti jep dot.
-Gjėja e parė qė do tė bėsh menjėherė sapo tė kthehesh nė Paris?
Sapo tė rikthehem nė Paris, mė pret njė muaj studio, ku do tė fillojmė pėrgatitjen e materialeve tė reja. Mė tė shpejtat janė ato qė kanė tė bėjnė me muzikėn. Projekti i pėrbashkėt me kompozitorin Morgan Emmery kėrkon investim shumė tė madh, pasi punojmė me muzikantė dhe instrumentistė shumė tė talentuar dhe pėr produkte cilėsore duhet kohė dhe profesionalizėm.
Korrieri







