Gjaku i prishur

Gjaku i prishur
Eh! Dyzet e teta. Fushata.. Mjaft kishim rezistuar. Na mundën…
E kisha ndjerë humbjen tonë, që kur therëm demat.
Eh-o-eh-o!
Kishim gëzuar nja dy dema, po ç’dema se! Të kënaqej syri! Sa u kishte hije kur lëronin arat. I gjithë fshati na i kishte zili. I ruanim mirë ama. Por, po e prisnim murtajën e zezë të na vinte dhe e biseduam, më mirë ne se ata, t’i hanim atë vit gjatë dimrit, përndryshe do i merrte kooperativa siç kishte bërë gati në të gjithë Shqipërinë. Ne ishim të fundit në listën e zezë e po na afroheshin gjithnjë e më shumë, ndonëse po rezistonim mesa mundeshim.
Zemra s’na e bënte, po deshëm s’deshëm i therëm. Gjakun e ruajtëm pikë për pikë në disa kazanë të mëdhenj që i lamë në ngricë. E kishim për Kepin, qenin e shtëpisë, jo se s’ishte i egër sa duhet, por gjyshja, ramet pastë, ashtu këshilloi, tha t’i ndërrohet gjaku. Mëngjes e darkë Kepi e rrufiste një sahan me gjak trupa-trupa, që ia shkrinim më parë rreth vatrës. Me thënë të drejtën, ai i pati urryer dy demat me gjithë shpirt, që kur ishin të vegjël e deri sa shkuan edhe demat donin ta vrisnin Kepin. Ku s’ia kanë futur brirët. Kishim frikë për të. Por dhe ai, s’u linte gjë mangut. E ndaj ishim mësuar ta linim Kepin lëshuar edhe ditën se po ta kapnin demat të lidhur me zinxhirë, do ta kishin përfunduar në vend. Aq urrejtje, s’kishte bërë vaki. E ja ku tashi, Kepi po ua pinte gjakun me fund, si duket, edhe demat e kanë parandjerë, rracë e vjetër, u ka folur gjaku, kushedi…
Atë mesnatë, kishim dëgjuar një si ulurimë vajtuese përjashta edhe u zgjuam të gjithë nga gjumi, të shqetësuar, bile gjyshja e shkrepi dhjetë herë koburen. Duhet të ketë qenë tufani, se dimër më i egër s’kishte bërë vaki si atë vit. Në mëngjes, sa s’na ra qielli në kokë, kur hapëm avllinë, rreth e rreth gardhit, kishin mbetur të shpërthyer një tufë me ujq e gjaku mbulonte borën gjithandej. Vetëm një pushkë njeriu mund të vriste kaq ujqër, asnjë egërsirë tjetër s’mund të arrinte të bënte një kasaphanë të tillë. I vrojtuam ujqërit më nga afër, kur ç’të shihnim të gjithë ishin të kafshuar në fyt. Kepi s’dukej asgjëkundi. Aha, thamë, na iku drita e syve. Na lëshuan krahët e na zuri zia. Në drekë, na pa i madhi Zot, Kepi vjen e ulet te pragu, bie i këputur në gjumë. E kontrolluam, s’kishte asnjë shenjë përleshjeje. Asnjë plagë. Ujqërit e kafshuar mbetën një mister i vërtetë. E diskutoi gjithë fshati, e morëm me hamendje, por s’dinim ku ta vinim gishtin…
Pas ca ditësh, filluan disa shenja të Kepit të na binin në sy. Kur i afroheshim për t’i dhënë sahanin me gjak, gati sa s’i këpuste zinxhirët duke skërmitur dhëmbët nga një tërbim i llahtarishëm. Gjyshja tha se me siguri i është prishur gjaku e t’ia këpusnim më mirë fare racionin për disa kohë. Kur nuk ia dhamë në darkë, na u duk se u rrethuam nga një përbindësh që po e shpërthente derën e kullës. Unë e Sinani, ishim të rinj atëherë, s’dinim çfarë të bënim edhe si gjithmonë për gjëra të tilla, pyesnim gjyshen. Ajo na tha t’ia jepnim gjakun edhe t’ia sillnim afër Kepin. Edhe pse ishte e verbër, tha se do ta lexonte te sytë. E lamë gjyshen vetëmpërvetëm me Kepin. Kur dëgjojmë:
-U më marrsh të ligat. Të kam rritur me këto dy duar! Ndihmë!
Kur u futëm brenda, gjyshja shtrihej përdhe e Kepi ia kishte vënë dy këmbët te kraharori e po e vajtonte si njeri. Thamë mos ndodhi e pabëra, por gjyshja nuk kishte asnjë shenjë në trup, jo, s’mund të ishte Kepi, ai për ne të shpisë jepte jetën, sikur pa këmbë të ishte, do t’fluturonte.
E varrosëm gjyshen. Po atë natë pashë një ëndërr shumë të frikshme. Mu bë sikur ujqit e shqyer u ngjallën edhe na kishin lidhur mua, Sinanin e vajzën e vogël në oborr, na silleshin rreth e rrotull me gjuhë të gjata e dhëmbë të mprehtë. Komandanti i tyre, që më ngjante herë si partizan herë si roje burgu, më tha te veshi:
- Toka aromën solli. Gjakun që morët kur do ma ktheni?
I hap sytë dhjetëfish për të kuptuar e shoh që ujku komandant u bë me dy koka, që i njoha në vënd, demat tanë, e pastaj ato u shndërruan në kokën e Kepit, i cili më kafshoi mu në shpirt. Ashtu e kafshuar, përleshesha me të për të shpëtuar vajzën e vogël.
Kur u zgjova sa s’po më dilte shpirti nga tmerri.
I tregova Sinanit. Edhe ai u lemerit nga kjo ëndërr. Gjyshja s’ishte më, se ajo i gjente dorë me një domethëniet e ëndrrave. U nisëm te shtriga e fshatit, por ajo s’qëlloi me humor atë ditë e na përzuri me ulurima. Në fshat thonin se e gjithë kulla e saj ishtë mbushur me shtresa të trasha mizash. Edhe vetë shtriga s’kishte ç’tu bënte, kjo s’kishte ndodhur kurrë më parë.
U kthyem te kulla jonë e filluam të qanim. Një herë gjyshen, pastaj frikën tonë. Një ndjesi çuditërisht e errët, po na rrinte hije.
Sinani, befas më shkund te supet e më thotë:
- Kepi është tërbuar. Duhet ta vrasim para se të na vrasë ai. Shih si po i shkul hekurat!
Pohova me kokë. Pastaj, i shkova afër Kepit e ledhatova te qafa, po më shihte në sy si fëmijë i inatosur kotsëkoti. I thashë:
- Duhet të ikësh sonte në darkë. Përndryshe s’kemi ç’bëjmë.
Ai filloi të vajtonte, siç e kishte zakon vetëm kur vdiste dikush e s’pushoi gjithë natën.
Në mëngjes, nuk ishte. As në darkë nuk u kthye. E kishte kuptuar.
Erdhi murtaja, i mori të gjitha. Sinanin ma pushkatuan para syve, të lidhur me hekurat e Kepit, e tërhoqën zvarrë rreth e rreth kullës. Na quajtën armiq. Armiq të kujt?
Me javë të tëra ia kërkova trupin. Një mëngjes, kur e kisha humbur shpresën, ma solli Kepi te pragu. E vajtoi dhe ai me mua. Qava e qava. Më kujtohet si tani, e kapërtheva Kepin për qafe e iu luta:
- E di se t’është prishur gjaku, por të lutem mos na lër. Kam mbetur vetëm me vajzën. Kam shumë frikë… ata janë tërbuar… s’kam askënd… ma ka lënë amanet Sinani, ta rris vajzën, të jem e fortë… mos ta lë të shuhet emrin e kullës…
Eh! Atë natë, e pata vendosur, dola nga kulla me foshnjen në krah, do të hidhesha te lumi, nuk kisha më forcë të vazhdoja. Ishte një errësirë pisk, por sytë e Kepit i njoha menjëherë. Ishte kthyer për ne, dhe pse trefish gjakprishur, nuk na la vetëm, nuk na tradhëtoi kurrë.
Laureta Mema