Shpërthen konflikti Topi- Berisha

Shpërthen konflikti Topi- Berisha

Nga Ejona Bajrami, Armand Maho

Kryetari i PS, Edi Rama, kërcënon kryetaren e Kuvendit, Jozefina Topalli, me mocion për shkarkimin nga posti i kryetares së Kuvendit. Kryetari socialist u shpreh dje, se Topalli ka kërkuar nga Ministria e Brendshme, Ministria e Drejtësisë dhe Prokuroria e Përgjithshme prova të pafajësisë së tyre për pesë anëtarët e Gjykatës së Lartë të dekretuar nga presidenti i vendit, duke cenuar kështu liritë themelore të këtyre 5 shtetasve. Pasi janë dekretuar nga kreu i shtetit, emrat e pesë kandidatëve për anëtarë të Gjykatës Kushtetuese nuk i janë nënshtruar procedurës përkatëse të miratimit në Kuvend, sipas afateve ligjore, gjë e cila është pasuar nga kërkesa e kryetares së Kuvendit për hetim të këtyre pesë individëve, të cilët, për sa i përket statusit të tyre si anëtarë të Gjykatës së Lartë të dekretuar nga presidenti i vendit, mbrohen me ligj nga Kushtetuta, ndaj çdo lloj ndjekje e natyrës që kërkon kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, është në kundërshtim me këtë status. “Në emër të Partisë Socialiste dua të shpreh të gjithë indinjatën time për një abuzim skandaloz me detyrën të kryetares së Kuvendit të Shqipërisë, Jozefina Topalli.
Jashtë çdo norme kushtetuese dhe jashtë çdo kornize të shtetit të së drejtës, në shkelje flagrante të funksionit të saj si spikere e parlamentit, Jozefina Topalli ka cenuar rëndë liritë themelore të 5 shtetasve të Republikës së Shqipërisë. Këta shtetas janë 5 kandidatë të dekretuar nga Presidenti i Republikës si anëtarë të Gjykatës së Lartë. Emrat e tyre Jozefina Topalli ia ka çuar policisë në kuptimin e plotë të fjalës. Kryetarja e Kuvendit ka kërkuar nga Ministria e Brendshme, Ministria e Drejtësisë dhe Prokuroria e Përgjithshme prova të pafajësisë së tyre, duke kapërcyer jo vetëm çdo kufi të ligjit, por edhe të imagjinatës. Pasi i ka mbajtur këta emra në sirtar, duke shkelur rregulloren e Kuvendit, e cila dekreteve të presidentit iu jep përparësi në shqyrtim dhe duke vonuar jashtë çdo kufiri kohor të arsyeshëm zëvendësimin e anëtarëve të Gjykatës së Lartë, e cila praktikisht është bllokuar, zonja Topalli ka marrë kompetencat e kreut të shtetit dhe ka dhunuar personalitetin njerëzor e profesional të 5 njerëzve të ligjit që Kushtetuta i mbron nga veprime të tilla policeske”, - tha Rama.
Duke e konsideruar si shkelje të rëndë kërkesën e Topallit për hetim ndaj pesë emrave të dekretuar nga kreu i shtetit për anëtarë të Gjykatës së Lartë, kryetari i PS, Edi Rama, paralajmëroi dje kryetaren demokrate të Kuvendit, se PS do të ketë si hap të parë të mundshëm një mocion për shkarkimin e saj nga ky post. Rama i bëri thirrje kryeministrit Berisha të distancohet nga veprimi i Topallit dhe të kërkojë nisjen e menjëhershme të procedurave parlamentare për votimin në Kuvend të dekreteve të presidentit, të cilat zonja Topalli i mban në sirtar, duke shkelur rregulloren e Kuvendit. “Ne do të vlerësojmë me përgjegjshmëri kushtetuese e ligjore peshën e këtij abuzimi skandaloz dhe do t’ia adresojmë jo vetëm opinionit publik, po edhe Kuvendit të Shqipërisë shqetësimin e madh për kapërcimin e Kushtetutës e të ligjit nga ana kryetares së Kuvendit, pa përjashtuar si hap të mundshëm edhe një mocion për shkarkim të saj. Ndërkohë, i bëj thirrje kryeministrit, Sali Berisha, të distancohet nga ky akt i pashembullt deformimi i funksionit të spikeres së parlamentit dhe të kërkojë nisjen e menjëhershme të procedurave parlamentare për votimin e dekreteve të Presidentit të Republikës. Miratimi, qoftë edhe në heshtje, i kryeministrit të vendit për këtë abuzim të skajshëm me detyrën të kryetares së Kuvendit në dëm të pushtetit gjyqësor, do të ishte shprehja më kuptimplotë e qëllimit për të kapur Gjykatën e Lartë dhe oguri më i keq për vetë reformën në drejtësi. Sepse, s’mund të ketë Pakt Kombëtar për Drejtësinë nga njëra anë dhe shkelje të tilla të Kushtetutës e të ligjit nga ana tjetër. Sali Berisha të zgjedhë e të marrë! Ndërkohë, Ministria e Brendshme, Ministria e Drejtësisë dhe Prokuroria e Përgjithshme nuk duhet të kryejnë asnjë veprim në funksion të lajthitjes së kryetares së Kuvendit, e cila nuk ka asnjë kompetence që t’iu drejtohet këtyre organeve e jo me t’iu ngarkojë detyra policore në kundërshtim flagrant me Kushtetutën, ligjet e republikës sonë dhe vetë Kartën e të Drejtave e Lirive Themelore të Njeriut”, - tha dje Rama.


Topalli: Garancinë për gjyqtarët s’mund ta japë Edi Rama me shokë


Kryetarja e Kuvendit, Jozefina Topalli, ka reaguar dje me anë të zëdhënëses, Suela Ruseti, në lidhje me akuzat e kryetarit të PS, Edi Rama, sipas të cilit Topalli po zvarrit dekretet e presidentit për anëtarët e Gjykatës së Lartë.
Ruseti gjatë një deklarate për median u shpreh se nuk ka asnjë dekret të bllokuar, por vetëm respektim të Kushtetutës dhe të vendimit të Gjykatës Kushtetuese për këtë çështje. Sipas Rusetit, Kuvendi e ka për detyrë që të shqyrtojë të gjitha kurrikulat e paraqitura, me qëllim që sistemit të drejtësisë t’i jepen kandidatura të panjollosura. Duke i cilësuar deklaratat e Ramës si formë presioni ndaj Kuvendit, Ruseti u shpreh: “Ripërtëritja e Gjykatës së Lartë, për shkak të mbarimit të mandateve të një numri gjyqtarësh, është padyshim shans historik për shtetarët e përgjegjshëm të këtij vendi, me qëllim që gjyqësorit t’i japim shpresën e pastrimit nga e keqja, padrejtësia, korrupsioni, me qëllim që me përzgjedhjen e tij në përputhje me Kushtetutën Kuvendi t’i japë pushtetin gjyqësor njerëzve që garantojnë Kuvendin dhe qytetarët e këtij vendi, se do ta ushtrojnë atë me vetëdije dhe me bindje të verbër ndaj ligjit dhe jo individit. Garancinë për këtë nuk mund ta japë Edi Rama apo shokët e tij. Garancinë e japin kandidatët nëpërmjet kurrikulumit të tyre të panjollë. Prandaj, kryetarja e Kuvendit veprimet paraprake i ka kryer në përputhje të plotë me detyrën. Kryetarja e Kuvendit nuk cakton apo heq gjyqtarët e Gjykatës së Lartë. Është Kuvendi që e bën këtë. Kryetarja e Kuvendit vë në dispozicion praktikën për shqyrtim, gjë që është kërkuar edhe nga deputetët. Gjithashtu, gjithçka që ajo ka ndërmarrë deri tani është pjesë e procedurave dhe i shërben plotësimit të kësaj praktike”.
Por, duket se dyshimet bien te dy emrat e përzgjedhur nga presidenti. I pari është Zamir Poda, ish-prokuror i kohës së monizmit, i njohur nga shqiptarët dhe si firmosës i ekspertizës për vetëvrasjen e Mehmet Shehut, i cili rikthehet në të njëjtin vend që la një vit e gjysmë më parë pas mbarimit të mandatit. Mbetet për t’u verifikuar veprimtaria e tij përgjatë kësaj kohe, pasi vetë Presidenti i Republikës ka deklaruar se nuk do të rikthehen në poste drejtuese ish-hetuesit e kohës së diktaturës, që kanë dënuar njerëz të pafajshëm. E dyta, sipas të njëjtave burime, është kandidatura e Mehmet Bicit, i kundërshtuar po për shkak të formimit të tij profesional. Por dyshimet mund të jenë dhe për ndonjë emër tjetër. Gjithsesi, në këto dy raste Kuvendi vihet para një dileme, nëse në organet e drejtësisë do të vazhdojnë të emërohen figura me integritet të dyshimtë apo do të kryhet një reformë, e cila të jetë larg klaneve apo ndasive politike që kanë treguar se nuk bëjnë zgjedhje në bazë të meritave, por në bazë të trafiqeve të influencave.


Topi: Dekretet e mia hyjnë jashtë radhe në shqyrtim


Presidenti i Republikës, Bamir Topi, tha dje gjatë një interviste në emisionin “Opinion” të Blendi Fevziut në “TV Klan”, se Kuvendi e ka detyrim kushtetues të japë versionin e tij për dekretet e presidentit. Sipas Topit, rregullorja e Kuvendit e detyron kryetaren e Kuvendit të fusë jashtë radhës menjëherë në procedurë dekretet e Presidentit të Republikës dhe më pas është Kuvendi që jep pëlqimin. Mosfutja e emrit të Xhinovefa Gabës në procedurë duket se është një moment shkelje ligjore nga ana e Kuvendit. Sipas Topit, për përzgjedhjen e kandidaturave për në Gjykatën e Lartë është marrë parasysh integriteti moral dhe profesional i gjyqtarëve.
“Unë kam një informacion që duhet konfirmuar. Ka pasur një reagim nga kryetari i PS në lidhje me 5 anëtarët e Gjykatës së Lartë. Këtu ka disa detyrime kushtetuese që duhen respektuar. Presidenti ka detyrimin kushtetues të dekretojë anëtarët e Gjykatës së Lartë dhe në këtë rast detyron Kuvendin të marrë pëlqimin, pra të japë “po”-në ose “jo”-në. Neni 36 i rregullores së Kuvendit detyron këtë institucion që të fusë jashtë radhës dekretet e presidentit, pavarësisht ngarkesës që ka. Në bazë të nenit 111 të rregullores, dekretet e presidentit kalojnë në Komisionin e Ligjeve dhe më pas ky bën shqyrtimin dhe i kalon në seancë plenare. Pra, duhet të kalojë në seancë plenare dhe të japë pëlqimin ose mospëlqimin për këto dekrete. Njerëzit e drejtësisë duhet të jenë njerëz të shkëputur nga politika. Në këtë pikëpamje këto nuk janë figura që nuk njihen, por kanë qenë pjesë e gjyqësorit. I pari ka qenë integriteti i tyre dhe eksperienca profesionale. Njerëz me një background profesional, por edhe akademik. Ka qenë dhe një kandidaturë nga ish-të përndjekurit dhe i kam thënë që më jepni dy apo tri kandidatura dhe unë do i çoj në Kuvend për të marrë pëlqimin. Nuk janë emërime, por janë dekretime dhe është në detyrim të parlamentit për të thënë po ose jo për secilin nga këto kandidatura. Në rast se Kuvendi jep mospëlqimin, atëherë dërgohet një kandidaturë tjetër”, - tha Topi.
Tema

Topallit i ka hy vetja ne qef.

Jon bo lesh arapi ene kto. Secili kerko me qen ma i par.A u ka hy sherri nmes. Nuk e kan me val t'gjata ne kto.

E kan shqiptaret kte, duke fillu qe ne shpi e duke mbaru ne qeveri.

E ka fajin turku...

