ILIRIADA PORTAL

Kronikė e njė vdekjeje tė paralajmėruar

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

24032009

Mesazh 

Kronikė e njė vdekjeje tė paralajmėruar




Historia u pėrsėrit, edhe pse disa dekada mė vonė. Njėsoj si e ėma, edhe i biri, do tė kishte njė fund tragjik, veēse jo nė tė njėjtėn moshė me tė. Djali i poetėve Ted Hjuxhs dhe Silvia Plath vrau veten 46 vjet pas vdekjes sė tė ėmės. Nikolas Hjuxhs vari veten nė shtėpinė e tij nė Alaskė, pasi "luftoi" kundėr depresionit pėr njė kohė tė gjatė. Lajmi u dha pardje nga e motra, Frieda, pėrmes njė komunikate pėr shtyp. Nė moshėn 47- vjeēare, i pamartuar dhe pa fėmijė, Nikolas, deri pak kohė mė parė, punonte si profesor i specializuar nė studimet detare nė Universitetin e Alaskės. Ai ishte fėmijė nė kohėn kur e ėma, poetja e famshme, Silvia Plath, ndėrroi jetė, megjithatė kjo nuk e pengoi atė qė tė shkruante se ēfarė pėrfaqėsonte ardhja e tij nė jetė. Nė njė nga poemat e saj, "Nik dhe Candlestick", qė u publikua pas vdekjes nė pėrmbledhjen "Ariel", Silvia thoshte se ai ishte i vetmi qė i jepte kuptim jetės sė saj, duke treguar se sa shumė e donte. Pas vdekjes sė saj, i ati shkroi se si sytė e djalit tė tyre lageshin nga lotėt e dhimbjes, teksa e ushqente tė ulur nė karrigen e tij tė bardhė. Ai, e motra dhe i ati, nuk u ēliruan kurrė nga hijet pėr vetėvrasjen e Silvia Plathit nė vitin 1963 dhe kultet qė u ngritėn mė pas rreth kujtimit tė saj.

Ted Hjuxhs, gjatė gjithė jetės sė tij ishte konsideruar nga feministėt dhe pėrkrahėsit e Silvias si shkaktari i vetėm qė e shtyu atė drejt vrasjes pėr shkak tė tradhtive. Nė vitin 1969, ai vuajti njė humbje tjetėr tė tmerrshme. E dashura e tij vdiq sė bashku me vajzėn e tyre, pėr shkak tė asfiksimit nga gazi, njė vdekje e ngjashme me atė tė Silvias. Miku i Silvias, poeti dhe kritiku Al Alvarez, pati thėnė dikur: "Do tė doja tė mendoja se mrekullia e kulturės ekziston sepse Plath ėshtė njė poete jashtėzakonisht e madhe. E vėrteta nuk ėshtė kėshtu. Kultura ėshtė e bukur, sepse njerėzit janė shumė tė interesuar pas skandaleve dhe thashethemeve". Martesa e saj me Hjuxhs u shndėrrua nė njė legjendė moderne, qė nga takimi tyre nė Kembrixh, kur ai e puthi nė buzė vajzėn me njė bursė "Fulbrigjht", ndėrsa ajo e goditi fort nė faqe, te martesa e tyre sekrete, e deri te fundi i saj i palumtur. Pėr opinionin publik, fėmijėt e saj janė fiksuar nė kujtesėn e tyre ditėn e vetėvrasjes, pėrkatėsisht njė dhe dy vjeē, tė shtrirė nė krevat dhe tė mbrojtur mirė nga rrjedhja e gazit qė i mori jetėn nėnės sė tyre nė dhomėn ngjitur. I ati bėri gjithēka pėr t‘i mbajtur fėmijėt larg interesit tė tmerrshėm tė njerėzve pėr vdekjen e sė ėmės dhe nuk u tregoi atyre se ajo kishte vrarė veten deri sa ishin adoleshentė. Frieda Hjuxhs u bė sėrish e njohur pėr publikun nė moshėn 20-vjeēare, kur publikoi librin e parė. Ajo u bė njė artiste e famshme, poete dhe opinioniste qė foli dhe shkroi rreth prindėrve tė saj dhe betejės me depresionin, veten dhe anoreksinė. I vėllai nuk u bė kurrė aq i famshėm sa ajo, megjithatė edhe ajo pati jetėn e tij. Njė mik i familjes tha mbrėmjen e shkuar se: "Nik nuk ishte vetėm djali i vogėl i Plath dhe Hjuxhs dhe do tė ishte gabim tė mendoje pėr tė si njė lloj figure tragjike tė pashmangshme. Ai ishte njė biolog dhe specialist detar, me njė karrierė tė pasur akademike mbi shpinė, njė njeri mikpritės me shumė miq dhe vlera. Ky ėshtė njeriu pėr tė cilin duhet tė vajtojnė ata qė e njihnin". Frieda Hjuxhs udhėtoi drejt Alaskės pardje. Pėrmes njė deklarate ajo tha se "ishte shumė e prekur se i duhej tė njoftonte pėr vdekjen e tė vėllait, Nikolas Hjuxhs, qė ndėrroi jetė si pasojė e vetėvrasjes, tė hėnėn, mė 16 mars 2009, nė shtėpinė e tij nė Alaskė. Prej disa kohėsh, ai vuante nga depresioni". Nikolas ishte njė ekologjist revolucionar i specializuar nė studimet pėr zėnien e peshkut, i cili udhėtoi mijėra milje pėrreth Alaskės me qėllim studimin. "Gjithė jetėn ia kushtoi pasionit tė tij pėr peshkun dhe peshkimin, njė tipar qė e bėnte tė ngjashėm me babain tonė. Shumė prej poezive tė shkruara nga ai i kushtohen bukurive natyrore. Nikolas ishte njė vėlla i dashur, njė mik besnik pėr tė gjithė ata qė patėn mundėsinė ta njihnin qė, pavarėsisht vėshtirėsive ku e pėrplasi jeta, gjithmonė ishte entuziast dhe i sinqertė pėr projektet dhe planet qė kishte". Vetėm pak kohė para se tė vdiste, ai hoqi dorė nga puna nė universitet dhe vendosi t‘i pėrkushtohej krijimit tė vazove dhe objekteve prej qeramike, njė tjetėr talent i tij i fshehur. Pavarėsisht se ekziston mendimi se depresioni ėshtė i trashėgueshėm, nuk ėshtė zbuluar asnjė gjen pėr vetėvrasjen qė mund ta lidhte vdekjen e tij me atė tė sė ėmės. Paul Farmer, drejtoi i pėrgjithshėm i "Mind", (The Mental Health Charity), tha: "Vetėvrasja ėshtė njė ēėshtje shumė herė mė komplekse se sa njė pyetje qė lidhet me gjenetikėn, por ka fakte se, nėse ndonjė anėtar i familjes suaj ėshtė vetėvrarė, rreziku qė tė bėjnė tė njėjtėn gjė anėtarėt e tjerė tė familjes ėshtė i lartė". Prindėrit e Nikolasit, Ted Hjuxhs dhe Silvia Plath, u ndanė para se ai tė mbushte njė vjeē. I ati vendosi tė largohej nga poetja e madhe pėr tė jetuar me Asia Vevill, njė gruaja "ekzotike" e njė tjetėr poeti. Dimri qė pasoi ishte shumė i vėshtirė pėr tė. E mbetur vetėm me dy fėmijė pėr tė rritur dhe shumė e dobėt mendėrisht, shumė shpejt Silvia ra pre e depresionit tė vazhdueshėm. Ajo shkroi shumė nga poezitė e saj mė tė bukura nė shpėrthimin final tė krijimtarisė dhe vrau veten nė moshėn 31-vjeēare, njė mėngjes tė ftohtė shkurti. Gjashtė vjet mė vonė, Vevill, qė pati jetuar me Hjuxhs dhe fėmijėt mė shumė se sa Silvia, helmoi veten me gaz. Ishte 23 marsi i vitit 1969, 40 vjet mė parė, dhe vdekja e saj ndryshoi nga ajo e Silvias vetėm nė njė aspekt: gjatė kėtij procesi, ajo kishte vrarė edhe fėmijėn e saj katėrvjeēar. Pėr shkak tė presionit tė biografėve, Hjuxhs qėndroi i heshtur dhe nuk u shpreh asnjėherė pėr kėtė ngjarje deri nė fund tė jetės. Nė vitin 1995, ai publikoi me dhjetėra poema qė kishte shkruar pėr Vevill, tė fshehura mes 240 tė tillave nė pėrmbledhjen "Poema tė zgjedhura". Nė vitin 1998, mė nė fund ai "rrėfeu" nė koleksionin "Birthday Letters" rreth 88 poema qė tregonin pėr jetėn e tij tė kaluar me Plath dhe reagimet pėr vdekjen e saj. Kėto poema ndryshuan reputacionin tij nga njė njeri qė nuk kishte dhėnė asnjė kontribut pėr fatin e sė shoqes nė diēka mė komplekse. Nė njė letėr pėr poetin Kathlin Raine, ai thoshte se kishte dėshirė t‘i publikonte ato mė shpejt. "Mund tė kisha pasur njė karrierė mė tė frytshme nėse do tė kisha pasur njė jetė mė tė qetė psikologjikisht. Hjuxhs ia dedikoi pėrmbledhjen me poezi "Birthday Letters" fėmijėve tė tij. Ishte e pazakontė pėr njė libėr me poezi qė u kthye nė bestseller, duke shitur mė shumė se 150000 kopje vetėm nė Britani. Nė vitin 1999, kur u nderua me ēmimin "Whitbread Book of the Year", Ted kishte vetėm pak muaj qė kishte vdekur. Ishte Frieda ajo qė e mori ēmimin nė emėr tė tij.

ILIRI

Numri i postimeve: 4304
Reputation: 46
Points: 16933
Registration date: 06/12/2007

Shiko profilin e anėtarit http://www.iliriadaportal.com

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Share this post on: Excite BookmarksDiggRedditDel.icio.usGoogleLiveSlashdotNetscapeTechnoratiStumbleUponNewsvineFurlYahooSmarking

Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi