ILIRIADA PORTAL

Mjekėsia popullore: Ja si tė kuroni sėmundjet me bimė mjekėsore

Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė

31012010

Mesazh 

Mjekėsia popullore: Ja si tė kuroni sėmundjet me bimė mjekėsore




Elberta Spaho

Si tė pėrgatisni ēajrat me bimė mjekėsore pėr tė kuruar sėmundjet e zemrės, tensionit, diabetit, kancerit,sėmundjet e trurit, e shumė tė tjera. Pjesėt e bimės qė duhet zier dhe sasia qė duhet pėrdorur.Si tė dini tė pėrdorni bimėt kuruese tė gjendura nė natyrėn shqiptare. Cilat janė efektet kuruese tė kėtyre bimėve. Ēfarė kėshillojnė mjekėt popullorė. Disa mėnyra tė thjeshta pėr tė luftuar sėmundjet. Gjithēka nė numrin e sotėm, nė njė suplement prej pesė faqesh.




“Tė kemi shėndetin” themi shpeshherė kur pėrballemi me probleme tė vogla a tė mėdha nė jetėn e pėrditshme. Se shėndeti fizik e mendor janė ato ēka e bėjnė tė plotė trupin e njeriut e vetė jetėn. Sigurisht, sėmundjet mund tė kurohen nė spitale e klinika mjekėsore, por, nėse do ishte e mundur, parandalimi ėshtė rruga mė e sigurt pėr njė jetė tė gjatė e tė shėndetshme. Por dhe nė ato raste kur dikush ėshtė prekur nga njė sėmundje e caktuar, ekzistojnė procedura tė thjeshta qė mund tė ndiqen nė kushtet e shtėpisė, tė cilat ndihmojnė nė mos pėrkeqėsimin e gjendjes. Ēelėsi ėshtė gjithnjė tek informacioni. Specialistėt e shėndetėsisė kanė deklaruar se 35 pėr qind e sėmundjeve nė trupin e njeriut shfaqen nga mungesa e njohurive. Jo pak herė ėshtė vėrtetuar se janė vetė njerėzit ata qė e dėmtojnė kolesterolin, qė krijojnė probleme me mushkėritė, qė acarojnė funksionimin e mėlēisė apo qė nuk kujdesen aq sa duhet pėr mirėqenien organike. Pikėrisht pėr kėtė arsye, gazeta “Tirana Observer” boton nė suplementin e sotėm plot disa receta tė thjeshta me bimė mjekėsore qė rriten nė vendin tonė tė cilat kanė efekte kuruese pėr sėmundje tė ndryshme. Nė shumė raste kėshillat vlejnė pėr tė evituar shfaqjen e njė sėmundjeje tė caktuar dhe nė raste tė tjera pėr ta kuruar atė. Kėshtu ju mund tė lexoni brenda pesė faqeve receta me bimė mjekėsore pėr sėmundjet kardiake, ato tė veshkave, mėlēisė, stomakut, barkut, pankreasit, infeksionet e syve, tė veshėve, tė lėkurės, obezitetin, variēet, kėshilla pėr kancerin dhe evitimin e tij. Nuk mungojnė as kėshillat pėr nėnat qė lindin fėmijė prematurė, si t’i ushqejnė tė vegjlit ė tyre me qumėsht gjiri, pėr menopauzėn, njė ndėr problemet mė tė shqetėsuese tė grave, e shumė tė tjera si kėto. Kėshillat e pėrmbledhura nė numrin e sotėm lidhen kryesisht me mėnyrėn tonė tė tė ushqyerit, si duhet tė jetė ajo, si dhe me zakonet e pėrditshmėrisė qė njė njeri nuk duhet t’i harrojė asnjėherė.
Si tė pėrgatisni ēajrat me bimė mjekėsore pėr tė kuruar sėmundjet e zemrės, tensionit, diabetin, kanceret, sėmundjet e trurit e shumė tė tjera. Pjesėt e bimės qė duhet zier dhe sasia qė duhet pėrdorur.
Kėshillat mė tė thjeshta qė japin mjekėt popullore pėr kėdo qė dėshiron njė shėndet tė mirė dhe njė jetė tė gjatė, pa probleme. Si tė jetoni tė lumtur dhe tė mbani larg sėmundjet dhe shqetėsimet e ndryshme.
Si tė dini tė pėrdorni bimėt kuruese tė gjendura nė natyrėn shqiptarė. Cilat janė efektet kuruese tė kėtyre bimėve. Ēfarė kėshillojnė mjekėt popullore. Disa mėnyra tė thjeshta pėr tė luftuar sėmundjet.
Gjithēka nė numrin e sotėm nė njė suplement prej pesė faqesh. Do tė gjeni disa receta tė thjeshta tė mjekėsisė popullore pėr pėrgatitjen e ēajrave me bimė mjekėsore dhe kėshillat mė tė fundit.

KUMAKU
Kumaku ėshtė bimė barishtore njėvjeēare, qė kultivohet tek ne nė kopshte e parqe si bimė zbukurimi. Efekti i pėrshtatshėm i luleve tė kumakut vjen nga bashkėveprimi i esencės sė ksantofilit, nga njėra anė, dhe kalendulinės e substancave mucilagjinoze nga ana tjetėr.

VETITĖ:
- Liron ngėrēin e muskulaturės sė lėmuar
- Nxit rrjedhjen e tėmthit
- Ndalon rritjen e mikrobeve
- Shpejton shėrimin e plagėve tė qelbėzuara
- Pėrdoret kundėr myqeve dhe lythave
- Pėrdoret si qetėsues i dhembjeve
- Pėrdoret nė raste e tė verdhit
- Pėrdoret nė sėmundje tė mėlēisė

KULUMBRI
Bima pėrbėhet nga lulet e thara tė kulumbrisė ose tė kumrisė, e cila ėshtė njė shkurre me gjemba, e zakonshme nėpėr shkurreta, rrėzė pyjeve, nga zona fushore deri nė 1600 m. Shkurrja ėshtė shumė e degėzuar, me gjethe vezake me buzė tė dhėmbėzuara.

VETITĖ:
- Nxit urinimin
- Nxit tė dalėt jashtė
- Pėrmirėson aparatin tretės
- Kėshillohet veēanėrisht pėr mjekimin e fėmijėve

KUFILMA
Bima pėrbėhet nga rrėnjėt e thara tė kufilmės, e cila ėshtė bimė barishtore shumėvjeēare, e zakonshme nė vise tė lagėta, livadhe e vende tė freskėta. Bima ėshtė e pasur me lėndė vepruese, siē janė p.sh. lėndėt jargėzuese (mucilagjet), esenca dhe taninet, alkaloidet e ndryshme, si simfitocinoglosina etj.

VETITĖ:
- Ndikon nė qarkullimin e gjakut
- Qetėson dhembjet
- ndihmon nė ripėrtėritjen e indeve tė dėmtuara dhe
- Ndihmon nė shėrimin e plagėve
- Pėrdoret kundėr pezmatimeve dhe etheve
- Pėrdoret kundėr kollės dhe zbutės
- Pėrdoret kundėr shtimit tė gėlbazave nė rrugėt e frymėmarrjes
- Nė rastet e ērregullimeve tė qarkullimit tė gjakut
- Nė pezmatimet e venave
- Nė sėmundje kronike tė kyēeve dhe kockave
- Nė pezmatime tė muskujve dhe tė tendinave
- Nė ngėrēe tė venave
- Pėrdoret nė thyerjet e kockave

KORIANDARI
Bima pėrbėhet nga frytet e thara tė bimės sė koriandrit, e cila kultivohet nė vendin tonė. Frytet pėrmbajnė kryesisht esencė tė pasur me linalol, pėrbėrės i cili ndihmon nė rritjen e sistemit imun, kėshillohet pėr njė sėrė sėmundjesh.

VETITĖ:
- Ka veti antibiotike
- Kufizon rritjen e baktereve
- Nxit funksionimin e stomakut dhe tė zorrėve
- Nxit sekretimin e stomakut
- Ndihmon nė nxjerrjen e gėlbazės
- Largon gazrat nga zorrėt
- Pėrmirėson funksionin e stomakut
- Pėrdoret si aromatizues nė rastet e fryrjes sė barkut
- Pėrdoret nė rastet e ērregullimeve tė stomakut
- Nė rastet e mungesės sė oreksit
- Kėshillohet nė sėmundjet e rrugėve tė frymėmarrjes
- Lehtėson kollitjen

KOPRA E EGER
Bima pėrbėhet nga frytet e thara tė koprės sė egėr, qė ėshtė bimė dy-ose shumėvjeēare e vendeve tė thata barishtore buzė rrugėve tė zonės sė ulėt. Nė sajė tė esencės sė pasur me anetol dhe fenkon, frytet e koprės sė egėr kanė veti tė shumta kuruese.

VETITĖ:
- Liron ngėrēet e muskulaturės sė lėmuar
- Kėshillohet si mjet kundėr fryrjes sė zorrėve
- Shton qumėshtin te gratė me fėmijė nė gji
- Lėngėzon gėlbazėn
- Vepron kundėr parazitėve tė jashtėm dhe tė brendshėm
- Shton hormonet seksuale femėrore
- Forcon punėn e stomakut dhe tė zorrėve
- Kundėr gazrave tė zorrėve, veēanėrisht te fėmijėt
- Pėrdoret kundėr diarresė

KOKOĒELLI
Bima pėrbėhet nga lulet anėsore dhe lulet tubike tė kaptinave tė luleve tė kokoēejlit tė dyja me ngjyrė blu. Nė sajė tė glukozideve flavonike dhe antocianike, siē janė p.sh. cianidina (me ngjyrė blu), cikorina, centaurina etj. kokoēelli ka veti kuruese.

VETITĖ:
- Ka veprim tė lehtė rrudhės e antiinflamator
- Pėrdoret kundėr sėmundjeve tė syve
- Pėrdoret si mjet qė nxit urinimin
- Nxit prodhimin e tėmthit
- Hyn nė pėrbėrjen e specieve diuretike
- Bima futet nė pėrbėrjen e ēajrave
- Pėrdoret edhe si kolir
- Pėrdoret nė acarime tė syve
- Pėr mjekimin e qepallave tė pezmatuara

KINFUSHA
Bima pėrbėhet nga pjesa mbitokėsore e tharė e kinfushės (ose e barit tė etheve, ose e kantalionit), e cila ėshtė bimė barishtore 1 ose 2-vjeēare, e zakonshme nėpėr vende me graminore dhe nė lėndina tė zonave tė ulėta. Bima pėrmban heterozide tė hidhura dhe substanca tė tjera.

VETITĖ:
- Pėrdoret pėr tė shtuar lėngun e stomakut
- Pėrmirėson oreksin
- Aktivizon tretjen
- Shkakton zgjerimin e enėve tė gjakut tė stomakut
- Ul temperaturėn e ngritur
- Nxit shtimin e leukociteve
- Ndihmon nė rritjen e aftėsisė vetėmbrojtėse tė organizmit
- Kėshillohet nė sėmundjet e mėlēisė
- Kėshillohet nė sėmundjen e sheqerit
- Ndihmon nė mjekimin e ekzemės
- Kėshillohet kundėr anemisė
- Kėshillohet nė mungesė oreksi

KEPUTJA (BAR)
Bima pėrbėhet nga pjesa mbitokėsore e kėrcellit, e tharė, e kėputjes ose e bishtkalit, e cila ėshtė njė bimė shumėvjeēare sporofite e lartė., Bima e kėputjes (rreth 7%) pėrmban kryesisht acid silicik, saponine, ekuizetoninė, acide organike, glukozide flavonike, etj.

VETITĖ:
- Rrisė sekretimin e urinės
- Ngordh mikroorganizma qė shkaktojnė sėmundje dhe plagė
- Bima ndihmon formimin e leukociteve
- Nxit proceset natyrore tė shėrimit tė sėmundjeve ngjitėse
- Pėrdoret nė sėmundjet e veshkave dhe tė fshikėzės sė urinės
- Nė disa sėmundje tė zemrės
- Nė rastet e cirrozės hepatike
- Pėrdoret pėr shėrimin e plagėve
- Pėr gargarė nė pezmatimet e bajameve
- Pėr shpėlarjen e gojės nė rastet e mahisjes

KAROTA (rrėnjė)
Bima pėrbėhet nga rrėnjėt e karotės, qė kultivohet gjerėsisht nė vendin tonė. Rrėnjėt e freskėta tė karotės sė kultivuar, nė sajė tė pektinave qė pėrmbajnė pėrdoren si kuruese tė shumė sėmundjeve dhe simptomave tė shfaqura nė organizmin e njeriut.

VETITĖ:
- Ndihmojnė nė ndalimin e heqjes sė barkut tek fėmijėt
- Ėshtė burim i vlefshėm i vitaminave C, B1 e B2 dhe
- Burim i vitaminės A
- Ka njė vlerė tė madhe ushqyese.
- Nė diarretė e fėmijėve
- Nė sėmundje tė mėlēisė
- Tėmthit
- Nė acarime dhe infeksione tė zorrėve
- Pėr qetėsimin e kruajtjeve
- Pėr mbylljen e plagėve
- Zhdukjen e puērrave
- Mjekimin e djegieve

KAPINOKU (bar)
Bima pėrbėhet nga pjesa mbitokėsore e lulėzuar dhe e tharė e kapinokut ose barit tė qenit, i cili ėshtė bimė barishtore shumėvjeēare e zakonshme kudo tek ne nė vende tė thata tė papunuara, pranė banesave, veēanėrisht nė zonat fushore.

VETITĖ:
- Shton oreksin
- Fuqizon kanalin e tretjes
- Lėngėzon gėlbazėn nė katarret e bronkeve
- Pėrdoret nė mjekimin e malaries
- Nxit rrjedhjen e tėmthit
- Ndikon nė sistemin nervor
- Pėrmirėson rrahjet e shpejta e tė ērregullta tė zemrės
- Pėrdoret si koleretik e antidiarreik
- Pėrdoret nė rastet e mushkėrive me gėlbazė
- Pėrdoret nė bronkite kronike e nė kollė
- Nė rastet e mungesės sė oreksit
- Pėrdoret nė dobėsi tė stomakut
- Nė sėmundje tė mėlēisė dhe tė fshikėzės sė tėmthit
- Kundėr pezmatimeve pėr mjekimin e plagėve tė qelbėzuara

KAMOMILI
Bima pėrbėhet nga lulesat-kaptina tė kamomilit ose tė maraqit, i cili ėshtė bimė barishtore njėvjeēare, e zakonshme kudo te zonat e ulėta tė vendit tonė. Bima ėshtė shumė aromatike. Pėr ēdo familje nė vendin tonė, lulja e kamomilit ėshtė njė nga medikamentet mė tė afėrta dhe mė tė njohura.

VETITĖ:
- Largon gazrat nga zorrėt
- Liron ngėrēet (spazmat) e muskulaturės sė butė tė zorrėve dhe tė stomakut
- Qetėson dhembjet e organizmit, veēanėrisht tek fėmijėt
- Pėrdoret kundėr heqjes sė barkut
- Kundėr pezmatimit tė rrugėve urinare
- Shton djersitjen
- Qetėson nė tėrėsi e ul ngacmueshmėrinė e sistemit nervor qendror
- Ndihmon nė mjekimin e acarimeve tė ndryshme tė lėkurės dhe tė mukozave, djegieve
- Pėrdoret edhe pėr shpėlarjen e syve, veshėve, hundės dhe gojės - Pėrdoret pėr mjekimin e plagėve, majasėllit dhe djegieve
- Shpejton proceset e rigjenerimit
- Pakėson dhembjet

KAFEJA (fara)
Pėrbėhet nga farat e llojeve tė ndryshme tė kafesė. Sot si speciet tipike, ashtu dhe varietetet e ndryshme tė kafesė, kultivohen nė tė gjitha vendet tropikale. Tė gjitha llojet e bimės sė kafesė janė shkurre ose drurė tė vegjėl, me blerim tė pėrhershėm.

VETITĖ:
- Eksiton sistemin nervor qendror
- Njihet si stimuluese psikike dhe muskulore
- Aftėson trurin pėr punė mendore
- Shton vėllimin e frymėmarrjes
- Pėrmirėson ajrosjen e mushkėrive
- Fuqizon punėn e zemrės dhe tė gjithė muskulaturės sė skeletit
- Rrit aftėsinė lėvizėse tė stomakut
- Rrit peristaltikėn e zorrėve dhe dierezėn
- Nuk duhet pėrdorur nė sėmundjen e hipertensionit
- Shkakton rritje tė qėndrueshme tė presionit arterial
- Nuk duhet pėrdorur nga tė sėmurė neuropatikė

HUDHRA (thelpinj)
Pėrdoret koka (thelpinjtė) e hudhrės, e cila kultivohet nė shkallė tė gjerė nė vendin tonė. Thelpinjtė e hudhrės pėrmbajnė fitoncide qė pėrbėhen nga vajrat eterike dhe derivatet e sulfuruara (si alicinė, aliinė, etj), tė cilat kanė veti tė vrasin mikrobet ose tė ndalojnė zhvillimin e tyre.

VETITĖ:
- pėrdoret nė sėmundjet e aparatit tretės
- qetėson spazmat (ngėrēet) e zorrėve
- dezinfekton aparatin tretės e
- vret ose ndalon zhvillimin e mikrobeve patologjike
- Ndihmon nė normalizimin e prodhimit tė lėngjeve tretėse
- shton prodhimin e tėmthit
- Pėrdoret kundėr parazitėve tė zorrėve
- ndihmon nė zhdukjen e gazeve
- pėrdoret pėr uljen e tensionit
- kundėr sklerozės
- pėrdoret kundėr shtrėngimeve tė zemrės
- pėrdoret nė sėmundje tė aparatit tė frymėmarrjes
- pėrdoret pėr parandalimin e infeksionit
- pėr mjekimin e plagėve tė infektuara
- rekomandohet si ndihmėse edhe nė sėmundjet infektive, si kundėr gripit, tifos, difterisė, dizenterisė edhe kollės sė mirė
- pėrdoret si kundėrhelm nė helmimet me nikotinė

GRAMI (rizoma)
Bima pėrbėhet nga rizoma e tharė, e grimcuar e gramit zvaranik, i cili ėshtė bimė barishtore shumėvjeēare qė takohet tek ne si bar i keq i kulturave bujqėsore. Grami ka njė rizomė zvarritėse, gjethe tė sheshta 2-5 mm tė gjera, pėrmban lucide dhe esenca.

VETITĖ:
- Nxit urinimin
- Ndihmon nė veprimtarinė e veshkave
- Pėrdoret si mjet qė pastron organizmin
- Kėshillohet pėrdorimi nė pezmatimin e pjesėve tė poshtme tė rrugėve urinare
- Nė reumatizėm
- Nė sėmundje tė lėkurės
- Ndihmon nė mjekimin e hipertensionit arterial
- Pėrdoret nė sėmundjen e diabetit

KARATPELI (lule dhe bar)
Bima pėrbėhet nga pjesa mbitokėsore e lulėzuar ose vetėm nga lule, tė thara, tė karatpelit, i cili tek ne njihet edhe me emrat krizantemė, rozmarinė e egėr, kallamperi, etj. Nė sajė tė esencės me erė kamfuri dhe tė pasur me tujon, tė lėndėve tė hidhura, tė rrėshirės etj. bima ka veti kuruese.

VETITĖ:
- Pėrdorur kundėr parazitėve tė zorrėve
- Shkakton qarkullim tė bollshėm tė gjakut
- Hap oreksin dhe pėrmirėson tretjen
- Rregullon dhe lehtėson menstruacionet
- Pėrdoret nė sėmundje tė kyēeve qė shoqėrohen me dhembje
- Pėrdoret nė lėvizjen e gjymtyrėve
- Ndikon nė uljen e etheve malarike

HITHRA (gjethe)
Bima pėrbėhet nga gjethet e thara tė hithrės, e cila ėshtė bimė barishtore shumėvjeēare, e zakonshme tek ne. Gjethet e hithrės pėrmbajnė karbonat, acid tė amonit, taninė, acid formik, glukokinina, fitoncide, klorofil, karotina, vitaminė B2, A, C, etj.

VETITĖ:
- Pėrdoret pėr ndalimin e hemorragjisė
- Kundėr anemisė, si ndihmėse nė sėmundjen e sheqerit
- Nxit tė urinimit
- Nxit formimin dhe sekretimin e qumėshtit
- Kėshillohet si mjet diuretik i lehtė nė edema
- Nė pezmatime tė rrugėve tė urinės
- Nė reumatizėm
- Vepron nė sėmundje tė mėlēisė dhe tė tėmthit
- Njihet si bimė e pasur me shumė vitamina,
- Pėrdoret pėr tė fuqizuar dhe harmonizuar punėn e zorrėve,
- Pėrdoret nė reumatizėm si mjet qė nxit qarkullimin e gjakut nė lėkurė
- Pėrdoret pėr tė nxitur rritjen e flokėve
- Kundėr zbokthit,
- Pėr mjekimin e ekzemės

HERNIARIA (bar)
Bima pėrbėhet nga bari i lulėzuar i tharė i herniarieve, tė cilat janė bimė barishtore njė deri shumėvjeēare, qė takohen tek ne nė vende tė thata, ranore e gurishtore, nė fusha etj. Bima pėrmban saponinė, herniarinė, esencė, substanca flavonike etj.

VETITĖ:
- Ka veti dezinfektuese
- Liron ngėrēet (spazmat) e rrugėve tė sipėrme dhe tė poshtme urinare
- Kėshillohet si mjet spazmolitik dhe antiseptik
- Pėrdoret nė pezmatimet e fshikėzės sė urinės
- Nė rastet e gurėve dhe tė rėrės nė rrugėt urinare
- Nė krizat e veshkave
- Nė sėmundje kronike tė veshkave
- Nė rastet e pakėsimit tė nxjerrjes sė lėngjeve nga organizmi
- Ka veti tė qetėsojė dhembjet

GJUHĖNUSJA (rrėnjė)
Bima pėrbėhet nga rrėnjėt e thara tė gjuhėnuses ose kalmuthit me gjemba, i cili ėshtė njė shkurrėz me gjemba. Rrėnja e gjuhėnuses pėrmban saponina, heterozid flavonik, pak esencė, etj. tė cilat i japin bimės veti kuruese.

VETITĖ:
- Nxit urinimin (diuretik)
- Pakėson acarimet e rrugėve urinare
- Pėrdoret nė rastet e pezmatimit tė fshikėzės sė urinės
- Pėrdoret nė ciste
- Pėrdoret nė nefrite me gurė,
- Pėrdoret nė rastet me gurė nė veshka ose nė fshikėz
- Pėrdoret nė reumatizėm

GJINESHTRA NGJYRUESE (bar)
Bima pėrbėhet nga bar i lulėzuar dhe i tharė i gjineshtrės ngjyruese, e cila ėshtė njė gjysmė shkurre, e shpeshtė tek ne nėpėr pyje. Bima pėrmban glukozide flavonike, esencė, fanine, pigmente tė ndryshme, si genisteinė e luteolinė, etj.

VETITĖ:
- Ka veti diuretike
- Ndikon nė sistemin e qarkullimit tė gjakut
- Ndikon nė proceset metabolike
- Kėshillohet si diuretike dhe si dezinfektuese
- Rrit qarkullimin e gjakut nė veshka
- Jep rezultate tė mira nė sėmundjet e rrugėve urinare
- Nė sėmundjet e veshkave
- Kėshillohet nė edema
- Kėshillohet nė pamjaftueshmėri tė punės sė zemrės

GJETHE DELLI (gjethe dhe kallinj tė frutifikuar)
Bima pėrbėhet nga gjethet e thara tė gjethedellit, tė cilat janė bimė barishtore shumėvjeēare, tė zakonshme nė zona fushore. Gjethet e gjethedellit pėrmbajnė kryesisht substanca mucilagjinoze e pektinike.

VETITĖ:
- Pėrdoren pėr tė provokuar nxjerrjen e gėlbazės
- Pėr tė mjekuar katarret e rrugėve tė frymėmarrjes
- Bronkitin
- Astmėn
- Mbyl1je plagėsh tė ndryshme
- Mbyllin puērra
- Rekomandohet pėr gargarė nė rastet e acarimit tė bajameve
- Pėr larjen e syve
- Pėr mjekime plagėsh tė ndryshme tė lėkurės
- Pėr mjekimin e pezmatimit tė veshkave
- Nė sėmundjen e prostatės

GJEMBGOMARI (farė)
Bima pėrbėhet prej farave tė thara tė gjembgomarit, i cili ėshtė bimė 1-ose 2 vjeēare e vendeve tė papunuara tė zonave fushore, e zakonshme tek ne. Farat pėrmbajnė njė substance tė hidhur, esencė, flavone dhe amina biogjene, si tiraminė, histaminė, libinė, etj.

VETITĖ:
- Ka veti tė rrisėsasinė e tėmthit
- Pėrmirėsojnė punėn e mėlēisė,
- Ul temperaturėn e lartė
- Dobėson veprimin e simpatikut
- Pėrdoren si koleretike, kolagoge dhe sedative nė sėmundjen e tė verdhit
- Pėrdoret nė sėmundje tė mėlēisė e tė fshikėzės sė tėmthit
- Pėrdoret nė gurėt e tėmthit, qė shkaktojnė dhembje
- Pėrdoret nė pezmatime tė mėlēisė dhe nė cirrozė
- Ėshtė e efektshme kundėr tė gjitha dėmtimeve parenkimatoze tė mėlēisė
- Pėrdoret pėr mjekimin e majasėllit
- Pėrdoret nė ngėrēe tė venave

GJEMBARDHA (rrėnjė)
Bima pėrbėhet nga rrėnjėt e thara tė gjembardhės, e cila ėshtė bimė njėvjeēare e rrallė nė toka tė thata ranore tė zonave fushore tė vendit tonė. Bima-rrėnjė, nė sajė tė saponineve, esencės etj. pėrdoret si barishte me veti kuruese.

VETITĖ:
- Ka veti tė rrisė tė urinuarit
- Kėshillohet kundėr rėrės nė rrugėt urinare
- Nė disa sėmundje tė lėkurės

GJARPĖR MJEKĖSOR (bar)
Bima pėrbėhet nga pjesa mbitokėsore e tharė e fierit gjarpėr mjekėsor ose bar gjarprit, qė takohet tek ne nėpėr shkėmbinj dhe mure, kudo me pakicė. Bima qė pėrmban taninė, acide organike, etj. Ajo pėrbėhet nga njė tufė gjethesh heshtore, plot luspa nga poshtė dhe nėpėr bishtat.

VETITĖ:
- Ka veti qetėsuese,
- Ndihmon kundėr kollės
- Kundėr acarimeve tė rrugėve tė frymėmarrjes
- Kundėr djersitjes
- Nxit kryesisht urinimin tek tė sėmurė qė vuajnė nga mbajtja e vazhdueshme
- Largon nga urina oksaletet dhe acidin oksalik

GRUNAMADHI (bar e lule)
Bima pėrbėhet nga pjesa mbitokėsore e lulėzuar ose nga majat e lulėzuara, tė thara, tė grunamadhit ose tė makthit, i cili ėshtė bimė barishtore njė-ose dyvjeēare. Bari ėshtė i pasur nė lėndė vepruese; ato pėrmbajnė substanca qė kanė veprim tė kundėrt me atė tė vitaminės K.