Lufte klanesh brenda llojit. Kjo vlen dhe per PS. Duhen dhe 100 vjet te tjera qe shqiptaret te çvishen nga mentaliteti anadollak i ballkanit.

Presidenti Topi: Unë nuk mund të them që gjithçka është si më parë, por unë tentoj që të mos krijoj hapësira të mëdha dhe tentoj të ruaj ato marrëdhënie esenciale që Presidenti duhet të ketë me publikun dhe tek e fundit personazhi me emrin tim, të ruajë marrëdhëniet me njerëzit, të cilët ai i ka ndeshur gjatë jetës së tij.

Gazetari: Zoti President, gjatë këtyre 10 muajve, cila është dosja më e vështirë në tryezën tuaj? Problemi që ju shqetëson më shumë, ose ju ka shqetësuar më shumë gjatë këtyre 10 muajve?

Presidenti Topi: Unë kam përshtypjen që dosjet e vështira për Institucionin e Presidentit, pothuajse që janë ezauruar. Tani është futur në një proces rutinë do të thoja, por kjo nuk do të thotë që dosjet e tjera që janë në tavolinë janë më pak të rëndësishme. Pata parasysh në ato çfarë thashë temat që janë bërë objekt i një debati të gjerë publik, sikurse ka qenë çështja e Prokurorit të Përgjithshëm, sikurse ka qenë çështja e raporteve që ka pasur mazhoranca dhe opozita në funksion të reformave dhe roli i Presidentit por dhe raporte të tjera të cilat në mënyrë të pashmangshme ishin pjesë e një paragjykimi që u krijua pikërisht në momentin kur ish-nënkryetari i Partisë Demokratike dhe kryetari i grupit parlamentar shkoi nga një pozicion i lartë politik në pozicionin e Presidentit.

Gazetari: Në një pozicion të paanshëm. Dhe sa besoni ju zoti President se keni qenë i paanshëm si Kreu i shtetit?

Presidenti Topi: Unë jo vetëm besoj, por jam në gjendje që të bëj një “check up” të të gjithë situatës dhe jam i bindur që kam qenë i paanshëm në tërë periudhën dhjetëmujore si President.

Gazetari: Pra ju besoni se e keni kaluar paragjykimin e opozitës së vitit të kaluar, e cila mendonte se nënkryetari i PD-së, duke ardhur si President, do t’i jepte kësaj mazhorance dhe njërin prej posteve më të rëndësishme të shtetit?

Presidenti Topi: Unë mund të gjykoj për mënyrën time të reagimit në Presidencë, gjykoj për performancën time. Natyrisht që u takon aktorëve politikë, i takon gjithësecilit që ka pasur një frymë paragjykimi për të thënë nëse i ka kaluar kjo lloj psikoze, ose vazhdon të jetë akoma nën ndikimin e një psikoze paragjykuese. Gjithsesi unë mendoj se një analist i pavarur mund të shohë se në substancë Presidenti ka qenë në një pozicion kushtetues dhe të paanshëm.

Gazetari: Pavarësisht se unë do t’ju pyes edhe për raportet politike, sidomos për to, do të doja të dija cilat janë raportet tuaja me krerët e opozitës, me z. Rama dhe z. Meta?

Presidenti Topi: Mendoj që janë raporte normale. Edhe në kohën e debatit intensiv politik, unë besoj që janë raportet njerëzore ato që përcaktojnë edhe raportet e komunikimit politik. Pavarësisht nga mënyra edhe etika e komunikimit, gjithësecili në botën e tij të brendshme ka pozicionin e tij, bindjet e tij, por do të thoja që në tërësi janë marrëdhënie qytetare, janë marrëdhënie civile.

Gazetari: Edhe marrëdhëniet njerëzore, jo thjesht ato politike?

Presidenti Topi: Unë mendoj që marrëdhëniet njerëzore i kam ruajtuar, i kam konservuar jo vetëm me krerët e politikës. Kam qenë i kujdesshëm që edhe në një terren qytetar, sado i thjeshtë të jetë njeriu, kudo në çdo lloj ambienti, unë do të ruaj parametrat e natyrës sime.

Gazetari: Zoti President, disa ditë më parë ju keni qenë mjaft i ashpër gjatë një vizite në Himarë me problemin e ligjit të pronave dhe të ligjit 7501 të ndarjes së tokave. Ky ka qenë një shqetësim i vazhdueshëm i juaji. Pyetja ime është e drejtëpërdrejtë, sa shqetësues është realisht ky problem, pavarësisht se janë dy probleme, por të lidhur me njëri-tjetrin?

Presidenti Topi: Së pari më lejo të të korrigjoj pak, nuk kam qenë i ashpër, kam qenë konstant në qëndrimin tim dhe realist. Kur ju thashë në fillim të emisionit që në këtë pozicion janë disa tema që mund të keqkuptohen, po ju them që qëndrimi mbi pronën ka qenë një qëndrim konstant. Ju e dini fare mirë, sepse keni qenë familjar me këto shqetësime. çështja e pronës ka evoluar në mënyrë shumë të çuditshme në Shqipëri.

Gazetari: Ç’do me thënë që ka evoluar në mënyrë shumë të çuditshme?

Presidenti Topi: Po ju jap një eksperiencë ndoshta dhe personale. Në zhvillimet e demokracisë në Shqipëri pati një lloj tendence të orientimit të popullsisë drejt qyteteve të mëdha. Është e natyrshme. Vijmë pas një periudhe të gjatë izolimi, njerëzit kërkonin me patjetër që t’i afroheshin qendrave urbane, kjo ndoshta edhe për shkak të një tendence që është e përbotshme. Në fillim pati pak njerëz që u orientuan tek pronat e tyre, ndoshta edhe për shkak të një shkëputjeje që natyrisht nuk ekziston më sot.

</I>Gazetari</I>: Mungesi i konceptit të pronës ...

Presidenti Topi: Mungesa e konceptit mbi pronën, e familjarizimit me pronën. Kishin kaluar dy-tre breza që nuk e kishin takuar pronën. Pra të gjithë vinin me një lloj psikologjie kolektiviste dhe të gjithë orientoheshin përgjithësisht drejt bulevardit të Tiranës, drejt jetës urbane. Sot situata është ndryshe. Madje mund të them se nga një lloj analize që i kam bërë dinamikës së transformimit të pronës dhe të psikologjisë mbi pronën në Shqipëri, mund të ketë qenë viti ‘94-95 kur filluan tendencat që ata që e kishin stabilizuar çështjen e pronës në qytet, filluan t’i drejtohen zonës rurale. Ndërsa sot situata është në një stad tjetër, ç’ka do të thotë që një grup i caktuar shoqëror, ata që e kanë ezauruar çështjen e pronës në qytete të mëdha, nëpër zona rurale që kanë një rëndësi të veçantë, sepse janë pranë qendrave urbane, tani i janë drejtuar bregdetit. Pra, ekziston një çështje e cila mund të konsiderohet një çështje e komplikuar, por që nevojitet që ta analizojmë.

Unë them që kjo çështje ka nevojë që patjetër të sensibilizohet më tej. Kur kam thënë në Parlament përpara dy tre vitesh që të rikuperojmë atë që mund të rikuperojmë, ka pasur nga ata të pozicionuar në mënyrë shumë radikale tek çështja e pronave, të cilët kanë hedhur nota kritike. Unë duke e njohur shumë problemin e pronës, duke e njohur dinamikën, duke e njohur intensitetin e lartë të deformimit të çështjes së pronave, u shpreha në atë mënyrë duke sensibilizuar njerëzit që “shpëtoni atë që mund të shpëtoni”.

Gazetari: Kishte ende ndonjë gjë që mund të shpëtohej zoti President?

Presidenti Topi: Unë them që edhe sot kur ne po flasim është e mundur që të rekuperohet diçka. Them diçka për fat të keq, sepse procesi i rikthimit të pronës në Shqipëri, është një proces tashmë i deformuar, jo në tërë territorin shqiptar. Karakteri i deformimit të pronës është i pranishëm kryesisht në periferinë e zonave urbane, në periferi të Tiranës, në periferi të Durrësit ...

Gazetari: Aty ku prona ka edhe më shumë vlerë.

Presidenti Topi: Natyrisht, njerëzit në vitin 2008 janë bërë koshientë, janë bërë të zgjuar. Kompeticioni lidhur me çështjet e “Real Estate” patjetër që është i dukshëm, por edhe i padukshëm. Ndërsa, zonat bregdetare pastaj kanë një proces tjetër, është një proces shumë i kamufluar. Diku ka një zbatim të ligjit 7501, shumëkush ka shkuar në pronat e veta të vjetra. Kjo nuk presupozon që ata janë pajisur me dokument me çertifikatë dhe kjo përbën patjetër një pengesë, përbën një frenim për çështjen e zhvillimit të pronës, për çështjen e zhvillimit të turizmit dhe kjo është arsyeja që duke folur për problemet e turizmit në Himarë, patjetër që ky problem ishte kompatibël me çështjen e pronave.

Gazetari: A është zbatuar, ose a ka qenë abuzivist ligji 7501 zoti President? A është zbatuar në mënyrë abuzive?

Presidenti Topi: Blendi, më lejo të them dy shifra, unë e kam thënë ndoshta edhe në bisedë private, por është shumë e rëndësishme, të kuptohemi. Ligji 7501 doli në vitin 1991, në kohën kur ish-kooperativat dhe fermat ishin në procesin e transformimit të tyre. Dhe ligji 7501 konsiderohet ndryshe dhe ligji për tokën bujqësore. I konceptuar si i tillë në atë periudhë u mendua që pjesa e popullsisë që jetonte në fshat të kishte një mundësi, të kishte një aset të natyrshëm që të zhvillonte aktivitetin e tij. Por ligji 7501 erdhi natyrisht duke pasur një strukturë shumë interesante. Në vitin 1991 ne trashëgonim një sipërfaqe e cila ishte gati dyfishi i sipërfaqes të trashëguar nga periudha e luftës. Pra, për të qenë më i qartë, në vitin 1945, në janar të këtij viti, Shqipëria kishte 369.000 hektarë tokë, pra kishte strukturën e pronës private, ndërkohë që vetëm 11% e popullsisë ishte popullsi pa tokë, pa prona. Ndërsa në vitin 1991, ne trashëguam plus edhe 371.000 hektarë tokë të përfituara gjatë periudhës së sistemit socialist, i cili ishte kontribut patjetër i të gjithë popullsisë. Pra, në vitin 1991, po të kishim qenë të kujdesshëm, mund të realizohej kthimi i pronës tek pronarët legjitimë dhe mund të përfitohej që pjesa tjetër të shpërndahej në mënyrë uniforme për të gjithë popullsinë.

Gazetari: Sikur..., por kjo nuk ndodhi.

Presidenti Topi: Sigurisht, por ne për të bërë një diskutim për pronën ishte e nevojshme të merrnim edhe dy të dhëna në retrospektivë. Pra, çështja e pronës ka ardhur sot në një moment kur mund t’ju them se ...

Gazetari: A është e ndershme zoti President që ende sot ndahet tokë me 7501?

Presidenti Topi: Në mënyrë absolute jo!

Gazetari: A është e ndershme që me 7501 ndahet toka në bregdet, tokat turistike që sot nuk kanë asnjë lidhje me tokat e bukës?

Presidenti Topi: Në mënyrë absolute jo! Pyetjet tuaja janë pyetje gati retorike dhe me siguri që ju e dini që unë në mënyrë frekuente jam shprehur për këtë çështje.

Gazetari: Dhe si do të zgjidhet kjo punë? Përveç se ne e evidentojmë këtë, vazhdimisht ndahet tokë me 7501, hipoteka vazhdon dhe e hipotekon edhe kur nuk është tokë buke ...

Presidenti Topi: Unë sot në këtë studio mund të flas me të dhëna konkrete. Janë të dhëna që vijnë nga Kontrolli i Lartë i Shtetit, janë të dhëna që vijnë nga institucionet, janë të dhëna që vijnë nga qytetarët që dëshmojnë për një abuzim të dukshëm me pronat ende, edhe në vitin 2008. Pra, një pjesë e këtyre dosjeve janë të destinuara që të shkojnë në Prokurori. Për këtë është inkurajuar edhe Prokuroria që të merret në mënyrë të efektshme.

Gazetari: Ç’do me thënë që ka evoluar në mënyrë shumë të çuditshme?

Presidenti Topi: Po ju jap një eksperiencë ndoshta dhe personale. Në zhvillimet e demokracisë në Shqipëri pati një lloj tendence të orientimit të popullsisë drejt qyteteve të mëdha. Është e natyrshme. Vijmë pas një periudhe të gjatë izolimi, njerëzit kërkonin me patjetër që t’i afroheshin qendrave urbane, kjo ndoshta edhe për shkak të një tendence që është e përbotshme. Në fillim pati pak njerëz që u orientuan tek pronat e tyre, ndoshta edhe për shkak të një shkëputjeje që natyrisht nuk ekziston më sot.

Gazetari: Mungesi i konceptit të pronës ...

Presidenti Topi: Mungesa e konceptit mbi pronën, e familjarizimit me pronën. Kishin kaluar dy-tre breza që nuk e kishin takuar pronën. Pra të gjithë vinin me një lloj psikologjie kolektiviste dhe të gjithë orientoheshin përgjithësisht drejt bulevardit të Tiranës, drejt jetës urbane. Sot situata është ndryshe. Madje mund të them se nga një lloj analize që i kam bërë dinamikës së transformimit të pronës dhe të psikologjisë mbi pronën në Shqipëri, mund të ketë qenë viti ‘94-95 kur filluan tendencat që ata që e kishin stabilizuar çështjen e pronës në qytet, filluan t’i drejtohen zonës rurale. Ndërsa sot situata është në një stad tjetër, ç’ka do të thotë që një grup i caktuar shoqëror, ata që e kanë ezauruar çështjen e pronës në qytete të mëdha, nëpër zona rurale që kanë një rëndësi të veçantë, sepse janë pranë qendrave urbane, tani i janë drejtuar bregdetit. Pra, ekziston një çështje e cila mund të konsiderohet një çështje e komplikuar, por që nevojitet që ta analizojmë.

Unë them që kjo çështje ka nevojë që patjetër të sensibilizohet më tej. Kur kam thënë në Parlament përpara dy tre vitesh që të rikuperojmë atë që mund të rikuperojmë, ka pasur nga ata të pozicionuar në mënyrë shumë radikale tek çështja e pronave, të cilët kanë hedhur nota kritike. Unë duke e njohur shumë problemin e pronës, duke e njohur dinamikën, duke e njohur intensitetin e lartë të deformimit të çështjes së pronave, u shpreha në atë mënyrë duke sensibilizuar njerëzit që “shpëtoni atë që mund të shpëtoni”.

Gazetari: Kishte ende ndonjë gjë që mund të shpëtohej zoti President?

Presidenti Topi: Unë them që edhe sot kur ne po flasim është e mundur që të rekuperohet diçka. Them diçka për fat të keq, sepse procesi i rikthimit të pronës në Shqipëri, është një proces tashmë i deformuar, jo në tërë territorin shqiptar. Karakteri i deformimit të pronës është i pranishëm kryesisht në periferinë e zonave urbane, në periferi të Tiranës, në periferi të Durrësit ...

Gazetari: Aty ku prona ka edhe më shumë vlerë.

Presidenti Topi: Natyrisht, njerëzit në vitin 2008 janë bërë koshientë, janë bërë të zgjuar. Kompeticioni lidhur me çështjet e “Real Estate” patjetër që është i dukshëm, por edhe i padukshëm. Ndërsa, zonat bregdetare pastaj kanë një proces tjetër, është një proces shumë i kamufluar. Diku ka një zbatim të ligjit 7501, shumëkush ka shkuar në pronat e veta të vjetra. Kjo nuk presupozon që ata janë pajisur me dokument me çertifikatë dhe kjo përbën patjetër një pengesë, përbën një frenim për çështjen e zhvillimit të pronës, për çështjen e zhvillimit të turizmit dhe kjo është arsyeja që duke folur për problemet e turizmit në Himarë, patjetër që ky problem ishte kompatibël me çështjen e pronave.

Gazetari: A është zbatuar, ose a ka qenë abuzivist ligji 7501 zoti President? A është zbatuar në mënyrë abuzive?

Presidenti Topi: Blendi, më lejo të them dy shifra, unë e kam thënë ndoshta edhe në bisedë private, por është shumë e rëndësishme, të kuptohemi. Ligji 7501 doli në vitin 1991, në kohën kur ish-kooperativat dhe fermat ishin në procesin e transformimit të tyre. Dhe ligji 7501 konsiderohet ndryshe dhe ligji për tokën bujqësore. I konceptuar si i tillë në atë periudhë u mendua që pjesa e popullsisë që jetonte në fshat të kishte një mundësi, të kishte një aset të natyrshëm që të zhvillonte aktivitetin e tij. Por ligji 7501 erdhi natyrisht duke pasur një strukturë shumë interesante. Në vitin 1991 ne trashëgonim një sipërfaqe e cila ishte gati dyfishi i sipërfaqes të trashëguar nga periudha e luftës. Pra, për të qenë më i qartë, në vitin 1945, në janar të këtij viti, Shqipëria kishte 369.000 hektarë tokë, pra kishte strukturën e pronës private, ndërkohë që vetëm 11% e popullsisë ishte popullsi pa tokë, pa prona. Ndërsa në vitin 1991, ne trashëguam plus edhe 371.000 hektarë tokë të përfituara gjatë periudhës së sistemit socialist, i cili ishte kontribut patjetër i të gjithë popullsisë. Pra, në vitin 1991, po të kishim qenë të kujdesshëm, mund të realizohej kthimi i pronës tek pronarët legjitimë dhe mund të përfitohej që pjesa tjetër të shpërndahej në mënyrë uniforme për të gjithë popullsinë.

Gazetari: Sikur..., por kjo nuk ndodhi.

Presidenti Topi: Sigurisht, por ne për të bërë një diskutim për pronën ishte e nevojshme të merrnim edhe dy të dhëna në retrospektivë. Pra, çështja e pronës ka ardhur sot në një moment kur mund t’ju them se ...

Gazetari: A është e ndershme zoti President që ende sot ndahet tokë me 7501?

Presidenti Topi: Në mënyrë absolute jo!

Gazetari: A është e ndershme që me 7501 ndahet toka në bregdet, tokat turistike që sot nuk kanë asnjë lidhje me tokat e bukës?

Presidenti Topi: Në mënyrë absolute jo! Pyetjet tuaja janë pyetje gati retorike dhe me siguri që ju e dini që unë në mënyrë frekuente jam shprehur për këtë çështje.

Gazetari: Dhe si do të zgjidhet kjo punë? Përveç se ne e evidentojmë këtë, vazhdimisht ndahet tokë me 7501, hipoteka vazhdon dhe e hipotekon edhe kur nuk është tokë buke ...

Presidenti Topi: Unë sot në këtë studio mund të flas me të dhëna konkrete. Janë të dhëna që vijnë nga Kontrolli i Lartë i Shtetit, janë të dhëna që vijnë nga institucionet, janë të dhëna që vijnë nga qytetarët që dëshmojnë për një abuzim të dukshëm me pronat ende, edhe në vitin 2008. Pra, një pjesë e këtyre dosjeve janë të destinuara që të shkojnë në Prokurori. Për këtë është inkurajuar edhe Prokuroria që të merret në mënyrë të efektshme.

Gazetari: Ç’do me thënë që Prokuroria të merret në mënyrë të efektshme?

Presidenti Topi: Sepse deri tani nuk kemi pasur ndonjë zhvillim të dukshëm pikërisht me pretendimet që kanë pasur pronarët, apo me kontrollet që kanë bërë KLSH, apo institucionet e larta të shtetit në strukturat e pushtetit vendor ku është abuzuar me komisionet, me vendimet e tyre. Ka mjaft familje, të cilat janë në konflikt dhe për fat të keq janë në konflikte shumëvjeçare. Ju e shikoni që kjo situatë duhet patjetër që të gjejë një zgjidhje. Unë kam parë edhe një situatë kaotike, sepse ligjet që dalin herë pas here, pa kaluar gjashtë muaj, pa kaluar një vit, pasohen nga një ligj tjetër, mbivendoset një ligj tjetër. Kjo tregon që jo vetëm që nuk ka një qartësi politike për këtë punë, por ka edhe një lloj mungese profesionalizmi brenda, për të mos thënë që ka individë të caktuar që dëshirojnë të mbajnë në mënyrë të deformuar këtë proces.

Gazetari: Përse?

Presidenti Topi: Po ka edhe interesa të drejtpërdrejta. Ka interesa të drejtpërdrejta dhe sot nuk e them unë. Unë sot bëhem reflektues i opinionit mbarëqytetar.

Gazetari: Në të vërtetë, problemi i pronave është një ligj i keq, apo një zbatim i keq i ligjit aktual?

Presidenti Topi: Unë mendoj që është kjo e dyta. Unë sot flas me një cilësi tjetër...

Gazetari: Por edhe me më shumë informacion ...

Presidenti Topi: Natyrisht me më shumë informacion. Pra, problemi nuk është shumë tek natyra e ligjit. Unë jam i bindur që ligji në vetvete ka pasur mangësitë e veta, njerëzit kanë qenë kontestues sipas interesave që ata kanë paraqitur dhe shprehur, por e keqja më e madhe është që ka pasur tendenca të qarta abuziviste në zbatim të ligjit 7501. Dhe sot e kësaj dite, jo vetëm që ky ligj vazhdon të zbatohet, por abuzimet kanë qenë të tilla që njerëzve iu është hequr një pjesë e madhe e pasurisë së tyre.

Gazetari: Ju keni qenë kryetari i grupit parlamentar i PD-së kur është refuzuar që të ndalohet më ndarja e tokës me ligjin 7501 në mos gaboj?

Presidenti Topi: Po dhe duhet të dini që kam pasur një qëndrim konstant për pronën.

Gazetari: Përse insistuat që të vazhdojë ky ligj?

Presidenti Topi: Unë nuk e di se cilat janë qëndrimet politike të palëve, por gjithmonë kur vjen puna për një debat mbi pronën, njerëzit nga një lloj qetësie eksitohen shumë dhe secili mban mesa duket pozicionet që shpeshherë nuk janë shumë politike, por janë mbi bazën e interesave të caktuara.

Gazetari: Zoti President, ju keni kthyer pak javë më parë në Parlament ligjin për legalizimet. Përse e keni bërë këtë gjë?

Presidenti Topi: Tani unë mund të pozicionohem dhe mund t’ju them në mënyrë shumë të qartë që këtu është mbajtur një qëndrim absolutisht kushtetues. Në rast se do të bëjmë një analizë të shkurtër, sepse nuk është në natyrën e emisionit për t’u marrë në mënyrë specifike me këtë problem ...

Gazetari: Jo absolutisht, keni gjithë kohën ...

Presidenti Topi: .. Është paraqitur një ligj me defekte të natyrës kushtetuese. Së pari ka pasur jo një nen që qartësonte mënyrën e kalimit në pronësi dhe kompensimi i ish-pronarëve, por ka qenë një nen gati deklarativ, ku nuk përcaktonte asnjë lloj afati që Zyra e Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme kishte si detyrim për t’ia paraqitur Këshillit të Ministrave. Gjithashtu, në një pozicion shumë të paqartë dhe gati në dyfishin e kohës që kishte ligji paraardhës vendosej dhe kondicioni për kthimin dhe kompensimin e pronave. Një çështje tjetër kishte të bënte me parimet e raporteve të pushteteve, pra të decentralizimit. Ju e dini që Shqipëria, Parlamenti shqiptar, vite më parë ka ratifikuar kartën e autonomisë lokale, kanë qenë të gjithë gati ta ratifikojnë, gati ta implementojnë. Ka dalë një kuadër ligjor mjaft kompleks që i jep autoriteteve të qeverisë vendore kompetenca ekskluzive për administrimin e territorit, ç’ka do të thotë që janë detyra, detyrime, që lidhen edhe me administrimin e pronës. Me vendosjen e disa kompetencave tek ALUIZNI, kishte mbivendosje, interferenca, të cilat e bënin procesin jashtëzakonisht të paqartë dhe në dëm të kompetencave ligjore të pushtetit vendor. Pra, këto të dyja kanë qenë linjat kryesore, ne mund të interpretojmë më gjatë, por në esencë këto janë dy linjat kryesore për të cilat është mbajtur një qëndrim për ta kthyer ligjin.

Gazetari: Përveç këtyre dy linjave, a kishte ndonjë sugjerim nga ana juaj në përmirësim të ligjit dhe a do të përmirësohet ky ligj?

Presidenti Topi: Padyshim që duke dhënë objeksionet, patjetër që parlamentarët aty shikojnë edhe arsyet përse është kontestuar. Duke parë arsyet e kontestimit, ata janë në gjendje që ta rimarrin në dorë procesin, ose jo, pra është në dëshirën, ose në vullnetet politike të grupeve parlamentare, që mesa di unë janë vënë në punë, u janë përgjigjur thirrjes së Presidentit për ta riparë ligjin, pastaj aty ka edhe kushtëzime politike: është çështje numrash, janë çështje aleancash, ka çështje ndoshta jo të marrjes në konsideratë të të gjitha çështjeve që unë kam kthyer. Gjithsesi është e mundshme që për një problem të tillë kaq të rëndësishëm, sikurse është çështja e legalizimeve, palët duhet të punojnë me seriozitet dhe të japin një zgjidhje në mënyrë që procesi të mos qëndrojë në stanjacion, por të ecë përpara.

Gazetari: Kishte disa komente, sidomos për faktin e shtyrjes, sipas të cilave kthimi i këtij ligji ishte një kundërpërgjigje ndaj ndryshimeve kushtetuese të aprovuara nga Parlamenti.

Presidenti Topi: Në mënyrë absolute jo! Unë jo vetëm që nuk eci me këtë lloj psikologjie por kjo nuk ka të bëjë fare me formimin tim. Do të isha shumë i vogël në rast se do të merresha me paragjykime të tilla dhe me vlerësime të tilla. Vlerësimet kanë qenë kushtetuese. Fakti që parlamentarët kanë absorbuar një pjesë të atyre kontestimeve që unë kam pasur, tregon se nuk ekziston në këmbë një pretendim i tillë.

Gazetari: Meqënëse hymë në këtë pjesë do të doja ta përqendroja bisedën tek pjesa politike. Cilat janë në këtë moment zoti President marrëdhëniet tuaja me mazhorancën?

Presidenti Topi: Në ç’sens?

Gazetari: Në sensin e raporteve institucionale. A ka pasur një thyerje në raportet mes jush dhe mazhorancës, drejtuesve të mazhorancës që nga momenti që PD dhe PS kaluan disa ndryshime kushtetuese të menjëhershme?

Presidenti Topi: Unë besoj që jo. Presidenti nuk ka lëvizur, aty është.

Gazetari: Ç’do të thotë kjo?

Presidenti Topi: Do të thotë që nuk ka pasur asnjë lloj prekjeje do të thoja të interesave të Institucionit. Në rast se do të kishte prekje të interesave të Institucionit, sikurse mund të ndodhë, sikurse ka debate politike dhe të ditës

Gazetari: Po, nga zonja Trashani...

Presidenti Topi: ...atëherë të jeni të sigurtë që reagimi do të ishte eksplicit, do të ishte i qartë.

Gazetari: Cilat janë sipas jush prekja e interesave të Institucionit?

Presidenti Topi: Atëherë kur institucione të tjera nuk respektojnë parimet kushtetuese, pozicionimet që jep Kushtetuta dhe ligji dhe mundohen të interferojnë. Pra, gjërat janë të qarta ...

Gazetari: Po në këtë moment zoti President, ka ndonjë përplasje të këtij lloji, ose ndonjë tendencë të tillë?

Presidenti Topi: Unë kam një informacion, i cili duhet konfirmuar, duhet konfirmuar. Më shumë këtë informacion e kam konsoliduar përmes një reagimi që ka pasur sot nga kryetari i PS-së, lidhur me dekretimet për pesë anëtarë të Gjykatës së Lartë. Këtu ka disa raporte kushtetuese të detyrueshme për t’u zbatuar, që përcaktojnë dhe funksionin ekskluziv të institucioneve, ç’ka do të thotë që Institucioni i Presidentit ka detyrimin kushtetues që të dekretojë anëtarët e Gjykatës së Lartë. Këtë ia dërgon Kuvendit të Shqipërisë. Pra, veprimi i parë, është në nenin 136 të Kushtetutës dhe e detyron Parlamentin që të japë pëlqimin, ose jo.

Gazetari: E detyron të japë pëlqimin, apo merr pëlqimin e Parlamentit?

Presidenti Topi: Po natyrisht, Institucioni detyrohet të thotë po ose jo. Pra, merr pëlqimin nga Kuvendi.

Gazetari: A ju obligon ju një ligj i Gjykatës Kushtetuese, në mos gaboj i janarit të vitit 2005, që të merrni parapëlqimin e Kuvendit për anëtarët e Gjykatës së Lartë dhe Kushtetuese?

Presidenti Topi: Absolutisht jo. Është neni 136 që flet në mënyrë shumë të qartë për ekskluzivitetin e dërgimit në Parlament të dekreteve.

Gazetari: Pra ju keni të drejtë vetëm t’i dërgoni në Parlament dhe Parlamenti të thotë po ose jo?

Presidentit Topi: Parlamenti shqiptar vepron me një rregullore dhe unë kam qenë shumë familjar me atë rregullore, kam qenë i detyruar që të operoj çdo ditë me atë rregullore, është neni 26 i rregullores së Parlamentit që presupozon futjen automatike të dekreteve të Presidentit, pa marrë në konsideratë ngarkesën në programin e punës së Parlamentit, pra ka preçedencë. Dhe është neni tjetër, është neni 111 po i rregullores së Parlamentit që detyron që dekretet e Presidentit të shkojnë menjëherë në komisionin e çështjeve ligjore dhe është ky komision që shikon përputhshmërinë sipas kritereve që duhet të ketë ligji për t’u zbatuar, për t’u respektuar. Dhe vetëm atëherë kalon në seancë plenare për të dhënë pëlqimin, ose për të mos dhënë pëlqimin.

Gazetari: Aktualisht për emrat që ju keni dekretuar nuk ka asnjë përgjigje?

Presidenti Topi: Unë ju thashë që jam në ndjekje të situatës. Kam një informacion siç ju thashë më shumë indirekt dhe më duhet të shoh ecurinë ...

Gazetari: Gjithësesi, jashtë detyrimit ligjor, a jeni konsultuar ju me përfaqësuesit e Parlamentit, qoftë të mazhorancës, qoftë të opozitës, ose me drejtues të Parlamentit për emrat që keni dekretuar?

Presidenti Topi: Jo, është në ekskluzivitetin e Presidentit që edhe në principet e Institucionit të Presidentit kur është problemi për konfigurimin ligjor, kushtetues të institucioneve të drejtësisë, për ruajtur pikërisht atë që kemi thënë dhe kemi premtuar që njerëzit e drejtësisë duhet të jenë njerëz të shkëputur nga politika, të pavarur nga politika, të mos jenë pjesë e suporteve politike, sepse politika parlamentare e ka aksesin e plotë për të dhënë pëlqimin ose jo në Parlament. Pra, nga kjo pikëpamje, këto figura nuk janë figura që nuk njihen. Janë figura që i takojnë sistemit të gjyqësorit, me një eksperiencë të gjatë dhe me një performancë të lavdërueshme.

Gazetari</I>: Cili ka qenë kriteri i përzgjedhjes suaj për këto figura?

[b]Presidenti Topi: Së pari integriteti i këtyre personazheve. Një vlerësim i karrierës së tyre profesionale. Ka disa kategori ku njerëzit mund të katapultohen e të shkojnë në Gjykatën e Lartë. Unë kam preferuar që të jenë nga gjykata, pra me eksperiencë të gjatë në drejtim të gjykimit, njerëz me një “background” profesional, por edhe akademik, njerëz që kanë punuar për institucionet dhe një pjesë e këtyre njerëzve kanë marrë në kohë edhe miratimin e Parlamentit, apo të qeverive për të qenë pjesë ose të gjykatave, ose të përfaqësive tona në institucione shumë të rëndësishme sikur ka qenë Gjykata e Strasburgut. Kam pasur një kërkesë, po jua them drejtëpërdrejt, e cila është bërë publike nga të persekutuarit politikë që të jenë edhe ata të përfaqësuar. Unë i kam marrë në konsideratë, por duke i thënë që të japin dy tre kandiatura që të plotësojnë kriteret ligjore dhe unë do ta dërgoj emrin në Parlament dhe është Parlamenti ai që do të japë pëlqimin. Pra kam qenë në një pozicion të tillë për të harmonizuar jo interesat e grupeve. Patjetër i kam vënë një theks shumë të rëndësishëm integritetit të këtyre personave, profesionalizmit të tyre, karrierës së gjatë, pra asaj ç’ka presupozohet që të ketë anëtari i Gjykatës së Lartë.

Gazetari: A ka mekanizma Presidenti i Repubikës për të vërtetuar integritetin e personave, në karrierë gjithmonë?

Presidenti Topi: Unë mendoj që Presidenti i Repubikës i ka të gjitha strukturat që mund të marrë informacion, duke filluar nga KLD, Prokuroria e institucione të tjera, pra, ky është atribut i Institucionit të Presidentit, i cili paraprakisht merr informacion, e vlerëson këtë informacion. Unë mund t’ju them që ka rreth 100 kandidatura dhe me 100 kandidatura ti ke të mundshme që të ekstraktosh, të marrësh informacion, ta vlerësosh dhe ta çosh në Parlament. Pra, këto nuk janë emërime, këto janë dekrete, të cilat shkojnë në Parlament dhe është në ekskluzivitetin e Parlamentit për të thënë po ose jo. Pra aty kalohet në një skaner tjetër dhe në këtë rast dekreti i Presidentit vlerësohet nga Parlamenti. Në respektim të kritereve ligjore është komisioni i çështjeve ligjore dhe kushtetuese, ndërsa është senaca plenare që me votë të fshehtë voton “po” ose “jo” për secilën nga kandidaturat.

Gazetari: Në rast se Parlamenti voton negativish zoti President, ç’ndodh?

Presidenti Topi: Ndodh që Presidenti çon një kandidaturë tjetër.

Gazetari: Një rasti i ngjashëm ka qenë me rasti Gaba, në mos gaboj?

Presidenti Topi: Jo ka qënë një rast tjetër. Kandidatura e zonjës Gaba nuk është marrë fare në konsideratë për t’u futur në seancë plenare.

Gazetari: Dhe këtë rast ju e keni mbështetur në mos gaboj?

Presidenti Topi: Sepse kishte të dhëna relativisht të besueshme që nuk meritonte të futej, por ka pasur një pozicionim të gabuar të Parlamentit, i cili mund t’i thonte “jo” kësaj kandidature, por kurrësesi të mos futej në procedurë. Duhet të respektohet procedura kushtetuese që dekreti i Presidentit shkon, ose fiton, ose rrëzohet në Parlament, por kurrësesi nuk mund të qëndrojë pezull, sepse krijohet një precedent që është padiskutim antikushtetues.

Gazetari: Ju thatë pak më parë që informacioni që ju keni që po tenton që kandidaturat të mos futen në ...

Presidenti Topi: Jo, nuk e kam këtë informacion. Kam një informacion që unë sot e kam dëgjuar nga goja e kryetarit të opozitës.

Gazetari: A keni kontaktuar me zonjën Topalli për ta sqaruar këtë problem?

Presidenti Topi: Jo, s’kam pasur arsye. Unë kam ndjekur rrugët institucionale.
[/b]