Piramidat, 133 mijë kreditorë të fajdeve do të tërheqin para

Piramidat, 133 mijë kreditorë të fajdeve do të tërheqin paratë
Piramidat, 133 mijë kreditorë të fajdeve do të tërheqin paratë. Vendimi i qeverisë, cilat janë interesat e kthimit, dokumentet dhe historia e fajdeve

Erald Kapri

Kreditorët e mbetur nga firmat piramidale do të tërheqin për pak muaj paratë e tyre sipas interesave të përcaktuar për firmat piramidale. Qeveria mori një vendim ditën e djeshme në lidhje me kriteret dhe mënyrën e shpërndarjes së pasurisë së kreditorëve të firmave piramidale. Sipas kryetarit të Këshillit Mbikëqyrës së Firmave Piramidale, Bajram Malaj, së shpejti, në një kohë prej disa muajsh, do të ndahen edhe paratë për pjesën e kreditorëve që kanë mbetur pa u likuiduar. “Besoj se vetëm në punë muajsh do të bëhet edhe likuidimi”, - u shpreh për gazetën “Albania” kryetari Malaj. Kryetari Bajram Malaj bëri të ditur se tashmë do të bëhet një ligj i ri në lidhje me përzgjedhjen e bankës private, e cila do të bëjë shpërndarjen e parave. Sipas të dhënave të qeverisë, bëhet fjalë për një numër prej 133 mijë kreditorësh, të cilët nuk i kanë marrë ende paratë që u përkasin sipas interesave përkatëse. Sipas ekspertëve, kreditorët përfitues janë kryesisht banorë të qyteteve të mëdha si Tirana, Durrësi, Korça, Fieri, Saranda etj. Vendimi i djeshëm i qeverisë ka përcaktuar formulën bankare se si do të tërhiqen paratë dhe nisur po nga ky vendim pritet që këtë vit të likuidohen totalisht kreditorësh shqiptarë sipas interesave.
Përfituesit
Qeveria vendosi formulën bankare, e cila do të përcaktojë bankën që do të bëjë shpërndarjen e fondeve. Tashmë pritet që sipas ligjit të përcaktohet banka fituese dhe do të nisë menjëherë shpërndarja e fondeve. Kreditorët që do të përfitojnë janë ata që kanë kredituar kompanitë si “NAHNEL”, “BENO”, GJALLICA”, “VEFA”, KAMBERI”, “SILVA”, “CENAJ&CO”, “M. LEKA”, “ARSED”, “GLOGAL”, “UNIVERSI” dhe fondacioneve “POPULLI” E “XHAFERRI”. Me miratimin e ligjit, që llogaritet të vonohet disa muaj, Grupi i Mbikëqyrjes do të lidhë një marrëveshje me bankën përkatëse për të përcaktuar rregulla të hollësishme për mënyrën e ndarjes së parave, kohën, radhën e shlyerjes së kreditorëve, lëvizjen e fondeve për likuidim, si dhe normat e interesit, të cilat do të shkojnë për llogari të kreditorëve. Qeveria vendosi që të ndryshojë bankën private për të administruar paratë e fajdeve për shkak të rritjeve të interesave dhe uljes së komisionit për kreditorët. Tashmë pritet që tërheqja e parave për kreditorët t’i kushtojë atyre vetëm 50 lekë në komision bankar. Më ndryshimin e bankës pritet që si rezultat i fitimeve nga interesat, fondi për kreditorët të shtohet me 61 milionë lekë.
Dokumentacioni
Do të nevojiten 3 dokumente, të cilat do të mjaftojnë që një kreditor të tërheqë shumën. Për të tërhequr paratë në bankë kreditori duhet të disponojë në radhë të parë kontratën origjinale mes kreditorit dhe firmës rentiere. Në fakt, një kopje tjetër të kësaj kontrate e disponojnë edhe administratorët e firmave piramidale. Në këtë mënyrë, nuk ka për të pasur ndonjë falsifikim, pasi modelin e ruajnë edhe administratorët e firmave piramidale. Kreditori që do të paraqitet për të tërhequr këtë shumë te sportelet e bankës duhet të disponojë edhe një mandat arkëtimi për shumën përkatëse të depozituar, si edhe një dokument vetjak identifikimi, i cili mund të jetë pasaportë ose certifikatë. Synimi kryesor i qeverisë lidhur me kompensimin e kreditorëve të firmave piramidale është që përveç 7 skemave piramidale për të cilat është në përfundim procesi i kompensimit të kreditorëve në bazë të koeficienteve, ky proces të fillojë dhe për firmat e tjera, si "VEFA" dhe "Gjallica".

Dokumentacioni

Kontratë origjinale mes kreditorit dhe firmës rentiere

Mandat arkëtimi e shumës përkatëse të depozituar

Dokument identifikimi, pasaportë ose certifikatë

Interesat e përfitimit

"SILVA" 20.2 %
"LEKA" 34 %
"CENAJ" 11 %
"GLOGAL FOOD" 50 %
"VEFA HOLDING" 11 %
"GJALLICA" 2,4%
"KAMBERI" 10%

Firmat kryesore piramidale

“VEFA”

E përqendruar kryesisht në Tiranë për aktivitetin e saj rentier dhe ndërkohë firma më e madhe piramidale në vend, ajo ishte e fundit që u mbyll. Çështja e piramidave në vend dhe në Greqi u rihap pikërisht nisur nga të dhënat e fundit mbi paratë e saj.

“Gjallica”

Një nga firmat rentiere më të mëdha, e përqendruar në zonën e Vlorës, por që në kthimin e parave kreditorëve u la e fundit nga Këshilli Mbikëqyrës. Sipas Farudin Arapit, kjo firmë kishte gjithsej vetëm 8 asete të mirëfillta, të cilat u shitën.