VETITĖ:
- Pengon mpiksjen e gjakut
- Kėshillohet si qetėsues
- Kėshillohet si spazmolitik
- Kundėr pezmatimit dhe etheve
- Rrit qėndrueshmėrinė e enėve tė gjakut
- Rrit depėrtueshmėrinė e tyre
- Pėrmirėson qarkullimin e gjakut nė tru e nė periferi
- Pėrmirėson qarkullimin venoz
- Qetėson, zbut dhe shėron plage tė ndryshme
- Pėrdoret nė pezmatimet e syve
- Pėr shpėlarjen e plagėve me qelb,
- Pėrdoret si gargarė nė xhinxhivitet, laringjitet

5 tė mirat e rrepave
Rrepat janė rrėnjė me ngjyrė tė kuqe. Ato kanė shije tė ėmbėl dhe janė shumė ushqyese dhe vitaminoze, pothuajse mė tepėr se ēdo perime tjetėr. Veēanėrisht e shijshme ėshtė pjesa afėr me lėkurėn mbuluese tė rrepės. Efektet e rrepės janė tė ngjashme me ato tė spinaqit dhe tė dyja kėto bimė janė tė nevojshme e tė dobishme pėr organizmin. Rrepat pėrmbajnė folat dhe batainė, dy lėndė ushqyese tė cilat ndihmojnė nė ruajtjen e nivelit tė gjakut, rindėrtojnė arteriet e dėmtuara, zvogėlojnė rrezikun pėr sėmundjet e zemrės, etj. Mjekėsia Popullore vė theksin tek domosdoshmėria e kėsaj perimeje, madje kėshillohet tė gjithė amvisat qė tė pėrdorin sa mė shumė tė jetė e mundur nė menynė e tyre rrepėn e kuqe. Ėshtė e domosdoshme mėsimi i fėmijėve qė nė vegjėli me shijen e rrepave.
1-Zvogėlojnė rrezikun e sėmundjeve tė zemrės
2-Rindėrtojnė arteriet
3-Ruajnė nivelin e gjakut
4-Ndihmojnė anemikėt
5-Pėrmbajnė vitamina tė ndryshme

5 mėnyrat e konsumimit tė lakrės
Jo pak por 22 kalori mund tė pėrftojė gjithsecili nga ne nėse konsumon qoftė edhe 30 gramė lakėr tė gatuar. Mjekėsia Popullore ne Evropė, Azi, kohėt e fundit edhe nė Amerikė, tregon se ky ėshtė njė nga bimėt mė ēudibėrėse dhe mė tė domosdoshme, kjo edhe pėr numrin e kalorive qė pėrmban. Lakra pėrmban pėrbėrės tė cilėt stimulojnė prodhimin e enzimave nė organizėm, tė cilat realizojnė prodhimin e radikaleve tė lira dhe reduktojnė rrezikun e kancerit. Lakra mund tė hahet ashtu siē ėshtė e freskėt, mund tė gatuhet duke u zierė me kujdes apo tė merret gjatė ngrėnies sė produkteve nė fast-food-e. Nuk ėshtė i kėshillueshėm pėrdorimi i tepėrt i lakrės turshi.
1-Pėrmban 22 kalori
2-Stimulon enzimat nė organizėm
3-Reduktojnė rrezikun e kancerit
4-Rekomandohet lakra e zier
5-Nuk kėshillohet nė turshi

Gujava
Gujava ėshtė njė frut tropikal, pak i njohur nė vendin tonė, por qė ka filluar tė zėrė vend nė tryezėn e shumė vendeve evropiane. Ajo ka shije tė ėmbėl, por edhe pak tė athėt, pėr vetė sasinė e pakėt tė acideve trupore qė pėrmban. Gujava pėrmban sasi tė larta likopeni, njė antioksidant i cili lufton kancerin e prostatės. Ky frut tropikal, si asnjė prodhim tjetėr bimor pėrfshin nė pėrbėrjen e tij edhe pėrbėrėsit e domates dhe tė limonit. Nė fakt 1 gotė lėng nga fruti gujava pėrmban 688 mg potasium, njė sasi qė mund tė gjendej te njė banane. Tė urtėt kinezė, kėshillojnė qė tė gjithė njerėzit, veēanėrisht meshkujt tė konsumojnė kėtė frut, pasi thuhet qė meshkujt nuk dinė t’i zgjedhin ushqimet e tyre dhe tė hanė mė shumė yndyrna, duke lėnė mėnjanė ushqimet vitaminoze.
1-Pėrmban 688 potasium
2-Nė pėrbėrjen e tij ka domate dhe limon
3-Njė gotė lėng nga ky frut, e barabartė me njė banane
4-Pėrmban sasi tė vogėl acidesh 5-Shmang kancerit e prostatės