“Sudja”

E përqendruar në kryeqytet, ajo ishte një firmë piramidale e mirëfilltë dhe nuk kishte të deklaruar asnjë lloj aktiviteti prodhues. Në rënien e skemave piramidale ajo ishte ndër parat që falimentoi. Kreditorët e saj ishin protestuesit e parë për fajdet në Tiranë.

82 mijë kreditorët e “Gjallicës” do të përfitojnë 2,4% të shumës

Rreth 82 mijë kreditorë të kompanisë huamarrëse “Gjallica” do të marrin vetëm nga 2,4 për qind të shumave që kanë pas depozituar në arkat e kësaj firme. Kreditorët e firmës piramidale “VEFA” do të marrin vetëm 11 për qind të shumës që ata kanë vendosur. Në muajt e ardhshëm pritet të nisë edhe shpërndarja e këtyre parave dhe ekspertët e këtij grupi janë duke bërë verifikimet e fundit të listave emërore të kreditorëve të “Gjallicës”. Megjithatë, ende nuk është përcaktuar përfundimisht se kush do të jetë banka që do të shpërndajë këto para, por banka përkatëse do t’i shpërndajë këto para në të gjithë vendin. Ish-kompania rentiere ka pasur filiale në Tiranë, Vlorë dhe këto dy qytete përmbajnë numrin më të madh të kreditorëve. Mësohet se shpërndarja do të bëhet sipas një renditjeje alfabetike të përcaktuar nga Grupi Mbikëqyrës. Norma e përqindjes që do të shpërndahet për kreditorët e kësaj kompanie është edhe më e vogla në krahasim me të gjitha kompanitë e tjera. Kjo pasi edhe ato prona që ka pasur kompania, ose janë shkatërruar gjatë vitit 1997, ose janë shitur me çmime shumë herë më të ulëta nga tregu. Megjithatë, në këto prona është janë zhdukur shuma të mëdha parash, pasi kompania ka paguar paradhënie për ndërtimin e tyre dhe asnjëherë ato para nuk u investuan. Pikërisht në këtë pikë është përqendruar edhe puna e Grupit Mbikëqyrës për verifikimin e dokumenteve që faktojnë zhdukjen e këtyre parave, në mënyrë që të paktën përqindja për këta kreditorë të arrijë në masën 10 për qind të shumës së depozituar.

Historia e fajdeve dhe administrimi i miliardave të tyre

I ngritur menjëherë pas falimentimit të skemave piramidale, Këshilli Mbikëqyrës i firmave piramidale shqiptare, i kryesuar nga Farudin Arapi, ka mundur të zbardhë se kapitali i humbur në këto firma kap vlerën e 1 miliard e 400 milionë dollarëve. Në skemat piramidale humbën kapitalet e tyre rreth 1 milion e 600 mijë shtetas shqiptarë, çka përbënte edhe 70 për qind e popullsisë. Humbja vjetore e të gjithë kreditorëve ishte gati 780 milionë dollarë, e konvertuar kjo me kursin e periudhës me të cilat Këshilli bëri llogaritjet analitike. “Duke marrë këtë vlerë borxhi, për të gjitha skemat piramidale, ne kemi shpërndarë ato të ardhura, të cilat u grumbulluan në ciklin e fazës së parë që kreu grupi i Grupi i Mbikëqyrjes. Kreditorët e këtyre skemave piramidale u ndanë në disa grupime dhe bëmë një rishpërndarje pjesore, që kapte një vlerë prej 80 milionë dollarësh. Kjo shumë u përfitua edhe nga shitja e aseteve të skemave piramidale, që ishin rreth 320, të marra nga administrimi që u bëmë këtyre firmave piramidale”, - është shprehur për këtë çështje ish-kreu i këtij Këshilli, Fahrudin Arapi. Fazat e tjera të këtij procesi kishin të bënin me transaksionet e pronave dhe të debitorëve dhe këtu flitet për një pjesë që kishin përfituar në mënyrë joligjore në krahasim me pjesën tjetër të qytetarëve. Në total ishin rreth 24 firma piramidale dhe dy fondacione.

Qeveria “Berisha” shfuqizon vendimin e qeverisë “Meta” për trojet në bregdet

Këshilli i Ministrave shfuqizoi ditën e djeshme një vendim të dhënë nga qeveria “Meta” në vitin 2001. Vendimi “Për regjistrimin e sipërfaqeve të trojeve, ku janë kryer investime për ndërtim objektesh, në pronësi të shoqërive huamarrëse”, është cilësuar nga kryeministri Sali Berisha si abuziv. Sipas tij, me këtë vendim ish-kryeministri Ilir Meta u dorëzoi firmave rentiere si pronësi një tokë që ato nuk e kishin kurrë në pronësi. Ky vendim, theksoi kryeministri, u bë për qëllime përfitimi personal, duke u dhënë pjesët më të bukura të bregut firmave rentiere. “Vendimi është një veprim i paligjshëm, pasi regjistrimi duhet të vinte si rezultat i një veprimi juridik kalimi pronësie nga shteti te pronari privat. Këshilli i Ministrave nuk mund të marrë vendime regjistrimi të një prone të caktuar. Këshilli i Ministrave, si pronar i pronës shtet, kryen veprime me pronën shtet, por regjistrimi i saj është subjekt i sistemit të regjistrimit të pasurive të paluajtshme, i cili funksionon mbi bazën e ligjit të regjistrimit”, - tha Berisha në mbledhje qeverie.
ALBANIA
22 Maj 2008