Lakra zvicerane
Bashkė me tė gjitha llojet e tjera tė bimėve jeshile tė shitura nė tregun e zarzavateve, nė tregun evropian dallohet edhe njė lloj tjetėr bime jeshile, nė formėn e gjethes sė lakrės. Kjo gjethe pėrmban lėndė tė nevojshme pėr mirėfunksionimin e shėndetit. Nė tė gjenden pėrbėrės tė ndryshėm ushqimorė, ndėr ta edhe betakaroteni. Nė lakrėn zvicerane gjenden kimikate tė cilat mbrojnė retinėn e syrit, si dhe pėrmban pigmente qė akumulohen dhe shfaqen nė retinėn e syrit.
1-Ka formėn e gjethes sė lakrės
2-Pėrmban lėndė tė nevojshme pėr organizmin
3-Nė tė gjenden pėrbėrės tė ndryshėm ushqimorė
4-Pėrmban betakaroteni
5-Pėrmban kimikate qė mbrojnė retinėn e syrit

Kanella
Kanella ėshtė njė nga aromat dhe erėzat mė tė vjetra tė njohura nė botė, e cila njihej pėr ndihmėn qė jepte te burrat qė kishin probleme me stomakun, vetėm nėse pėrzihej me sheqer. Kanella ndihmon nė kontrollimin e nivelit tė sheqerit nė gjak, nivelet e larta tė tė cilit pėrbėjnė rrezik pėr shfaqjen e sėmundjeve tė zemrės. Sipas studimeve, u zbulua se nėse tė sėmurėt me diabet tipi-2 konsumojnė kanellė pėr 6 javė, jo vetėm ulin nivelin e sheqerit nė gjak, por edhe LDL, kolesterolin e keq.
1-Ndihmon meshkujt pėr problemet me stomakun
2-Ndihmon nė kontrollimin e nivelit tė sheqerit nė gjak
3-Ndihmon nė sėmundjet e zemrės
4-Tė sėmurėt me diabet duhet tė konsumojnė kanellė pėr 6 javė
5-Ul nivelin e sheqerit nė gjak dhe kolesterolin e keq

Purslana
Edhe pse pėr FDA, Agjencinė e Kontrollit tė Ushqimeve nė botė, kjo bimė pėrbėn njė bar tė keq, njė lloj droge, nė shumė vende tė tjera pėrfshirė Meksikėn, Kinėn dhe Greqinė, kjo bimė barishtore ėshtė shumė e njohur dhe e pėrdorur. Purslana pėrmban Omega-3, njė pėrbėrės i cili ėshtė shumė i dobishėm pėr sėmundjet e zemrės. Shkencėtarėt shprehen se nė tė pėrmbahet 10 deri nė 20 herė mė shumė edhe melatonina, njė antioksidant i cili parandalon prodhimin dhe shtimin e qelizave kancerogjene.
1-Bimė barishtore shumė e njohur dhe e pėrdorur
2-Purslana pėrmban Omega-3
3-E dobishme pėr sėmundjet e zemrės
4-Ajo pėrmban 10 deri nė 20 herė mė shumė melatonina
5-Parandalon prodhimin dhe shtimin e qelizave kancerogjene

Farat e frutave
Farat e disa frutave nė mjaft raste janė jo vetėm ngacmuese, por edhe tė kujtojnė shijen e frutit nga janė marrė. Edhe pse frutat nuk mund t’i mbijetojnė kohės, me farat e tyre nuk ndodh e njėjta gjė e tillė, sidomos kur ato pėrpunohen dhe konservohen. Tė tilla janė farat e kajsisė, bajamet, frutat e ndryshme tė thata, etj. Kėto fara dhe fruta tė thata pėrmbajnė antioksidantė tė cilat reduktojnė nivelin e insulinės rezistente nė gjak e cila mund tė jetė faktor rreziku pėr shfaqjen e diabetit.
1-Farat i mbijetojnė kohės
2-Ato mund tė pėrpunohen dhe konservohen
3-Pėrmbajnė antioksidantė
4-Reduktojnė nivelin e insulinės rezistente
5-Parandalojnė shfaqjen e diabetit



tirana observer
avatar
ad

Numri i postimeve : 4192
Reputation : 58
Points : 24571
Registration date : 08/12/2007

Shiko profilin e anėtarit

Mbrapsht nė krye Shko poshtė

Share this post on: diggdeliciousredditstumbleuponslashdotyahoogooglelive

 
Drejtat e ktij Forumit:
Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi